GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, insan sağlığına yönelik geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulama yöntemlerini belirlemek, bu yöntemleri uygulayacak kişilerin yetkilendirilmeleri ile bu yöntemlerin uygulanacağı sağlık kuruluşlarının çalışma ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarının yapıldığı sağlık tesislerini ve bu tesislerdeki geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulayıcılarını kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun ek 13 üncü maddesine, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi ile ek 11 inci maddesine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 355 inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi ile 508 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

b) Bilim Komisyonu: Bakanlıkça oluşturulan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Bilim Komisyonunu,

c) EKİP: Entegre Kurumsal İşlem Platformunu,

ç) Genel Müdür: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürünü,

d) Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

e) GETAT: Geleneksel ve tamamlayıcı tıbbı,

f) GETAT uygulayıcısı: Bakanlıkça tescilli sertifikaya ve ilgili alanda uygulama yapma yetkisine sahip olan kişiyi,

g) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,

ğ) Sağlık tesisi: Kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisleri, tıp fakültesi veya diş hekimliği fakültesi sağlık uygulama ve araştırma merkezi, özel hastaneler, ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları, ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşları, sağlık meslek hizmet birimleri, konaklamalı fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezleri, evde bakım merkezi ve birimini, evde sağlık hizmet birimini,

h) Uygulama: GETAT uygulamalarını,

ı) Uygulama kılavuzu: Ek-2’de yer alan uygulama alanları ile ilgili Bakanlığın resmî internet sayfasında yayımlanan kılavuzları,

i) Uygulama merkezi: İlgili alanda Bakanlıkça tescilli sertifikası bulunan tabip veya diş tabibi sorumluluğunda Ek-4’te yer alan sağlık tesisleri bünyesinde kurulan GETAT uygulama merkezini,

j) Uygulama ünitesi: İlgili alanda Bakanlıkça tescilli sertifikası bulunan GETAT uygulayıcısının sorumluluğunda Bakanlıkça uygun görüldüğü takdirde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait tedavi hizmeti sunan birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisleri bünyesinde kurulan GETAT uygulama ünitesini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Bilim Komisyonunun Kuruluşu, Görevleri ve Çalışma Usulü

Bilim Komisyonunun kuruluşu

MADDE 5- (1) Bakanlıkça bu Yönetmelikte belirtilen uygulamalar hususunda görüş vermek üzere Bilim Komisyonu oluşturulur. Bakanlık ihtiyaç duyduğu çalışmalar için alt komisyonlar veya çalışma grupları kurabilir.

(2) Bilim Komisyonu aşağıdaki üyelerden oluşur:

a) Genel Müdür veya uygun gördüğü yetkili.

b) Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Geleneksel, Tamamlayıcı ve Fonksiyonel Tıp Daire Başkanı.

c) Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü Başkanı veya ilgili enstitü başkanlığında görevli bir araştırmacı.

ç) En az üçü öğretim elemanı olmak üzere ilgili alanlarda çalışan ve Bakanlıkça belirlenen altı üye.

(3) Bilim Komisyonuna Genel Müdür veya uygun gördüğü yetkili başkanlık eder. Bakanlıkça belirlenen üyelerin görev süresi iki yıldır. Süresi sona erenler aynı usulle yeniden görevlendirilebilir. Yeni üyeler belirlenene kadar mevcut üyeler görevlerine devam eder.

Bilim Komisyonunun görevleri

MADDE 6- (1) Bilim Komisyonunun görevleri şunlardır:

a) Uygulama alanlarının belirlenmesi yanında uygulamaların endikasyon ve oluşabilecek yan etkilerine ilişkin görüş vermek.

b) Bakanlıkça yayımlanan bilimsel yayınlarla ilgili gerektiğinde akademik ve teknik destek sağlamak.

c) Bu Yönetmelikte tanımlanmamış yeni GETAT uygulama alanları ile ilgili bilimsel ve teknik çalışmaları yapmak ve görüş vermek.

ç) İhtiyaç duyulan konularda çalışma yapmak üzere alt komisyonlar kurulmasını tavsiye etmek.

d) 9/3/2019 tarihli ve 30709 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamalarının Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilen araştırma başvuruları hakkında gerektiğinde görüş bildirmek.

Bilim Komisyonunun çalışma usulü

MADDE 7- (1) Bilim Komisyonu, başkanın daveti üzerine yılda en az bir kez toplanır.

