239

ERAT SEVKİYAT YÖNETMELİĞİ

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 16.11.1955, No : 4/6142

Dayandığı Kanunun Tarihi : 21.6.1927, No : 1111

Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 23.12.1955, No : 9188

Yayımlandığı Düsturun Tertibi :

²

22/7/2020 tarihli ve 31193 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 21/7/2020 tarihli ve 2775 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca bu Yönetmelik Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenmiştir.

²

I İNCİ BÖLÜM

Umumi esaslar:

1. Acemi celbi; erin asker ocağına ilk giriş safhasını teşkil eder. Dolayısiyle askerlik hakkında ilk intibaı celp sırasında edinir.

Terhis ise; erin bu ocaktan aile yuvasına iadesi demek olduğundan son hatırayı da bu maksatla yaptığı yolculuk sırasında duyar. Gerek bu iki maksatla ve gerekse izinli, hava değişimli, hasta ve yaralıların sevkıyatında erlere iyi akisler bırakmak, onları lüzumsuz yere bekletmemek, her türlü istirahatlerini, yedirme, yatırma ve sağlıklarını koruma en belli başlı milli vazifedir.

Bu vazifelerin her çareye baş vurularak yerine getirilmesinden askeri ve mülki makamlar derece derece mesuldürler.

Hazar ve seferde; celp, terhis, toplu izin gibi erat sevkıyatı serbest veyakafile halinde yapılır. Bu iki usulden hangisini tamamen veya kısmen tatbik edi- leceği her defasında Milli Müdafaa Vekaleti tarafından emredilir.

2. Hazar celplerinde; eratın celp ve sevklerinde evvelki askerlik muameleleri (H. 101) asker alma talimatı hükümlerine uyularak askerlik şubelerince yapılır.

3. Celp işine; Milli Müdafaa Vekaletince verilecek celp emri ile başlanır.

4. Celpte erat sevkıyatı:

a - Toplu olarak yapılacak sevkıyat için askerlik daireleri; tren ve vapurla gönderecekleri erlere ait (Numunesine göre) hazırlanmış sevk talep cetvellerinicelp emrinde bildirilen, celbin başlama tarihinden bir ay evvel E.U.Ulş. Dairesinde bulundurur.

E.U.Ulş. Dairesi, bu talep cetvellerine göre tertip ettiği sevk planlarını askerlik dairelerine gönderir. Bu planlara göre eratın askerlik şubelerinde bulunacakları günler askerlik dairelerince tesbit edilerek askerlik şubelerine bildirilir. Askerlik şubelerince yapılacak davet bu günlere uyularak yapılır.Davet günlerinde askerlik şubelerine başvuran erattan kafile halinde gitmek isteyenler için kafileler teşkil edilir.

240

Serbest ve tek başına gitmek arzu edenlerin muameleli evrakı, sevk muhtı-raları ellerine verilerek kendilerine tahsis olunan nakil vasıtasının istasyon veya iskeleden hareket tarihi ve saati tebliğ edilir. Yolculuk müddetine göre istihkakı olan komanyası verilir.

b -(Değişik: 22/8/2011-2011/2177 K.) Serbest celp usulü ile askere sevk edilecek yükümlülerin yol masrafları karşılanarak serbest olarak sevk edilirler. (Mülga cümle:RG-22/7/2020-31193-C.K-2775/1 md.) (…) Bu erlerin celp emrinde belirtilen müddet zarfında kıtalarında bulunmak mecburiyeti kendilerine tebliğ edilir.

c -(Ek: 22/8/2011-2011/2177 K.) Askere sevk edilecek yükümlülerin, Kabul Toplanma Merkezleri ve Tali Kabul Toplanma Merkezleri arasında yapılan taşıma giderleri idarece karşılanır.

5. (Değişik: 22/8/2011-2011/2177 K.)

Dağıtım ve terhiste erat sevkıyatı:

a - Toplu olarak yapılacak sevkıyat için tren ve vapurla gönderilecek erata ait hazırlanan sevk talep cetvelleri, ordu (bağlı birlikleri için), kolordu ve müstakil birlik komutanlıkları, Lojistik Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı Daire Başkanlığı (bağlı birlik ve kurumlar için) Hava ve Deniz Kuvvetleri Komutanlıkları tarafından Genelkurmay Başkanlığı Ulaştırma Dairesi Başkanlığına gönderilir.

Genelkurmay Başkanlığı Ulaştırma Dairesi Başkanlığı bu cetvellere göre ulaştırma planlarını tanzim ederek yukarıda bildirilen makamlara gönderir. Nakliyat bu planlara göre yapılır.

b - (Mülga:RG-22/7/2020-31193-C.K-2775/1 md.)

c - Serbest terhiste; askerlik hizmetini tamamlamış olan erbaş ve erlerin askeri kıyafet ve malzemeleri alınarak beraberinde getirdikleri sivil elbiseleri kendilerine giydirildikten sonra, terhis belgeleri ile ayrıldıkları merkezden gidecekleri merkeze kadar olan yol masrafları verilerek terhis edilirler. (Mülga cümle:RG-22/7/2020-31193-C.K-2775/1 md.) (…)

d - Dağıtım ve terhis edilecek yükümlülerin, Kabul Toplanma Merkezleri ve Tali Kabul Toplanma Merkezleri arasında yapılan taşıma giderleri idarece karşılanır.

e - Terhisleri, izinleri hitamında yapılmak üzere izinli bırakılan erbaş ve erler için de (c) ve (d) bentleri tatbik olunur.

6. Toplu izin sevkıyatına ait sevk talep cetvelleri, verilen emir ve esaslar dahilinde birlik ve müesseselerce hazırlanarak E. U. Ulş. Dairesine gönderilir.E. U. Ulş. Dairesi, bu talep cetvellerine göre sevk planını tanzim ederek ala- kalı birlik ve müesseselere göndermek suretiyle nakliyat sağlanır.

7. Toplu celp nakliyatında, kafilelerin sevkı için ekiplerin (Subay, Tabip,Astsubay, yardımcı er) hangi birlikten teşkil edileceği E. U. Ulş. Dairesincetertiplenerek sevk planına ilave edilir. Bu planlar yurt içi bölge kumandanlık-ları ile, ekipleri teşkil edecek birlik kumandanlıklarına gönderilir.

Toplu terhis sevkıyatında, kafilelere tefrik edilecek ekipler ordularınca tertiplenir.

241

II NCİ BÖLÜM

Sağlık işleri :

8. Celpte askerlik şubelerinde sağlık işleri, (H. 101) talimatındaki esaslar dahilinde yapılır.

9. Askerlik şubelerince, erlerin giyecekleri elbise, çamaşır, vesaire daha önceden DDT talk tozu karışığı veya solüsyonundan geçilir. DDT tozu ve solüsyonunun ne şekilde hazırlanacağı (Ek-1) de gösterilmiştir.

10. Kafile ile gitmeyi arzu eden erat yola çıkarılmadan evvel gidecekleriistikametlere göre kafilekafile tertip edilir.

Kafilelerin miktarlarına göre aşağıda gösterildiği üzere sıhhi personel verilir.

a - 40 kişiye kadar olan kafilelere, 1 sıhhiye eri ve lüzumlu ilaç.

b - 40 - 80 kişiye kadar olan kafilelere, 1 sıhhiye astsubayı ve yeteri kadar ilaç.

c - 80 - 120 kişiye kadar olan kafilelere, 1 tabip ve yeteri kadar ilaç verilir.

d - 120 kişiden fazla olan kafileye, 1 tabip ve yeteri kadar ilaç verilir ve icabında 1 sıhhiye astsubayı da verilir.

Bu kafileler sağlam, hasta, hava değişimli ve yaralılardan ibaret olabilir. Bu takdirde kafilenin miktarı göz önünde tutularak tabip, sıhhiye astsubayı, sıhhiye eri ve hasta bakıcı ile yeteri alat ilaç ve malzeme verilir. (Ek-2)

11. Terhis, toplu izin vesair gibi erat sevkıyatında, erat yola çıkarılmadan önce bağlı bulundukları birlik, müessese ve garnizondaki askeri hastanelerin tabip ve heyetleri tarafından sıhhi bir muayeneden geçirilir. Eğer eratın yola çıkarılacağı yerde askeri hastane ve askeri tabip yoksa lüzumuna göre hususi ve mülki tabiplerden sıhhi kurullar teşkil edilir. Bu muayene neticesindeyolculuk zahmetine dayanamıyacak zayıf, yüksek ateşli hastalar varsa tesbitedilerek tedaviden sonra gönderilmek üzere yolculuktan geri bırakılır.

