FİNANSAL İSTİKRAR İLE BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN[1][2][3][4][5][6][7]

Kanun Numarası : 4059

Kabul Tarihi : 9/12/1994

Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 20/12/1994 Sayı : 22147

Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 34

BİRİNCİ KISIM

Finansal İstikrar Komitesi[8]

Madde 1 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.) (Yeniden Düzenleme:17/1/2019-7161/21 md.)

(1) (Değişik:20/5/2021-7319/3 md.) Finansal sistemin sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlıklı bir şekilde desteklemesi ve piyasalarda güvenin korunması için kırılganlıkların belirlenmesi ve sistemik risklerin yönetilmesinde ilgili kurumlar arasında iş birliği ve eş güdümün sağlanması amacıyla Finansal İstikrar Komitesi kurulmuştur.

(2) (Değişik:20/5/2021-7319/3 md.) Komite; Hazine ve Maliye Bakanının başkanlığında, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı, Strateji ve Bütçe Başkanı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Başkanından oluşur. Komitenin çalışma usul ve esasları üyesi bulunan kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. Komitenin sekretarya faaliyetleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülür.

(3) (Değişik cümle:20/5/2021-7319/3 md.) Komite aşağıda sayılan hususlarda Komitede temsil edilen kurum ve kuruluşlar arasında iş birliği ve eş güdümü tesis eder:[9]

a) Finansal istikrar ve güvenliği tehdit edebilecek sistemik risklerin ve kırılganlıkların belirlenmesi, etkin bir şekilde izlenmesi ve yönetilmesi için gerekli yöntemlerin oluşturulması ve politika önerilerinin tespit edilmesi.

b) (Değişik:20/5/2021-7319/3 md.) Finansal düzenlemelerin etkilerinin değerlendirilmesi.

c) Finansal sektörün, sürdürülebilir büyümeyi ve finansal istikrarı destekleyecek şekilde sağlıklı gelişiminin sağlanması.

ç) Sistemik risklerin gerçekleşmesi durumunda uygulanacak kriz yönetim planlarının oluşturulması.

(4) Komite, görev alanı ile ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarından her türlü veri ve bilgiyi talep edebilir. (Ek cümle:20/5/2021-7319/3 md.) Kamu kurum ve kuruluşları, talep edilen veri ve bilgiyi Komitenin belirleyeceği şekil ve süreler içerisinde vermekle yükümlüdür.[10][11]

(5) Finansal sistemin bütününe sirayet edebilecek ölçüde olumsuz bir gelişmenin Komite tarafından tespiti hâlinde, üye kurum ve kuruluşların yetkileri dışında alınması gereken tedbirleri belirlemeye kendi görev, yetki ve sorumlulukları çerçevesinde Cumhurbaşkanı yetkili olup, ilgili bütün kurum ve kuruluşlar belirlenen bu tedbirleri derhâl uygulamakla yetkili ve sorumludur.10

Fiyat İstikrarı Komitesi

MADDE l/A- (Ek: 16/11/2022-7421/9 md.)

(1) Fiyat istikrarının kalıcı olarak tesis edilmesine ve sürdürülmesine katkı sağlamak amacıyla Fiyat İstikrarı Komitesi kurulmuştur.

(2) Fiyat İstikrarı Komitesi; Hazine ve Maliye Bakanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Tarım ve Orman Bakanı, Ticaret Bakanı, Strateji ve Bütçe Başkanı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanından oluşur.

(3) Fiyat İstikrarı Komitesi, gerekli görmesi halinde ilgili sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve özel sektör temsilcilerini toplantılarına davet edebilir.

(4) Fiyat İstikrarı Komitesinin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Para ve maliye politikaları arasındaki eşgüdümü gözetmek suretiyle fiyat istikrarını sağlamaya yönelik yapısal politika önerileri geliştirmek,

b) Fiyat istikrarını tehdit eden riskleri izleyerek para politikası ve para politikası araçları dışında alınması gereken tedbirleri belirlemek ve ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanmasını sağlamaya yönelik tavsiyelerde bulunmak,

c) Kamu tarafından belirlenen ya da yönlendirilen fiyatların fiyat istikrarı odağında uygulanmasını sağlamaya yönelik kararlar almak.

(5) Fiyat İstikrarı Komitesinin sekretarya hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür.