(2) Toplantı gündemi sekretarya tarafından toplantı öncesinde üyelere bildirilir. Bilim Komisyonu, gündem maddelerini görüşerek raporunu hazırlar.

(3) Bilim Komisyonu, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oyların eşitliği halinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.

(4) Bilim Komisyonunun sekretarya hizmetlerini Genel Müdürlük yürütür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Uygulama Alanları, Uygulama Yerleri, Uygulamaya Yetkililer ve Eğitim

Uygulama alanları

MADDE 8- (1) Uygulamalar Ek-2’de belirlenen alanlarla sınırlıdır.

(2) Ek-2’de yer alan GETAT uygulamalarına yönelik bilimsel çalışmalar, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamalarının Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir. GETAT uygulamalarına yönelik yapılan girişimsel olmayan GETAT araştırmaları da dahil olmak üzere tüm araştırma sonuçları Genel Müdürlüğe bildirilir. Gönderilen bu veri ve çalışmalar, kişisel veriler anonimleştirilmeden ilgilinin bilgi ve izni olmaksızın kullanılamaz.

(3) Uygulama merkezleri ve uygulama ünitelerinde, uygulama kılavuzlarında belirtilen endikasyonlar dâhilindeki işlemler gerçekleştirilir. Uygulama üniteleri için belirlenen endikasyonlar dahilindeki işlemler uygulama merkezlerinde de gerçekleştirilebilir.

(4) Uygulama kılavuzları hazırlanırken Bilim Komisyonunun görüşü alınır.

Uygulamaların yapılabileceği yerler ve yetkili kişiler

MADDE 9- (1) Uygulamalar, Bakanlıkça yetkilendirilmiş uygulama merkezi veya uygulama ünitelerinde, ilgili uygulama alanında Bakanlıkça tescil edilmiş sertifikaya sahip olan GETAT uygulayıcıları tarafından yapılır.

(2) Diş hekimleri; diş hekimliği uygulama ve araştırma merkezlerinde, diş hastanelerinde, ağız ve diş sağlığı merkezlerinde, ağız ve diş sağlığı polikliniklerinde, sağlık tesisleri bünyesindeki diş polikliniklerinde, ağız ve diş sağlığı muayenehanelerinde, sadece diş hekimliği mesleğinin icrası kapsamında sertifikalı oldukları GETAT uygulamalarını yapabilirler.

(3) Uygulama merkezleri ve uygulama üniteleri Ek-4’te belirtilen sağlık tesisleri bünyesinde açılabilir.

(4) Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi açmak isteyen sağlık tesisleri, Ek-1’de yer alan belgelerle birlikte Bakanlıkça belirlenen elektronik sistem üzerinden müdürlüğe başvurur. Başvurular Bakanlığa bildirilir ve standartlara uygunluk ile başvuru yapılan ilde ihtiyaç bulunup bulunmadığı bakımından Bakanlıkça değerlendirilerek uygun bulunması hâlinde sağlık tesislerine izin verilir. Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi yetki belgeleri ile buralarda yapılacak uygulamalar, müdürlükçe EKİP’e girilir. Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi sağlık tesisinin ruhsatına veya faaliyet izin belgesine işlenir. Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi açılması veya ilavesi, yeni bir özel sağlık kuruluşu açılması, kadro veya kapasite artışı için ayrıca hak oluşturmaz.

(5) Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi yetkisi bulunan sağlık tesisleri, yetkili oldukları GETAT uygulamalarını ayaktan fizik tedavi ve rehabilitasyon ünitelerinde de gerçekleştirebilir.

(6) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesinde, yetkilendirilen alan dışında uygulama yapılamaz. Hizmet sunumuna eklenmesi istenen GETAT uygulamaları için yetki belgesinin yenilenmesi zorunludur.

(7) Faaliyet konusu münhasıran tıbbi laboratuvar hizmetleri veya radyolojik görüntüleme hizmetleri olan sağlık tesisleri, 20/1/2022 tarihli ve 31725 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamındaki ortak sağlık ve güvenlik birimleri, iş yeri sağlık ve güvenlik birimleri, çalışan sağlığı merkezleri ve gezici iş sağlığı araçları bünyesinde uygulama merkezi veya uygulama ünitesi açılamaz.