12. Sevkıyat yapılacak bölgelerde, bulaşıcı hastalık salgını varsa, koruyu-cu olarak gerekli aşılar yaptırılır. Her hangi bir bulaşıcı hastalık yoksa,celplerde askerlik şubelerinde yanlız çiçek aşıları yaptırılacaktır. Diğer mütat koruyucu aşılar erin kıtasına iltihakından sonra tatbik edilir.

13. Sevkıyat esnasında bulaşıcı hastalık salgını görülürse tekmil erler hamam ve etüvden geçirilir. Her yerde hamam ve etüv tedariki mümkün olmıyacağından bu gibi hallerde bu işi yapabilecek askeri konaklar, temizleme evleri seçilmelidir. Bunlar da yoksa vilayet ve kaza

242

hamamlarından belediye etüvlerinden ve temizleme trenlerinden faydalanmalıdır. Bulaşıcı hastalık zuhur etmedikçe erlerin giyeceklerini etüvden geçirmemelidir.

Trende yapılacak sevkıyatta sağlığı koruma işleri :

14. Eratın bineceği trenlerin kullanılmadan önce ve kullanıldıktan sonra ait olduğu makam, birlik, müessese, şirket veya eşhas tarafından fenni surette temizlenmesi mecburidir.

15. Temizlenen her vagonun üzerine alakalı memurlar tarafından altına günü yazılmak suretiyle (Temizlenmiştir) yazısını havi bir etiket yapıştırılır. Bu etiketi taşımayan vagonlara erleri bindirmek yasaktır. Vagonlar boşalır boşalmaz yine alakalı memurlar tarafından altına günü yazılmak suretiyle (Kirlidir) şeklinde sarı bir etiket yapıştırılır.

16. Seyahat esnasında bulaşıcı hastalık çıkan vagonların temizliği orduya aittir. Askeri tabiplerin direktifleri altında fenni temizlikleri yaptırılır. Bu gibi vagonların temizlenmeden geri çevrilmesi yasaktır. Vagonlar üzerinealakalı memurlar tarafından (Bulaşık) yazılı sarı bir etiket yapıştırılır.

17. Vagonlar iki şekilde temizlenir.

a - Günlük basit temizlik; vagonların içerisi ıslak, sabunlu bezle temizlenir.

b - Bulaşıcı hastalık zuhurunda temizlik; mecvut olan yerlerde manevra veyalavaj makinalarıyla yapılır. Lavaj makinası olmayan yerlerde, vagonlar sodalıveya küllü su ile yıkanır. Krezollü mahlüller, Formol % 40 Formoldan 30 gram bir litre suda eritilir.) veya süplümeli sularla her taraf silinir. Formol kullanılmış ise kullanmadan evvel vagonların kapı ve pencereleri açılarak hava-landırılır. Varsa DDT solüsyonundan da faydalanılır.

18. Vagonlarda böcek mevcutsa, bunlar da formol ve buharlı etüv cihazlariyle temizlenir.

19. Binilecek her vagonda hela, el ve yüz yıkama yerleri bulunmalıdır.

20. Kış mevsiminde yapılacak sevkıyatta, erlerin ısıtma tertibatlı vagonlarda seyahat ettirilmeleri mecburidir.

21. Eratın büyük abdese çıkacakları,el ve yüz yıkayacakları istasyonlarulaştırma makamlarınca tanzim edilen ve bir örneği de yolculuktan evvel kafile kumandanına verilen seyrüsefer cetvellerine göre tesbit edilir.

22. Yolculuk esnasında hastalananlar olursa vakanın acil olup olmadığına göre (Askeri veya sivil) hastanesi yakın olan istasyonlardan birisinde hastalarhemen indirilerek hastanelere görderilirler.

243

23. 500 kişiden fazla olan sevkiyatta katarın arkasına takarak hasta nakline elverişli bir vagon bağlanır.

24. Yaralı ve hastalardan müteşekkil kafilelerin sevkıyatı; bu kafilelerin miktarlarına göre hasta vagonu veya trenleriyle sağlanır.

25. Vagonlara istiaplarından fazla er bindirilerek izdihama sebebiyet verilmemelidir.

Kara yolu vasıtalariyle yapılacak nakliyatta sağlık işleri :

26. Kara yolu ile yapılacak nakliyatta; vasıtanın istiabından fazla er bindirilmez.

27. Yağışlı ve soğuk havalarda üstü açık kamyonlarla nakliyat yapılmaz.

28. Vasıta dururken ve yürüyüşte iken ayakta er bırakılmaz ve insan bindirilmez.

29. Hayvan üzerinde duramıyacak olan hasta ve yaralılar hayvana bindirilmez.

Yaya olarak yapılacak nakliyatta sağlık işleri :

30. Erleri aç karnına yürüyüşe geçirmemelidir. Sabah kahvaltısı verilemediği günlerde mutlaka sıcak çay içirilmelidir. Bir günlük yürüyüş bitmeden önce bol yemek vermelidir. Yürüyüşlerin sonuna kadar fazla sigara içilmesine müsaade edilmemelidir.

31.Yaya yürüyüşlerinde uygunsuz ayakkabı, yamalı çorap, yağsız ve buruşuk postallar, ayakların uzun müddet yıkanmaması, düz tabanlık, kemik şekli bozuklukları, nasır gibi ayak rahatsızlıkları mani olur. Bunlara dikkat etmek lazımdır.

32. Yürüyüş yapan eratın ayaklarına çok ihtimam etmelidir. Yapılan herhangi bir yürüyüş sonunda yapılacak tedbirler şunlardır :

a - Ayakkabıların çıkarılması ve kurutulması.

b - Çorapların çıkarılması, yıkanması ve kuruduktan sonra yumuşatıncaya kadar oğulması, ek yerleri sert olmamak üzere tamiri, bunlar mümkün olmadığı hallerde çorapların temizi ile değiştirilmesi.

c - Ayakları soğuk suda yıkamak, alkollu, şaplı veya formollü su ile oğuşturmak, ayaktaki vuruk, sıyrık, pişikleri tedavi etmek lazımdır.

33 - Yağışlı havalarda erlerin ayakkabılarının yüzleri ve dikiş yerleri yağlanmalıdır. Böyle havalarda erlerde esneme, gevşeklik, uykuya meyil görülürse, geri kalma başlarsa böylelerini hemen harekete geçirmeli ve geride bırakmalıdır. Çünkü bu gibi haller donma arazıdır. Bu gibiler geride kalır, düşer ve ölebilirler.

244

34. Molalarda, arazinin tabiatına, mevsime ve erattaki yorgunluk alametlerine bakarak hüküm vermelidir. Manıalı ve yokuşlu yerler çıkıldıktan sonra daima mola verilmelidir. Mola yerleri, sıcaklarda gölgeli yerlerde ve soğuklarda, mahfuz yerlerden seçilmelidir. Mümkün ise molalarda erleri uyumağa, fenni yatırmağa ve neşe'li vakit geçirmek için şarkı ve türkü söyletmeğe çalışmalıdır.

35. Yürüyüş istirahatlerinde erlerin gelişi güzel yerlerde su içmelerine müsaade edilmemelidir. İçilecek su gösterilmeli ve su inzibatı temin edilmelidir. Bundan başka erlere büyük ve küçük abdest yapmağa mahsus yerler gösterilmeli ve gelişi güzel her yer pislenmemelidir.

Vapurla yapılacak sevkıyatta sağlık işleri :

36. Yaz mevsiminde erleri güvertede ve kışın da ambarlarda seyahat ettirmelidir. Yalnız erlerin sevkıyatına tahsis edilen gemilerde II ve III üncü kamaralardan dahi istifade etmelidir.

37. Eratın sevkıyatında kullanılacak gemilerde er miktarına göre, el ve yüz yıkama yerleriyle, içilecek su tertibatı ihtiyaca göre ayırmalıdır.

38. Vapurla sevkıyatı yapılan erler sağlıklarını bozacak yerlere yerleştirilmezler.

39. Erlere vapurda seyahat ederken yetiştiği kadar münavebe ile sıcak yemek verilmelidir.

40. Erlerin bulunduğu yerleri yolcu kamaralarından ayırmalı ve yolcular arasında gezmelerine müsaade etmemelidir. (Yolcu vapurlarında seyahat edildiğine göre)

41. Kafilelerde hasta ve yaralı erler de mevcutsa bunlar için kafi miktarda oturacak sedye, tezkereci eri bulundurmalı, yatarak seyahat eden hastaları müsait kamaralardan istifade ettirmelidir. Kamara yoksa vapurda en müsait yerlerin tercihan hasta ve yaralılara tahsisi düşünülmeli ve yapılmalıdır.