(6) Fiyat İstikrarı Komitesinin ve Sekretaryanın çalışma usul ve esasları üyesi bulunan kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.

(7) Fiyat İstikrarı Komitesi, görev alanına giren konularla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi, kamu kurum ve kuruluşlarından isteme yetkisine sahiptir. Kamu kurum ve kuruluşları, talep edilen bilgi ve belgeyi Fiyat İstikrarı Komitesinin belirleyeceği şekil ve süre içerisinde vermekle yükümlüdür.[12]

Madde 2 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Madde 3 – (Mülga: 3/6/2011-637-KHK/38 md.)

Madde 4 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

İKİNCİ KISIM

Müsteşarlığın Danışma, Denetim ve Yardımcı Birimleri

Madde 5 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Madde 6 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

DÖRDÜNCÜ KISIM

Uzman Yardımcılığına, Uzmanlığa ve Yurt Dışı Teşkilatına Atanma, (…)[13]

Sözleşme ile Araştırma, Etüt ve Proje Yaptırma[14]

Madde 7 – (Değişik: 2/7/2018-KHK-703/16 md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı ile.)

BEŞİNCİ KISIM

Çeşitli Hükümler

Madde 8 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

Madde 9 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Ek Madde 1 – (Ek: 22/12/1997 - 4315/3 md.; Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)[15]

Ek Madde 2 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-637/38 md.)

Ek Madde 3 – (Yeniden düzenleme: 7/7/2011 - KHK - 646/8 md.)

4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca, tarım satış kooperatif ve birlikleri ile ilgili olarak Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kapsamındaki yetki ve görevler ile her türlü işlemler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülür. Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonunun ilgili mevzuat kapsamında devir tarihi itibarıyla Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası nezdindeki gider hesabı bakiyesi genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazine İç Ödemeler Muhasebe Biriminin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki hesabına aktarılır. Bu tarihten sonra tarım satış kooperatif ve birlikleri tarafından yapılacak kredi geri ödemeleri genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere aynı hesaba aktarılır. Bu madde ile ilgili usul ve esaslar Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir.[16]

Finansal İstikrar Komitesi

Ek Madde 4 – (Ek: 3/6/2011-KHK-637/38 md.) (Mülga:17/1/2019-7161/22 md.)

Bireysel Katılım Sermayesi

Ek Madde 5 – (Ek: 13/6/2012-6327/14 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

ALTINCI KISIM

Geçici Hükümler

Geçici Madde 1 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 2 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 3 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 4 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 5 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 6 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 7 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 8 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 9 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 10 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 11 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 12 – (Ek : 20/6/2001 - 4684/12 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)[17]

Geçici Madde 13- (Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/68 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Geçici Madde 14- (Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/68 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)[18]

Geçici Madde 15- (Ek : 11/10/2011 - KHK - 662/68 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

Yürürlük

Madde 10 – Bu Kanunun geçici 2 nci maddesi ile geçici 4 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükümleri 3.6.1994 tarihinden, diğer hükümleri ise yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 11 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

EK (1) SAYILI CETVEL (A)

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

EK (1) SAYILI CETVEL (B)

(Mülga: 3/6/2011-KHK-637/38 md.)

I SAYILI CETVEL

(Ek: 22/12/1997 - 4315/2 md.; Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)

II SAYILI CETVEL

(Ek: 22/12/1997 - 4315/2 md.; Mülga: 3/6/2011-KHK-637/38 md.)

(I) SAYILI LİSTE

(Ek: 11/10/2011-662/68 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.)

4059 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin Numarası	4059 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri	Yürürlüğe Giriş Tarihi
4315	7, Ek Madde 1, Geçici Madde 3, (I) Sayılı Cetcel, (II) Sayılı Cetvel	30/6/1997 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı olan 25/12/1997 tarihinde
4389		18/6/1999
4684	a)1 inci maddenin (A) ve (B) fıkraları 25/11/2000 tarihinden geçerli olarak b) c)Geçici 3 üncü maddesinin (f) fıkrası 1/1/2001 tarihinden geçerli olmak üzere c) Diğer maddeleri	3/7/2001
4684	5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri ile geçici 3 üncü maddesinin (f) fıkrası dışındaki diğer fıkraları	1/1/2002
4749	2	28/3/2002
5411		1/1/2006
6015	1, 2	23/10/2010
6111	Ek Madde 3 ve Geçici Madde 5	25/2/2011
KHK/637	Kanunun Adı, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, Ek Madde 1, 2, 3, 4, Ek I ve II Sayılı Cetvel, Birinci, İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Bölüm başlıkları	12/6/2011 tarihinde yapılan Milletvekilliği Genel Seçiminden sonra kurulan ilk Bakanlar Kurulu üyelerinin atandığı tarihte
KHK/646	Ek Madde 3	10/7/2011
KHK/662	1,2,5,7, Geçici Madde 13,14,15, (I) sayılı cetvel, (I) sayılı liste	2/11/2011
KHK/666	7, Ek Madde 1, (I) sayılı cetvel	14/1/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011
7161	Kanunun Adı, 1, Ek Madde 4	18/1/2019
7319	1	25/5/2021
7421	Madde 1/A	26/11/2022
Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı	7	4/6/2025