Eğitim

MADDE 10- (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalara ilişkin sertifikalı eğitimler, ilgili mevzuat kapsamında, ilgili alanda Bakanlıkça eğitim vermek üzere yetkilendirilmiş merkezler tarafından verilir. Eğitim programları, ilgili alanın sertifikalı eğitim programı standardına göre yürütülür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çalışma Usul ve Esasları ve Ücretlendirme

Uygulama merkezi ve uygulama ünitelerinin çalışma usul ve esasları

MADDE 11- (1) Hastalık durumunda tanı konulması ve tedavi planının oluşturulması, 1219 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yalnızca tabip veya diş tabibi tarafından gerçekleştirilir; tabip veya diş tabibi dışındaki GETAT uygulayıcıları, ilgili mevzuatta belirtilen iş ve görev tanımları çerçevesinde uygulama yapabilir.

(2) Uygulama merkezleri ve uygulama ünitelerinde gerçekleştirilecek işlemler, Ek-2’de tanımlanan uygulama alanları ile GETAT uygulayıcısının sahip olduğu güncel ve tescilli sertifikalarla uyumlu olmak zorundadır.

(3) Uygulamalar diğer tıbbi tedavileri aksatacak veya geciktirecek şekilde yapılamaz. GETAT uygulayıcısı, uygulamanın mevcut tıbbi tedavinin bir alternatifi değil tamamlayıcısı olduğu ve hastalığın devam eden tedavisinin yerine geçmeyeceği hususunu hastaya açık ve anlaşılır bir dille sözlü olarak anlatmak ve yaptığı bilgilendirmeyi hasta bilgilendirme formu ile kayıt altına almakla yükümlüdür.

(4) Uygulamalarda, uygulama kılavuzlarında belirtilen hususlara, standartlara, hijyen kurallarına ve etik ilkelere uyulur.

(5) Uygulama merkezleri ve uygulama ünitelerindeki uygulamalar ilgili sağlık tesisinin enfeksiyon kontrol programına ve enfeksiyonların önlenmesine ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülür.

(6) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesinde yapılan tüm uygulamalar ile ilgili olarak hastalara ait hasta dosyası hazırlanır. Yapılan uygulamalara ait veriler 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa, bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun bir şekilde, Bakanlıkça belirlenen elektronik sisteme kaydedilir ve Bakanlığa gönderilir. Tüm hasta kayıtları, ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde muhafaza edilir. Hasta bilgilerinin gizliliği ilkeleri ihlal edilmez.

(7) Uygulama öncesinde hasta bilgilendirme formu hazırlanır ve uygulama yapılacak tüm hastalardan rıza alınır. Bu form, hastanın eğitim ve kültür düzeyine uygun, tıbbi terimlerden arındırılmış, uygulanacak yöntemin risklerini ve alternatiflerini bildirir şekilde düzenlenir. Form, ilgili mevzuat kapsamında arşivlenerek muhafaza altına alınır ve formun bir nüshası hastaya verilir.

(8) Uygulama merkezi ve uygulama ünitelerinde yapılan uygulamalara bağlı olarak hastalarda istenmeyen etkilerin ortaya çıkması durumunda Ek-5’te yer alan istenmeyen etki bildirim formu elektronik ortamda doldurularak yirmi dört saat içinde Bakanlığa bildirilir.

(9) Sağlık tesisinin yetki aldığı bir uygulama ile ilgili yetkisini kaybetmesi veya uygulama merkezinin ya da uygulama ünitesinin kapatılması gibi durumlarda mesul müdür veya sağlık tesisi yetkilisi tarafından beş iş günü içinde müdürlüğe bildirim yapılması zorunludur.

(10) GETAT uygulayıcısının görev yaptığı sağlık tesisinden ayrılması ve sağlık tesisinde başka GETAT uygulayıcısının bulunmaması hâlinde, üç ay içinde yeni GETAT uygulayıcısının göreve başladığı bildirilmez ise uygulama merkezi veya uygulama ünitesinin yetki belgesi iptal edilir. Uygulama merkezi veya uygulama ünitesinin kapanış işlemleri müdürlükçe yürütülür ve EKİP’e girilir. Kapanış işlemlerinin tamamlanması üzerine müdürlükçe Bakanlığa bilgi verilir.

(11) Sağlık kuruluşlarında GETAT uygulayıcısının ayrılış ve başlayış işlemleri müdürlükçe takip edilir ve yapılan işlemler Bakanlığa bildirilir.