Uçakla yapılacak sevkıyatta sağlık işleri :

42. Hasta ve yaralıların tedavisi hususunda hazar veya seferde uçak ve helikopterlerden faydalanmalıdır.

43. Uçak ve helikopterlerle her hangi bir yere sevkine lüzum görülen hastaların nakil işi hastanenin alakalı mütehassısının kararı alınarak yapılır.

Yollarda hastalanan erler hakkında yapılacak işler :

44. Yollarda hastalanan erler, kafilede tabip varsa tabip tarafından, yoksa kafile kumandanı tarafından yolculuğa devam edip edemiyeceğine karar verilerek askeri veya sivil hastanesi bulunan bir yere kadar vasıta ile nakledilerek hastaneye gönderilir. Hangi hastalıktan ve hangi hastaneye yattığına dair mürettep bulunduğu birliğin kumandanlığına ve şubesine malumat verilir.

245

45. Yaya yolculuğu esnasında hastalanan erlerin hastalıkları hafif ve fakatyaya olarak yollarına devam edemiyecek vaziyette iseler ve bu vaziyetleri kafile tabibi, yoksa kafile kumandanı tarafından tesbit edilerek gidilecek mahalle kadar vasıta ile gönderilmesi temin edilir.

46. Yollarda hastalanan erlerden hiç bir suretle muhtarlık veya askerlik şubelerine hasta er bırakılmaz. Hastalanan her erin, sivil olsun asker olsun muhakkak şekilde bir tedavi müessesesine sevkı şarttır.

47. Yollarda hastalanarak hastahanelere gönderilen erlerin üzerindeki kıymetli eşya ve parası senet mukabili kafile kumandanı tarafından eri teslim alanhastahaneye verilir. Kıta kumandanında kalacak olan senedi hasta erin karantinamemuru imza eder. Bu senedin sureti erin bağlı bulunduğu askerlik şubesine hastalık ihbarı yapılırken gönderilir. Erin üzerindeki orduya ait silah, cephane, kütüklük gibi eşyalar ise kafile kumandanı tarafından teslim alınarak ait olduğu kumandanlığa gönderilir.

48. Yollarda hastalanan erlerin sevkıyat işlerinde sarf edilmesi lazım gelen para kafile kumandanının yanındaki avans paradan temin edilir.

49. Sivil veya askeri hastahanelere gönderilen erler tedaviden sonra hastahanelerce kıtasına veya memleketine, sivil hastahanelerce en yakın askerlik şubesine, kıta veya memleketine gönderilmek üzere teslim edilir.

50. Kafile kumandanları, yolda hastalanarak hastahanelere gönderdikleri erlerin mufassal künyelerini havi bir cetveli tertibat alan kumandanlığa verir.

51. Askerlik şubelerinde, askeri konaklarda, istasyon veya büyük duraklarda kafileler içersinde hasta er bulunup bulunmadığı araştırılır ve şüpheli vakalarmuayeneden geçirilir. Hastalar hastahanelere gönderildikten sonra yolculuğa devam edilir.

Yollarda vefat edecek erler hakkında yapılacak işler:

52. Yollarda ve sevkıyat esnasında ölen erlerin, ölümü doktor raporu ile tesbit ve tevsik edildikten sonra defnine müsaade edilir.

53. Yollama ve sevkıyatta ölen erlerin teçhiz ve tekfinleri şu makamlarca yapılır. Askeri kıtalar, garnizon kumandanlıkları, yurt içi bölge kumandanlıkları, askerlik daire ve şubeleri, merkez kumandanlıkları, askeri müesseseler,askeri ve sivil hastahaneler, sevkıyat işi ile meşgul olan makamlar.

246

54. Yollama ve sevkıyatta vakı olacak ölümlerde, yakın bir yerde askeri veya sivil hastahane varsa tercihan ölü, ölüm sebebi tesbit ve rapor tanzim edilmek üzere bu müesseselere gönderilir. Teçhiz ve tekfinleri de bu müesseselerce yaptırılır.

55. Yakınında askeri veya sivil hastahane bulunmayan yerlerde vukubulanölümlerde, askeri tabip yoksa mahalli hükümet tabipleri tarafından ölüm sebebi tesbit ve raporu tanzim edildikten sonra 53 üncü maddedeki makamlardan biri ta-rafından teçhiz ve tekfin işi tamamlanarak ölü defnolunur.

56. Şüpheli ölümlerde, vakanın muhakkak şekilde askeri veya sivil hastahanelerce tetkik edildikten sonra ve otopsi raporu tanzim edildikten sonra defnine müsaade edilmelidir. Bu gibi vakalarda ölünün hastahanesi bulunan bir yere kadar nakli mecburidir.

57. Ölen er, mensup olduğu dinin icaplarına göre defnedilir. (Muhitin sağladığı imkanlar ölçüsünde)

58. Ölen erin mufassal künyesi ile birlikte, elbise ve teçhizatiyle kıymetli eşya ve parası tesbit edilir ve buna ait zabıt tutular. Elbise ve kıymetli eşyalar en yakın askerlik şubesine teslim edilecek ve bu şube de erin bulunduğu askerlik şubesine gönderecektir. Ayrıca mensup bulunduğu kıtasına malümat verilir. (Celplerde erin mensup bulunduğu askerlik şubesi, erin maaş ve diğer kıymetli eşyasını tesbit eder ve ailesine göndermeyi sağlar.)

59. Perakende olarak, hasta, zayıf, hava değişimli ve yaralılar sevk olunabilir. Grup yapılması için bunların bekletilmesi caiz değildir.

60. Hava değişimliler, zayıflar, hasta ve yaralılar sevkıyatında kafilede ağır hasta ve yaralı olmasa bile, 25 kişilik kafileden itibaren bunlara tabip, hasta bakıcı, hemşire, sıhhıye eri, tezkereci ve diğer lüzumlu ilaç, malzeme vevasıta verilir. Bu kafilelere bunlardan ne miktar verileceği o mahaldeki hastahane veya nekahathanenin alakalı tabipleri tesbit ederler. Kafiledeki en ağırhasta ve yaralı nazarı itibara alınarak ona göre bu işle mütehassıs olan bir tabip vazifelendirilir.

61. Kafiledeki hasta, yaralı ve zayıfların miktarı 50 ve daha fazla olduğu zaman verilecek tabip, sıhhiye astsubayı, hemşire, hasta bakıcı, diğer ilaç ve vasıtaların miktarı alakalı tabiplerce tesbit edilecek miktarda arttırılır. Bunların yanlarında ilk tedavi yapacak kadar personel, vasıta ve ilaç bulundurulmasından, bu hastaları sevkeden nekahathane, hastahane baş tabip ve ikinci tabip-leri mesuldürler.

62. Miktarı 25 kişiden az olmakla beraber içlerinde ağır hasta ve yaralı bulunan kafilelere tabip verilmesi mecburidir. Bunu sağlıyacak hastahanenin alakalı tabipleridir.

63. Sevkıyatta yol güzargahındaki köylerde sari hastalık çıktığı haber alınırsa bu köylere uğramadan geçilir. Eğer buna imkan yoksa eratın halk ile temasına ve köy çeşmelerinden su içmelerine, katiyen mani olunur. Böyle yerlerde konaklanılmamasına dikkat edilir.

247

eratın halk ile temasına ve köy çeşmelerinden su içmelerine, katiyen mani olunur. Böyle yerlerde konaklanılmamasına dikkat edilir.