[1] Bu Kanunun, 18/6/1999 tarih ve 4389 sayılı Kanunla düzenlenen görev ve yetkilere ilişkin hükümleri, söz konusu Kanunun 25 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

[2] İkrazatçılık hariç ödünç para verme işlerine ve finansal kiralama faaliyetlerine ilişkin olarak bu Kanunda yer alan görev ve yetkilere ilişkin hükümler 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.

[3] 3/6/2011 tarihli ve 637 sayılı KHK’nın 38 inci maddesi ile bu Kanunun adı, “Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[4] 3/6/2011 tarihli ve 637 sayılı KHK’nın 38 inci maddesi ile bu Kanunda yer alan “Müsteşarlar” ibaresi “Müsteşar” şeklinde, “Müsteşarlara” ibaresi “Müsteşara” şeklinde, “Müsteşarlıklar” ibaresi “Müsteşarlık” şeklinde, “Müsteşarlıklara” ibaresi “Müsteşarlığa” şeklinde, Müsteşarlıklarca” ibaresi “Müsteşarlıkça” şeklinde, “Müsteşarlıklarda” ibaresi “Müsteşarlıkta” şeklinde ve “Müsteşarlıkların” ibaresi “Müsteşarlığın” şeklinde değiştirilmiştir.

[5] 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle Araştırma Planlama Koordinasyon Dairesi Başkanlığı kurulması ve bunun görevlerine ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılmış olup, yine aynı Kanunun 15 inci maddesiyle; Hazine Müsteşarlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı teşkilat kanunlarında düzenleme yapılıncaya kadar, 5436 sayılı Kanun ve diğer kanunlar ile verilen görevleri yapmak üzere Strateji Geliştirme Daire Başkanlıkları kurulmuştur.

[6] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 16 ncı maddesiyle bu Kanunun Adı “Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[7] 17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle Kanunun adı “Fiyat İstikrarı ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[8] 20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu madde başlığı “Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[9] 20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu fıkranın (a) bendine “risklerin” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve kırılganlıkların” ibaresi eklenmiş, bentte yer alan “alınabilecek tedbirlerin” ibaresi “gerekli yöntemlerin oluşturulması ve politika önerilerinin” şeklinde değiştirilmiştir, (c) bendinde yer alan “sektörün” ibaresi “sektörün, sürdürülebilir büyümeyi ve finansal istikrarı destekleyecek şekilde” şeklinde değiştirilmiştir.

[10] 20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi” ibareleri “Komite” şeklinde değiştirilmiştir.

[11] Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2024/113, K.: 2025/177 sayılı Kararı ile bu fıkranın ikinci cümlesi iptal edilmiştir. Bu Karar yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (30/9/2026) yürürlüğe girer.

[12] Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2024/113, K.: 2025/177 sayılı Kararı ile bu fıkra iptal edilmiştir. Bu Karar yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (30/9/2026) yürürlüğe girer.

[13] 3/6/2011 tarihli ve 637 sayılı KHK’nın 38 inci maddesi ile bu kısmın başlığında yer alan , “Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenliği,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra 666 sayılı KHK ile bu maddede yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

[14] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 16 ncı maddesiyle bu madde başlığı “Sözleşmeli Personel ve Sözleşme ile Araştırma, Etüd ve Proje Yaptırma” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[15] 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu maddede yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

[16] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 16 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan ve Hazine Müsteşarlığı” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığı” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[17] Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı ile bu maddenin yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.

[18] Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı ile bu maddenin yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.

Full & Egal Universal Law Academy