(12) Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi yetkisi bulunan sağlık tesisleri, yataklı servislerinde yatan hastalar için yetkili olunan uygulama alanlarında hizmet sunabilir. Bu hastalara uygulanabilecek GETAT uygulamaları, hastanın tedavisinden sorumlu tabibin kararı doğrultusunda ilgili GETAT uygulayıcısı tarafından gerçekleştirilir.

Ücretlendirme

MADDE 12- (1) Kamu sağlık tesislerinde yapılacak uygulamaların sağlık hizmet ücret tarifesi Bakanlıkça belirlenerek ilan edilir. Yataklı servislerde, uygulama alanında sunulan hizmetler için ilgili mevzuata göre ücretlendirme yapılır. Özel sağlık tesislerinde uygulama ücretlerinin uygulama öncesinde hastaya yazılı olarak bildirilmesi zorunludur.

(2) Özel sağlık tesislerinde yapılacak uygulamalar için gerek görülmesi hâlinde, uygulamaya ilişkin sağlık hizmetlerinin taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça belirlenerek ilan edilir.

(3) 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre belirlenen ücrete ilişkin hükümler saklıdır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Uygulama Merkezi ve Uygulama Ünitelerinin Asgari Şartları

Fiziki şartlar

MADDE 13- (1) Uygulamalar hekimin hasta muayene ettiği odada veya sağlık meslek mensubunun meslek icrasında bulunduğu uygulama odasında yapılabilir.

(2) Sağlık tesislerinin hasta kabul ve bekleme alanı ile arşiv alanı ortak olarak kullanılabilir.

Tıbbi cihaz ve malzemeler

MADDE 14- (1) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesinde, ilgili uygulama için uygulama kılavuzlarında belirtilen cihaz ve malzemelerin bulundurulması zorunludur.

(2) Uygulamalarda kullanılacak aromaterapötik ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve tıbbi bitki çaylarının Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu tarafından ruhsatlandırılmış olması gerekir.

ALTINCI BÖLÜM

Denetimler, İdari Müeyyideler ve Yasaklar

Denetimler ve idari müeyyideler

MADDE 15- (1) Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak denetlenir. Olağan denetimler, aralarında en az bir GETAT uygulayıcısı tabibin, GETAT uygulayıcısı tabibin bulunamadığı durumlarda ise tabibin bulunduğu en az üç kişilik bir ekip tarafından, sağlık tesisinin olağan denetimi ile eş zamanlı olarak gerçekleştirilir. Denetimlerde Ek-3’te yer alan form kullanılır.

(2) Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılan uygulama merkezleri veya uygulama ünitelerinde bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde, Ek-3’te yer alan yaptırımlar uygulanır.

(3) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından açılan uygulama merkezleri veya uygulama ünitelerinde bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde; birinci ve ikinci tespitte eksikliğin giderilmesi için otuz gün süre verilerek yazılı uyarı yapılır, üçüncü tespitte kasıt, ihmal veya kusur şüphesi bulunan ilgililer hakkında ilgili mevzuat kapsamında disiplin hükümleri uygulanır.

(4) Bu Yönetmelik veya ilgili mevzuatında uygunsuzluk olarak belirlenen ancak idari yaptırımı bulunmayan fiiller hakkında 3359 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Yasaklar

MADDE 16- (1) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesi Bakanlıktan izin almadan hizmet veremez.

(2) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesi amacı dışında faaliyet gösteremez.

(3) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesindeki herhangi bir faaliyet alanı, yetkisi olmayan kişiler tarafından kullanılamaz.

(4) İlgili alanda uygulama yetkisi ve çalışma izni bulunmayanlar uygulama merkezi ve uygulama ünitesinde uygulama yapamaz.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Tanıtım ve bilgilendirme

MADDE 17- (1) Sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin denetlenmesi ve uygulanacak yaptırımlara ilişkin usul ve esaslar 12/11/2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.

(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalara ilişkin ürünler ve tıbbi cihazlar hakkındaki tanıtımlarda ilgili ürün veya tıbbi cihazın tabi olduğu mevzuat hükümleri uygulanır.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 18- (1) Uygulama merkezi veya uygulama ünitelerinin hizmet sunumuna ve idari müeyyidelerine ilişkin bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 19- (1) 27/10/2014 tarihli ve 29158 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

Full & Egal Universal Law Academy