64. Serbest celbe tabi erat :

a - Celp eratı, kaza merkezlerindeki hükümet tabibine müracaat ederek muayene ve aşılarını yaptıracak ve sevk pusulasının mahalli mahsusundaki yere yapılan aşılarla, aşıların yapıldığı tarih yazılacak ve aşıyı yapan tarafından açık künyesi yazılarak sevk pusulası imzalanacaktır.

b - Sevke mani geçici bir hastalığı varsa ve tek tabip salahiyeti dahilinde görülüyorsa birer haftalık istirahat ile sevkı tehir edilecektir. Mevcut hastalık tek tabip salahiyeti haricinde ise en yakın sıhhi müesseselere gönderilmek üzere şubelere gönderilecektir.

c - Serbest celp emri ile doğrudan doğruya kıtalara iltihak edecek erlere, kıtalarınca (D-90) talimatı hükümlerine göre gerekli muamele yapılır.

d - Sifilitik erlerin sevkı sırasında hükümet veya belediye tabipleri tarafından sevk pusulasına mütebaki tedavinin kıtada yapılmasına dair meşruhat verilir.

e - Serbest celplerde, Vekaleti tarafından verilecek emre sağlık dairesince sıhhi hususlar ilave edilir.

f – (Ek: 22/8/2011-2011/2177 K. ) Sağlık işlemleri ile ilgili olarak;

1) Son yoklamalarında askerlik meclislerince veya tek veya çift tabipçe yapılan muayeneleri neticesinde haklarında karar verilemediğinden veya askere sevkleri esnasında rahatsızlığını beyan ettiklerinden asker hastanesine sevk edilenlerin,

2) Askerlik hizmetine başladıktan sonra rahatsızlığı nedeniyle asker hastanesine ve bunlardan tekrar kıtalarına sevk edilenlerin,

3) Hava değişimi alanlardan memleketlerine, hava değişimi süresi içinde hastaneye ve hava değişimi sonunda kıtalarına sevk edilenlerin,

ayrıldıkları merkezden gidecekleri merkeze kadar yol masrafları karşılanır. (Mülga cümle:RG-22/7/2020-31193-C.K-2775/1 md.) (…)

g - (Ek: 22/8/2011-2011/2177 K. ) (f) bendinde yazılı nedenlerle sevk edilen erbaş ve erlerin, Kabul Toplanma Merkezleri ve Tali Kabul Toplanma Merkezleri arasında yapılan taşıma giderleri idarece karşılanır.

III ÜNCÜ BÖLÜM

Levazım işleri :

Giydirme :

65. Celp eratı kıtalarına kadar kendi sivil elbiseleriyle gelirler. Kıtalarınca giydirilirler ve üzerlerindeki sivil eşyaları birliklerce muhafaza olunarak terhislerinde veya başka birliklere nakillerinde kendilerine iade edilir.

İaşe :

66. Hazar ve seferde toplu olarak yapılacak celp, terhis ve kıta nakillerinde askere davet edilenler şubelerine kadar kendi yiyecekleriyle beslenirler askerlik şubelerinde itibaren yapılacak iaşe dört esası ihtiva eder.

a - Yaya olarak yapılacak sevkıyatta,

b - Kara vasıtalariyle yapılacak sevkıyatta,

c - Demiryolu ile yapılacak sevkıyatta,

d - Denizyolu ile yapılacak sevkıyatta.

67. Yaya olarak yapılacak sevkıyatta:

248

Celpte, yürüyüşe geçme zamanı ve pişirme malzemesi müsait ve mümkün olan hallerde, askerlik şubelerince veya askerlik şubesi bir iaşe birliği merkezinde ve iaşesi bu birlikçe temin ediliyorsa bu birliklerce erlere sıcak yemek verilmek suretiyle yürüyüşe geçirilir. Mümkün olmayan hallerde azık verilir. Öğle ve akşam yemekleri için güzerğahta sıcak bir yemek ile bu kafileyi iaşe edecek kabiliyette birlik mevcut olduğu halde (Askerlik şubelerince o birliğe evvelden haber vermek ve her türlü tedbirleri evvelden almak ve aldırmak suretiyle) sıcak yemekler veya yarı sıcak yemek, yarı azıkla (Öğle yemeği sıcak, akşam yemeği azık veya tamamen azıkla iaşeleri) temin edilir.

Terhiste, terhis yapan birlik ve müesseselerce celpte olduğu gibi iaşeleri temin edilir.

Öğle yemeği zamanına kadar köyüne varacak erler için sabah çorbasından başka ayrıca bir istihkak verilmez.

68. Kara vasıtalariyle yapılacak sevkıyatta :

Celpte iaşe, yaya olarak yapılan sevkıyattaki esasların aynıdır.

Seferde celp eratı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu yolu ile temin olunur. Kara yolculuğundan sonra bir demiryolu yolculuğu da yapılacaksa azık hesabında tren bekleme ve hareket saatlerinin de gözönünde bulundurulması lazımdır.

Seferde celp eratı Milli Müdafaa Mükellefiyeti kanunu yolu ile temin edilen malzemelerden istifade edilerek askerlik şubelerince iaşe edilirler.

69. Demiryollariyle yapılacak sevkıyatta:

Sevk makamlarınca, mutfak vagonu temin edilebilecek hallerde bu vagonda pişirilecek sıcak yemek ile yoldaki iaşe temin olunur.

Vagon temin edilmediği hallerde, eratın yanına (Celpte askerlik Şubeleri veya misafir oldukları iaşe birliklerince, terhiste terhisi yapan iaşe birliklerince) ihtiyat olarak bir günlük normal istihkak kadar azık verilir. Tren yolculuğundaki iaşe güzergahındaki askeri konaklar veya birliklerce açılacak olan iaşe istasyonlarında sıcak yemek verilmek suretiyle yapılır. Herhangi bir sebep- le bu istasyonlarda sıcak yemek verilemediği hallerde ihtiyat azıktan faydalanılır. Eksilen miktar bu istasyonlarda ikmal edilir.

70. İaşe istasyonlarında, bir defada 1000 kişiye kadar sıcak yemek verebilecek kabiliyette mutfak edevatı, karavana, çatal, kaşık ve mümkün olan hallerde aş kabı hazır bulundurulur.

71. Eratın yanına verilecek ihtiyat azık, celpte birliğe iltihakında, terhiste demiryolunu takip edecek ilk karayolu yolculuğunda erlerin iaşelerine sarf edilir, Kara yolculuğu yapmıyacak erattan ihtiyat azık geri alınmaz.

249

72. Demiryolculuğu mütaakip, denizyolu yolculuğu yapılacaksa erata ayrıca ihtiyat azık verilmez, yanındaki azık, denizyolu ihtiyat azığını teşkil eder. Denizyolunu takip edecek ilk karayolu yolculuğunda eratın iaşesine sarf edilir.

73.Denizyolu ile yapılacak sevkıyatta:

a - Denizcilik bankası vapurlariyle yapılacak sevkıyatta, Denizcilik bankası T.A.O. ile yapılacak anlaşma ve protokol esasları mucibince vapurlarda geçecek günlerin iaşesi sıcak yemek verilmek suretiyle Denizcilik Bankasınca temin olunur.

b - Anlaşma yapılmadığı zamanlarda, vapurlardaki mutfak teşkilatından istifade mümkün olduğu hallerde, kafileye bir iaşe ekibi refakat ettirilir.

c - Hususi şahıslara ait gemilerde yapılacak sevkıyatta iaşe, a ve b fıkralarındaki esaslar çerçevesinde tanzim edilir.

d - Her üç suretle mümkün olmayan hallerde, azıkla iaşeleri temin edilir.

74. Celp eratının sabah çorbaları, karayolculuğunda kıtalarına iltihaklarına kadar yiyecekleri, demiryolu ihtiyat azığı, askerlik şubelerince veya misafir oldukları iaşe birliklerince verilir. Erler demiryolundan sonra bir konaka misafir edilmeden tekrar kara yolculuğu yapacaklar ve bu yolculuk bir günden fazla sürecekse, seyahat müddetine göre yiyecekleri azık askerlik şubeleri veya misafir oldukları iaşe birliklerince verilecektir. Askeri bir konaka misafir edilirlerse askeri konaklarca verilecektir. Demiryolundan sonra denizyolculuğu yapılacaksa ve denizyolu vasıtalarında iaşe azıkla yapılacaksa bu azıklar ve denizyolundan sonra yapılacak bir günden fazla kara yolculuğuna ait yiyecekler askeri konaklar veya bu vazifeyi yapan birliklerce temin edilir. Terhis eratının sabah çorbaları, kara yolculuğunda köylerine kadar yiyecekleri, demiryolu ihtiyat azığı terhis yapan iaşe birliklerince verilir. Erlerin demiryolundan sonra yapacakları kara ve deniz yolcuklarında iaşeleri için terhis yapan birlik veya askeri, konaklarca celpte olduğu muamele yapılır.

75. Erata verilen sıcak yemek veya azık ve ihtiyat istihkaklar sabah, öğle,akşam kaydiyle istihkak ilmühaberlerine yazılır. Hangi günden itibaren iaşeye müstahak oldukları da ayrıca belirtilir.

76. Celp ve terhis emirlerinde, hangi demiryolu duraklarında iaşe istasyonu açılacağı ve deniz vasıtalarında iaşenin ne suretle temin olunacağı (Sıcak yemek veya azık) bir madde ile belirtilir.

77. Eratın hangi gün ve hangi saatte ve kaç erle iaşe istasyonuna varacağı,en az 24 saat evvel alakalılarca ve kafile kumandanınca iaşe istasyonlarındaki eskeri konaklara veya bu işle vazifeli birlik kumandanlıklarına telle bildirilir. Trenin varma saatlerinde her hangi bir değişiklik

250

olursa derhal malümat verilir. Bu hususun titizlikle takip ve tatbikından alakalılar mesul ve bu yüzden vakı olacak zararı ödemekle mükelleftirler.

78. Deniz yolculuğunda vapurun mutfağından istifade suretiyle sıcak yemekle iaşe yapılması lazım geldiğinden yiyecek maddelerinin vapurun uğradığı iskelelerden alınmasını temin için mevzu hükümler dairesinde kafile kumandanına yetecek kadar avans para verilir. Bununla beraber iaşe maddelerinin alınması, istenilen iskelenin bulunduğu askerlik şubesi veya alakalı askeri ve sivil makamlara daha evvelden bildirilmek suretiyle lüzumlu iaşe maddelerinin mahalli satınalma komisyonu vasitasiyle satınalma kanunu hükümleri dairesinde, parası kafile kumandanındaki avans paradan ödenmek suretiyle satın alınarak tesellüme hazır bulundurulması temin edilir.

79. Kara yolculuğunda erata verilecek azığın hesabında, gün tayin edilmeyen hallerde motörlü vasıtalar için 300 Km. canlı vasıtalarda 30 Km. bir gün itibaredilir. Tarifesi muayyen vasıtalarda tarifelere göre ayarlanır.

80. Perakende yapılan celp, terhis, vazife, hava degişimli, ile gönderilen eratın yollarda iaşeleri azık ile temin edilir. Azık temin edilmiyeceği zamanlarda bedeli verilir.

81. Serbest celp sisteminde iaşe :

a - Hazarda serbest celp sistemi tatbik edildigi zamanlarda, eratın aynen iaşesi mümkün olmıyacağından bedel verilmek suretiyle iaşeleri temin olunur.

b - Davete icabet eden erlerin, köy mahalle ve kur'a numaraları yazılarak evvelden askerlik şubelerince hazırlanacak isim bordrolarında tahakkuk ettirilen iaşe bedelleri isimleri hizasına yazılır ve şubeye müracaatlarında en az iki kişilik bir heyet muvacehesinde kendilerine verilir. İki kişilik heyet bulunmazsa mahalli malmüdürlüklerince heyetteki noksan personel ikmal olunur.

c - Celp eratına verilecek istihkak ilmühaberlerine, kaç günlük bedel verileceği (Para tutarları gösterilmek suretiyle) ve iaşeye müstahak oldukları tarih kayıt edilir.

IV ÜNCÜ BÖLÜM

Sevkıyat işleri :

82. Celp, terhis, toplu izin, perakende er ve diğer her türlü sevkıyatı teminle vazifeli asker sevkıyat teşkilatının hazarda kuruluş ve yerleri şöyledir:

251

Erkanıharbiyei Umumiye Riyaseti Ulaştırma DairesiBaşkanlığı Ankara

1 nci Ulaştırma Bölge Kumandanlığı İstanbul

Sirkeci Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

H. Paşa Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

İzmit Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Eskişehir Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Ankara Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Samsun Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

2 nci Ulaştırma Bölge Kumandanlığı İzmir

Afyon Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Balıkesir Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Bandırma Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Çanakkale Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

6 ncı Ulaştırma Bölge Kumandanlığı Ankara

İskenderun Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Kayseri Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Konya Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

8 inci Ulaştırma Bölge Kumandanlığı Sivas

Sivas Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Diyarbakır Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Erzincan Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

Erzurum Ulaştırma Kısım Kumandanlığı

83. Askeri sevkıyat makamlarının yetkileri:

Ulaştırma Kısım Kumandanlıkları; bir katar tertibini icap ettirmeyen demiryolu nakliyatını ve bir vapur tahsisini icap ettirmeyen denizyolu nakliyatını sağlar.

Ulaştırma Bölge Kumandanlığı; bir katardan fazla katar tertibini icap ettirmeyen demiryolu nakliyatını ve bir vapur tahsisini icap ettirmeyen denizyolu nakliyatını sağlar.

Erkanıharbiyei Umumiye Riyaseti Ulaştırma Dairesi; Ulaştırma bölge ve kısım kumandanlıklarının yetkileri dışında kalan her türlü nakliyatı sağlar.

84. Erat sevkiyatı; aşağıdaki nakliyat sistemleriyle sağlanır.

a - Karayolu sevkıyatı

b - Demiryolu sevkıyatı

c - Denizyolu sevkıyatı

d - Havayolu sevkıyatı

Karayolu sevkıyatı:

85. (Mülga: 22/8/2011-2011/2177 K.)

252

86. Tabip raporu ile yürüyemiyeceği sabit olan zayıf, yaralı, hava değişimli ve hastahaneden taburcu olarak yerlerine iade edilenler hiç bir sebeple yaya yürütülmezler.

87. Karayolu vasıtalarından her hangi birinin seçilmesi keyfiyeti, yol durumu ile ilgilidir. Her çeşit karayolu vasıtasının bulunduğu ve işlediği yerde otobüs tercih edilir. Otobüs işlemiyen yerlerde, mahallin en büyük askeri makamı tarafından verilecek karar ile en emniyetli karayolu nakil vasıtası seçilir.

88. Nakil vasıtalarının tedarikinde o cıvardaki askeri müessese ve birliklerin nakil vasıtalarından istifade etmek ciheti araştırılır. Eğer müessese ve birliğin nakil vasıtaları pek meşgul ve istifade mümkün görülmüyorsa sivil nakil vasıtalarından ücretle (Taşıma masraflarından) vasıta tutulur. Bu vasıtaların tedarikinde, garnizon kumandanlığı, jandarma kumandanlığı, belediye vemahallin en büyük mülkiye makamları alakadar olur ve gerekli yardımlarda bulunur.

Eratın vasıtalara bindirilmesi, sevk talimnamelerinin personel naklinde uzun ve kısa mesafeli nakliyat için koyduğu kapasitenin dışına çıkılmamasından, emniyet tertibatının alınmasından kafile kumandanları mesuldür. Er nakli için tahsis edilecek veya ücretle tutulacak vasıta miktarı er mevcuduna göre hesaplanmalıdır.

89. (Mülga:RG-22/7/2020-31193-C.K-2775/1 md.)

90. Karayolu sevkıyatı her hangi bir demiryolu ve denizyolu nakliyatından sonra geliyorsa yani gönderen birlik ve müessese tarafından nakil vasıtası tedariki mümkün değilse, bu takdirde tutulacak nakliyat vasıtalarının ücreti kafile kumandanına bu maksatla verilen avans paradan ödenir. Bu sebeple her kafile kumandanı ne miktarda eri nereye götüreceğini bildirir cetveli ve bunun için de lüzumu kadar avans parayı önceden almış olmalıdır. Münferit ve serbest nakliyat- ta askerlik şubelerinden muayyen tarifeli vasıtaların bulunduğu yere kadar ve muayyen tarifeli vasıtalardan sonra kıtalarına kadar olan nakliyat için ere verilen nakil ücreti kilometresiyle birlikte terhisinde de olmak üzere sevk puslasına askerlik şubelerince yazılır. Askerlik şube reisleri tarafından tasdik edilir.

91. Karayolu sevkıyatı için gereken tahsisat birlik ve müesseseler tarafından vaktinde E.U. Rs. Ulş. Dairesinden istenir.

92. Seferberlik ve fevkalade hallerin ilanında, seferberlik talimatı hükümleri dairesinde, icabında yaya olarak sevkıyat yapılır. Bu takdirde (Orduda sıhhati koruma talimatı) esasları gözönünde tutularak hareket edilir.

253

Demiryolu sevkıyatı :

93. Erler hazar ve seferde kaide olarak (c) vagonlarıyla nakil edilirler. (c vagonu 3. sınıf yolcu vagonudur)

94. Seferde ve fevkalede hallerde, (c) vagonları kafi gelmediği takdirde (k) vagonlarıyla da sevkıyat yapılabilir. Ancak, (k) vagonlarının hava frenli, aydınlatma tertibatlı olmasıve mevsim kış ise ısıtma tertibatını haiz bulunması milli müdafaa vekaletinden müsaade istihsal edilmesi şarttır.

İklimi müsait olan güney ve batı bölgelerinde fevkalade hallere inhisar etmek ve yukarıdaki esaslara sadık kalmak şartıyla da (k) vagonlarıyla sevkıyat yapılabilir.

95. Birlik müesseselerce toplu ve perakende er sevkıyatı sevkıyat talepleri aşağıdaki esaslar dahilinde yapılır.

a - Celp, terhis ve toplu izin gibi er sevkıyatında, sevkı isteyen birlikve müesseseler(Celp, terhis sevk talep cetveli örnek - 419) tazmin ederler.

(1) Celp nakliyatında, askerlik şubelerinin sevk taleplerine göre tanzimedilecek olan sevkıyat talep cetvelleri, celp emrinde bildirilen celbin başlama tarihinden bir ay önce, E. U. Ulş. Dairesinde bulundurulur.

(2) Terhis sevkıyatında; (Yalnız bağlı birlikleri için), Kolurdu ve müstakil birlik kumandanlıkları, yurt içi bölge kumandanlıkları, E. U. Riyaetinin ve Kara Kuvvetleri Kumandanlığının hususi Daire Reislikleri (Bağlı birlik ve müesseseleri için) Hava ve Deniz Kuvvetleri Kumandanlıkları tarafından tanzim edilecek olan sevkıyat talep cetvelleri terhis emrinde bildirilen zaman içinde E. U.Ulş. Dairesinde bulundurulur.

(3) Toplu izin ve diğer toplu er sevkıyatında, bir ve ikinci bentlerde belirtildiği şekilde hareket edilir.

(4) Celp, terhis, toplu izin ve diğer toplu er sevkıyatı talep cetvellerini alan, E. U. Ulş Dairesi celbin tarihinden 10 gün önce ve terhis emrinde belirtilecek olan güne göre tertip ve temin edeceği trenlerin numaralarını hareke tgün ve saatlerini sevkıyat talebinde bulunan birlik ve müesseselere bildirilir.

b - Perakende er sevkıyatında, sevkıyat isteyen birlik ve müesseselere perakende personel sevk talep cetveli (Örnek - 402) tanzim edilir. Sevkıyatın istendiği günden en az üç gün evvel en yakın Ulş. Bölge veya Kısım kumandanlıklarında bulundurulur.

Perakende personel sevkıyat talep cetvelini alan ulaştırma bölge ve kısım kumandanlıkları, cetveldeki taleplere göre tertip ve temin edeceği trenlerin numaralarını, hareket gün ve saatlerini havi perakende personel sevkıyat talep cetvelini (Örnek - 408) tanzim eder ve sevkıyat talebinde bulunan birlik ve müesseselere gönderir.

254

c - (a ve b) fıkralarında geçen 402, 408, 419 numaralı cetveller talimatnamenin sonuna eklenmiş olup ne şekilde tanzim edileceği arkalarında yazılı açıklamada belirtilmiştir.

d - Ulaştırma makamları, sevkıyat talebinde bulunan birlik ve müesseselere nakliyata ait sevkıyat talep cetvellerini göndermekle beraber, icabında mümkün olan hallerde keyfiyeti telgraf, telefon veya diğer seri muhabere vasıtalariyle bildirirler.

e - Sevkıyat talebinde bulunan birlik ve müessseseler ulaştırma makamlarından sevkıyat gününü bildirir telgraf, telefon veya tebliğ cetvellerini almadıkça erleri hareket ettirmemelidirler.

f - Celp, terhis, toplu izin ve perakende er sevkıyat talep cetvellerindeki gösterilen miktarların doğruluğundan talebi yapan birlik ve müessese amirleri mesuldürler. Miktarlarının yanlış bildirilmesinden mütevellit fuzuli ödemelere sebep olanlara bu masraflar tanzim ettirilir.

Denizyolu sevkıyatı :

96. Birlik ve müesseselerde yapılması istenecek büyük ve küçük ölçüdeki er sevkıyatı için demiryolu sevkıyatında bildirildiği şekilde örnek 402, 408,420 cetveller doldurulur.

Ancak, birlik ve müesseseler için yapılan sevk talepleri, sevkıyatın istediği günden bir ay evvel alakalılarca ulaştırma makamlarında bulundurulur.

Sevk taleplerini alan ulaştırma kumandanlıkları, en kısa bir zamanda Denizcilik Bankası veya acentalıklariyle temas ederek istenilen günde ve iskelede vapur bulundurulmasını sağlar. Durumu sevk talebinde bulunan birlik ve müesseselere bildirir.

97. Liman durumu dolasısiyle rıhtımlara yanaşamayan, açıkta demirleyen vapurlarda kafileleri bindirme ve indirme için mahalli liman teşkilatında bulunan deniz vasıtalarından istifade lüzumu halinde Ulş. kumandanlıklarınca kafilenin iskeli ve limana girişinden 24 saat önce kafilenin mevcudu ile birlikte, gerekli vasıtaların cins ve adedi, ulaştırma kumandanlıkları; mevcut olmayan yerlerdede, askerlik şubelere tarafından liman reisliklerine bildirilir. Bu talebin yerine getirilmesi için liman reisliği ile devamlı temas edilir.

98. Eratın vapurlarda yerleştirilme işi; mevcut ise, ulaştırma kumandanlıkları yoksa kafile kumandanlarının nezareti altında ve vapur kaptanının vereceğidirektiflere göre gemi mürettebatı tarafından sağlık işleri bölümünde yazılı hususlar gözönünde tutularak yapılır.

99. Vapurların içersinde her türlü inzibati tedbirlerin alınmasında, vapur kaptanının vereceği direktifler dahilinde cereyanından kafile kumandanı mesuldür.

Erlerin mevsime göre gemideki korunmalarından gemi kaptanı ve dolayısiylekafile kumandanları mesuldürler.

255

Gemideki erlerin can emniyetinden doğrudan doğruya gemi kaptanı mesuldür.

Havayolu sevkıyatı:

100. (Değişik: 22/8/2011-2011/2177 K. ) Barışta daha ziyade ağır yaralılarla ağır hastaların ve derhal müdahale edilmesi icabedenlerin gereken yerlere sevkıyatında havayolu tercih edilir.

(Değişik: 6/5/2013-2013/4714) Erbaş ve erlerin Kabul Toplanma Merkezleri ile Tali Kabul Toplanma Merkezleri arasında taşınmaları, öncelikle havayolu ile yapılır.

101. (Değişik: 22/8/2011-2011/2177 K. )

Sağlık durumu nedeniyle ileri tetkik ve tedavi için acil olarak havayolundan sevki gerekenler ile ilgili hususlar Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Komutanlığınca düzenlenir.

Erbaş ve erlerin Kabul Toplanma Merkezleri ile Tali Kabul Toplanma Merkezleri arasında taşınmaları ile ilgili hususlar Genelkurmay Lojistik Başkanlığınca düzenlenir.

Umumi hususlar :

102. Sevkıyat talepleri, yukardaki maddelerde yazılı olduğu gibi yapılır. Acele hallerde ise şifre veya açık telgrafla da yapılabilir.

Celp ve terhis sevkıyatı gibi büyük ölçüdeki sevkıyatta açık telgrafla sevkıyat talebinde bulunup bulunulmayacağı her defasında verilecek emirlerde belirtilir.

103. (Değişik: 22/8/2011-2011/2177 K. )

Erbaş ve erlerin sevkıyatında, çeşitli nakliyat sistemlerinden mümkün olduğu hallerde gidip gelmeye en uygun, kullanılması mutat ve emniyetli olan yol ve taşıt araçları tercih edilir.

104. Bir çeşitten diğerine intikal etmek suretiyle yapılacak sevkıyatta, alakalı ulaştırma makamlarınca birbirleriyli anlaşarak koordine edilir. Bu gibi sevkıyatta yapılacak aktarmalar dolayısiyle erler istasyon veya iskelelerde lüzumlu yere bekletilmiyecek şekilde önceden gerekli tertipler alınmalıdır.

105. Her hangi bir sebeple nakliyat vasıtasını kaçırarak kalan erler ilk gelecek nakliyat vasıtasiyle gönderilir. Bu erler ilk gelecek vasıta ile gönderilmiyecek kadar çok ise sevklerini sağlamak üzere miktarları, en yakın ulaştırma kumandanlıklarına bildirilir. Bu gibi erlerin sevklerine kadar barındırılarak perişan olmamaları mahalli garnizon kumandanlıklarınca, yoksa mülki makamlarca temin edilir.

106. Kendilerine tahsis edilmemiş olan vasıtalara binmiş olan erler gelişi güzel yerlerde indirilmezler. Birlik veya konak teşkilatı bulunan yerlerdeki makamlara teslim edilirler.

107. Nakil vasıtalarının içinde her türlü inzibati tedbirlerin alınmasındankafileler içinde en yüksek rütbeyi haiz olan kafile kumandanı mesuldür.

108. Sevk edilecek erlerin gidecekleri yerlere ve mevcutlarına göre kafileler teşkil edilir. Bu kafilelere sağlık işleri bölümünde yazılı sağlık ekiplerinden başka; biri kumandan olmak üzere aşağıdaki fıkralarda

256

bildirilen subay, astsubay ve yardımcı er verilir. Yardımcı erler birlik ve müesseselerin en münevver, dürüst ve temiz ahlaklı erlerinden seçilir. Bu erlere silah ve teçhizat verilmez.

a - 40 ere kadar olan kafilelere, kafile kumandanı olarak bir astsubay, birer veya bir kıta çavuşu, bir er.

b - 80 ere kadar olan kafilelere, kafile kumandanı olarak bir astsubay, bulunmazsa kıta erbaşı ve üç er.

c - 120 ere kadar olan kafilelere, kafile kumandanı olarak asteğmen, üsteğmen rütbesinde bir subay, bir erbaş ve dört er.

d - 120 erden fazla olan kafileler için, kafile kumandanı olarak bir Yzb., yeteri kadar subay, astsubay ve 25 ere bir yardımcı er verilir.

109. Kafile kumandanlarının bilmesi, yola çıkmadan evvel kafile erlerine öğretilmesi ve yolculuk esnanında tatbikı icabeden hususlar şunlardır:

a- Karayolu sevkıyatında, bütün nakil vasıtalarının belirli emniyet mesafeleriyle birbirlerini takip etmeleri ve yekdiğerini gözden kayıp edecek kadar uzaklaşmamaları gerektir. Her hangi bir kaza vukuunda müşterek yardım esastır. Bu gibi tedbirlerin alınmasında ve seyrüsefer esasları dahilinde vasıtaların muayyen süratten fazla sürat yapmamalarının temini hususunda kafile kumandanınazım ve müeşsir olmalıdır.

Seyahat esnasında bir vasıtada arıza olduğu zaman diğerlerinin de durarak bu arızayı müştereken gidermeleri ve bu yapılmadıkça ayrılmamaları icabeder. Bu gibi vaziyetlerde tamir işi uzun zamana ihtiyaç gösteriyorsa, arızalı vasıtadaki erler mümkünse emniyeti bozmamak şartiyle diğer sağlam vasıtalara taksim edilir. Aksi halde kafile kumandanı duruma göre diğer bir vasıta tedarik etmek veya mevcut vasıtalara fazla sefer yaptırmak suretiyle sevkıyatı sağlar.

b - Demiryolu sevkayatında, trenin hareketinden en az 10 dakika evvel hererin kendisine tahsis edilen yere yerleşmiş olmasına, dikkat edilir. Kimsenin dışarda kalmaması için bir defa daha kontrol edilir.

Duraklaması 10 dakikadan az olan istasyonlarda erler vagonlardan inerek dışarda dolaşamazlar. 10 dakikadan fazla duraklamalarda su içmek ve küçük ihtiyaçlarını görmek için kafile kumandanının müsaadesiyle inerler.

Erlerin istasyon hududu dışına çıkması yasaktır. Bunun için icabeden tedbirler alınır. Kafile kumandanının müsaadesiyle inmiş olan erler ikinci kampana veya verilecek işaret lle yerlerine dönmüş olmaları lazımdır. Bütünerlerin yerlerini aldıklarına ve dışarda kimse kalmadığına kanaat getirdikten sonrakafile kumandanı trene biner.

c - Denizyolu sevkıyatında, iskelelerin durumuna (Vapur iskeleye yanaştığına veya açıkta bulunduğuna) göre erlerin vapurun hareketinden 1-4 saat evvel iskelede tertiplenmiş bulunması, nihayet yarım

257

saat evvel vapurda yerlerini almış olmaları lazımdır. İndirme iskelelerine varıştan yarım saat önce, ineceklerle bunlara kumanda edecekler hazır bulunurlar.İnecek olan bu kafileye ait isim listeleri tetkik edilir. Ve her erin hazır olup olmadığı tekrar kontroldan geçirilir. Böylece Kimsenin yanlışlıkla vapurda kamamasına ve bir şeyin unutulmamasına dikkat edilir. İnecek olan kafile, yolcuların gelip geçmesine engel olmayacak yerlerde, vinçlerin ve hamalların çalıştıkları yerlerin dışında toplanarak bir daha gözden geçirilir. Vapurun iskeleye yanaşmasına 15 dakika kala, muntazam bir surette iniş merdiveni olarak tahsisedilen merdivenin yanına gelirler. Merdiven atılıp sıra gelince düzenli ve tam sezsizlik içinde ve kafile kumandanının vereceği emir ve direktif dahilindeve süratle vapuru terk ederler.

Erlerin inme iskelelerinden gayri iskelelerde inip harice çıkarak gezmelerine hiç bir surette müsaade edilmez.

d - Bütün nakil vasıtalarına istiabından fazla er bindirilmez ve ayakta seyahat ettirilmez. Karayolu vasıtalarında yolculuk esnasında ayağa kalkmasına müsaade edilmez.

Yolculuk esnasında, nakil vasıtaları memurlarının sözlerine itiraz edilmez, işlerine karışılmaz, vazife yaptıkları ve oturdukları yerlere gidilmez, onlarla konuşulmaz ve bu vasıtalarının alat ve edevatı karıştırılmaz.

Nakil vasıtalarına, harekette iken binilip inilmez ve kapılardan başka yerlerden girilip çıkılmaz. Seyahat esnasında er kendisine tahsis edilen yerlerden başka yerlere gitmez. Ve düzeni bozacak harekette bulunmaz.

Nakil vasıtalarının merdivenleri ve basamakları üzerinde kapılarda, geçit aralıklarında, kapaklar üzerinde, sahanlıklarda, tamponlarda, dümen zinciri üzerinde, kaptan köprüsünde, baskıcı ve şöför yerlerinde, vagon damlarında, direklerde durulmaz ve oturulmaz. Peronlarda demiryoluna ve rıhtımlarda sahile bir buçuk metreden daha fazla yaklaşılmaz.

Duran veya bir kaç bölüme ayrılmış olan bir trenin vagonları arasından veya bir vagonun karayolu vasıtasının altından geçilmez. Demiryolu rayları ve makasları içinde yürünmez. Manevra hatları arasında dolaşılmaz, vinçlerin hareket sahası dahilinde bulunulmaz.

Nakil vasıtalarının dışarı sarkılmaz, kol ve bacak çıkartılmaz, kapılara, pencerelere, korkuluklara dayanılmaz. Harekette iken kapılar açılmaz, basamaklar üzerinde yürünmez ve bilhassa karayolu ve demiryolu nakil vasıtalarından dışarıya yanmış sigara atılmaz.

Ulaştırma vasıtalarının üzerine yazı yazılmaz. Öteye beriye çamaşır ve saire asılmaz, musluklar açık bırakılmaz, gemi sandallarına girilmez ve eşya doldurulmaz. Görülmesi lazım seyrüsefer işaretlerini örtecek ve muhabereye mahsus telleri bozacak surette süslenmez.

258

Nakil vasıtalarının emniyetle hareketlerini sekteye uğratacak şekilde mendil fener vesaire sallanmaz. İzinsiz fener, lamba, mum ve ateş yakılmaz. Düdük ve ıslık çalınmaz, bağırılmaz.

110. İstasyon ve iskelelerde yol göstermek, intİzam ve inzıbatı temin etmek için ulaştırma ve kafile kumandanlarının, garnizon kumandanlarına müracaatında subay ve er gönderilmek suretiyle yardım yapılır.

111. Yurdumuzun savunması gibi önemli bir vazifeyi üzerine almış ve alacak olan erlerimizin her türlü ihtiyaç ve istirahatlerini sağlıyarak seyahatlerinin yapılmasına matuf sevkıyat işlerinin yukarda belirtildiği şekilde ve noksansız yerine getirilmesinden bütün askeri ve mülki makamlar derece derece mesuldürler.

112. Bu Talimatname Resmi Gazete ile neşri tarihinden itibaren mer'iyete girer.

Erat Sevkıyat Talimatnamesi (Ek - 1)

Askerlik şubeleri gerek toplu ve gerekse parenkende olarak sevk

edecekleri erata giydirecekleri çamaşırlar evvelce aşağıda yazıldığı

şekilde D.D.T. ve talk karışığı tozu ile pudralanmış

olacaktır.

Toz halinde D.D.T. nin kullanılması :

İç çamaşırları evvela yıkanacak tersine çevrilecek, şayet çamaşırlar hiç kullanılmamış ise sadece içi dışarı çevrilerek bir masa üzerine serildikten sonra yumuşak bir fırça olmadığı takdirde bir parça pamuk ile D.D.T. tozu ile pudralanacaktır. Bu ameliye yapılırken bilhassa, yaka, koltuk altı, bel ve bütün dikişli yerlere hassaten fazla D.D.T. tozu pudrajı yapılacaktır.

Mahlul halindeki D.D.T. nin hazırlanması ve kullanılması :

Mahlul halinde kullanılması için hiç kullanılmamış temiz çamaşır, yıkanmış kurumuş çamaşır, aşağıda nasıl hazırlanarak kullanılacağı, bildirilen mahlul içine batırılır.

Mahlulün hazırlanması :

Mahlul kullanılacağı zaman kullanacak müesseseler tarafından yapılacaktır. Bu mahlunün 1-2 saat zarfında kullanılması mecburidir. Aksi halde mahlul bozulur, istenilen netice alınmaz. Bunun için pürtüksüz bir kap içine 10 Gr. saf D.D.T. VE 20 Gr. krezil konup bir havan eli veyahut münasip diğer bir aletle karıştırılarak eritilecek sonra üzerine bir litre su konup karıştırılacaktır. Bu suretle süt gibi bir emülsiyon husule gelir. Sonra da kuru çamaşırlar bu mahlle batırılır. Ve sıkılarak ipe seri-

259

lirler. Erlerin ancak don, gömlek ve bir de çorapları bu mahlüle batırılacaktır. Bu şekilde hazırlanan mahlüle batırılan çamaşır bir buçuk ay kadar tesirini muhafaza eder. Bu mahlül % 1 D.D.T. li mahluldür. % 2 D.D.T. li olarak hazırlanırsa tesiri üç ay kadar devam eder.

NOT

Solüsyon yapılırken bir don ve bir gömlek için (5) Gr. D.D.T. hesaplanmalıdır.

Erat Sevkıyat Talimatnamesi (Ek - 2)

Celp ve terhislerde kafile tabiplerinin yanlarında bulunduracakları ilaçlar

Adı Miktarı

Aspirin Comp. 200 Gr

Aminopirin Comp. 100 Gr.

Dover Comp 200 Gr.

Kinin Comp. 200 Gr.

Atebrin Comp. 50 Cr.

Sulfamit Teblet 250 Gr.

Pamuk 200 Gr.

Sargı Amerikan 10 aded

Sargı gaz 20 aded

Flaster 1 makara

Üç köşeli sargı 3 aded

Tahta cebire 8 aded

Alcool 500 Gr.

İode Teintür 200 Gr.

Oksijenli Su 1 Gr.

Serum Antitetanique 5 aded

Amp. H. Canfre 20 aded

Amp. Cafeine 10 aded

Amp. Quinine 40 aded

Amp. Cardiazol 10 aded

Amp. Lobeline 10 aded

Amp. Ethere 5 aded

Amp. Nevocaine 5 aded

Amp.Morphine 10 aded

Amp. Ergotine 10 aded

Aletler:

10 cc. Şırınga 1 aded

5 cc. Şırınga 1 aded

260-261

Adı Miktarı

Makas cerrahi düz 1 aded

Makas cerrahi eğri 1 adet

Bistüri 1 aded

Penset dişli 1 aded

Penset dişsiz 1 aded

Pens koher 1 adet

Pens dişli 1 adet

Esmark bandı 1 adet

Lastik sargı 1 adet

262

Cilt kapağı sahifedeki açıklama

1 - Perakende personel sevkıyat talep cetveli (Örnek: 402), parekende personel ulaştırması istekleri için kullanılır.

2 - Talebi yapan birlik veya kurul tarafından iki nüsha olarak tanzimedilen cetvellerin biri sevkıyat istendiği günden en az 3 gün (72 saat) evvel bölgesindeki As. Ulaştırma Makamına gelmiş olmalıdır. İkinci nüsha çizelge, As. Ulaştırma Makamından gelecek tebliğ cetveli (Örnek 408) ne intizaren birlik veya kurulda muhafaza edilir.

3 - Bu talep cetvelini alan As. Ulaştırma makamı:

a) Tarih ve saat bölümlerini doldurup imzalar.

b) İstekte belirtilen ihtiyaca göre gerekli vagon veya diğer nakil vasıtalarını tayin ve tesbit eder mümkünse, personelin bindirileceği katar tarih ve numarasını veya deniz vasıtasının hareket tarihini ve ismini çizelgenin düşünceler bölümünde belirterek iki nüsha düzenleyeceği (Örnek: 405) den birini ilgili demiryolu veya denizyolu makamına verir.

c) Bu makamlardan alacağı tahsis tebliğine göre düzenleyeceği (Örnek 408)i sevkiyatı isteyen birlik veya kurula gönderir. Mümkünse ve icabediyorsa telefon veya diğer seri vasıtalarla da ihbarda bulunur.

4 - Sevk günü tebiğ cetveli (Örnek: 408) de bildirilen gündür. Bu gün öğrenilmedikçe harekete geçilmemelidir.

263-265

/ /195 tarih ve ...... sayılı talebe karşılıktır:

Yukarda belirtilen personel ulaştırması için tahsis edilen taşıtlar çizelgede gösterilmiştir. Çizelge arkasındaki açıklamaya göre gereğini.

... / ... /195

...... Ulaştırma ...... K.

Cetvel doldurulmadan cilt kapağı iç sahifesindeki açıklama okunmalıdır.

1 – Perakende personel sevkıyatı tebliğ cetveli (Örnek : 408), birlik ve kurulların perakende personel sevk vasıtalarına karşılık tahsis olunan vagon veya deniz taşıtlarını, cins ve miktarını, hareket gün vesaatlerini bildirmek üzere düzenlenir.

2 – Telbiğ cetveli (Örnek 408) ni alan birlik veya kurul, binecekleri katar veya deniz vasıtası hareket tarih ve saatini dikkate alarak sevk edileceklerin binmesini sağlar. Katar veya deniz taşıtının hareketinden bir saat evvel bütün formaliteler bitmiş olmalıdır.

3 – Bindirme ve indirme sırasında istasyon veya iskele bölgesinde yığılmala- ra meydan verilmemelidir.

Cilt kapağı iç sahifesineki açıklama

Perakende personel sevkıyatı tebliğ cedtveli (Örnek : 408), birlik veya kurulun istek çizelgesindeki ihtiyaçlar gözönünde bulundurularak ilgili demiryolu veya denizyolu makamına yapılan tebliğe karşılık bu makamlardan bildirilen tahsise göre doldurularak tebliği yapan birliğe gönderilir. Ayrıca, mümkünse ve icab ederse, telefon veya diğer seri vasıtalarla da gerekli ihbar yapılır.

5 – Askeri Ulaştırma Makamlarının azami sevk salahiyetleri aşağıda gösterilmiştir. Talepler buna göre yapılır.

Demiryolu Denizyolu

Personel Hamule Personel Hamule

E.U.Rs. Ulaştırma D. Tahditsiz Tahditsiz

Ulaşırma Bölge K. Bir katar Bir taşıt tahsisini icap

ettirmeyen

Ulaştırma Kısım K. Bir katar tertibini icap Bir taşıt tahsisini icap

ettirmeyen ettirmeyen

266

16/11/1955 TARİHLİ VE 4/6142 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN TABLO
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin veya Cumhurbaşkanı Kararının		4/6142 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Yürürlüğe Konulan Yönetmeliğin Değişen Maddeleri	Yürürlüğe Giriş Tarihi
Tarihi	Numarası		Yürürlüğe Giriş Tarihi
22/8/2011	2011/2177	4, 5, 64, 85, 100, 101, 103	7/9/2011
6/5/2013	2013/4714	100	23/5/2013
21/7/2020	2775	4, 5, 64, 89	22/7/2020

Full & Egal Universal Law Academy