HAFİF YOLCU VE TİCARİ ARAÇLARDAN ÇIKAN EMİSYONLAR (EURO 5 VE EURO 6) BAKIMINDAN MOTORLU ARAÇLARIN TİP ONAYINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

((AT) 715/2007)⁽²⁾⁽³⁾

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca motorlu araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek ve sağlık ve çevrenin korunması amacıyla, araçların motorlarından çıkan gaz emisyonlarının Euro 5 ve Euro 6 emisyon sınır değerlerini sağlamasını teminen; emisyonları bakımından motorlu araçların ve değiştirilebilir kirlilik kontrol cihazları gibi değiştirilebilir parçaların tip onayı için ortak teknik şartları, araçların dolaşımda uygunluğu, kirlilik kontrol cihazlarının dayanıklılığı, araç üzerinde teşhis (OBD) sistemleri, yakıt tüketiminin ölçülmesi (Mülga ibare:RG-5/6/2020-31146)⁽³⁾(…) ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) Referans kütlesi 2610 kg’ı aşmayan, MARTOY’un Ek II’sinde tarif edilen M₁, M₂, N₁ ve N₂ kategorisi araçları,

b) İmalatçının talebi hâlinde, bu Yönetmelikte belirtilen şartları ve uygulama mevzuatının hükümlerini karşılayan, referans kütlesi 2840 kg’ı aşmayan M₁, M₂, N₁ ve N₂ kategorisi araçları,

kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesine ve 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesine dayanılarak,

b) (Değişik:RG-5/6/2020-31146)⁽³⁾Avrupa Birliğinin (EU) 2018/858, (EU) 459/2012, (EU) 566/2011, (EC) 595/2009 ve (EC) 692/2008 ile değiştirilen (EC) 715/2007 sayılı Regülasyonuna uyumlu olarak,

hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alternatif yakıtlı araç: Atmosfer sıcaklığında ve basıncında gaz halinde olan veya esas olarak madeni yağdan elde edilmeyen en az bir yakıt tipiyle çalışabilecek şekilde tasarımlanan aracı,

b) Araç: Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından; motorla tahrik edilen, MARTOY'un Ek II’sinde tarif edilen herhangi bir aracı,

c) (Mülga:RG-5/6/2020-31146)⁽³⁾

ç) Araç üzerinde teşhis veya OBD sistemi: Bilgisayar hafızasında bulunan hata kodları vasıtasıyla muhtemel arıza alanını tanımlayabilen, emisyon kontrolü için kullanılan bir sistemi,

d) Bakanlık: Onay kuruluşu Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

e) (Mülga:RG-5/6/2020-31146)⁽³⁾

f) Biyoyakıt: Taşımacılık amacıyla kullanılan, biyokütleden üretilen, sıvı veya gaz yakıtları,

g) Buharlaşma emisyonları: Egzoz emisyonlarından yayılan hidrokarbon buharları dışında, aracın yakıt sisteminden yayılan hidrokarbon buharları,

ğ) Değiştirilebilir (yedek) kirlilik kontrol cihazı: Orijinal kirlilik kontrol cihazını değiştirmek için tasarlanan ve MARTOY’da tarif edildiği gibi ayrı bir teknik ünite olarak onaylanabilen bir kirlilik kontrol cihazı veya bu tür cihazların bir grubunu,

h) Egzoz emisyonları: Gaz halindeki ve parçacık kirleticilerin emisyonunu,

ı) Euro 5: Araçlardan çıkan gaz emisyonlarının Ek I’in Çizelge 1’inde belirtilen sınır değerlerine uygunluğunu,

i) Euro 6: Araçlardan çıkan gaz emisyonlarının Ek I’in Çizelge 2’sinde belirtilen sınır değerlerine uygunluğunu,

j) Gaz halindeki kirleticiler: Karbon monoksit, azot dioksit (NO₂) eş değeri olarak ifade edilen azot oksitler ve hidrokarbonlardan oluşan egzoz gazı emisyonlarını,

k) Hibrid araç: Aracın tahriki amacıyla en az iki farklı enerji dönüştürücüsü (konvertör) ve araç üzerinde en az iki farklı enerji depolama sistemi bulunan aracı,

l) İmalatçı: Tip onayı işlemlerinin bütün unsurlarından ve imalatın uygunluğunun sağlanmasından onay kuruluşuna karşı sorumlu olan ve araçların veya ayrı teknik ünitelerin ticari isim veya markasının sahibi olan kişi ve kuruluşu,

m) İptal tertibatı: Emisyon kontrol sisteminin, aracın normal çalışmasında ve kullanımında karşılaşılması beklenen şartlarda emisyon kontrol sisteminin etkinliğini azaltan, herhangi bir kısmının çalışmasını başlatmak, modüle etmek, geciktirmek veya devre dışı bırakmak amacıyla sıcaklık, araç hızı, motor devri (RPM), vites, manifold vakumu veya başka bir parametreyi algılayan bir tasarım elemanını,

n) Karter: İç veya dış kanallar vasıtasıyla yağ karterine bağlanan bir motorun içindeki veya dışındaki gaz veya buharın yayılabildiği boşlukları,

o) Kirlilik kontrol cihazı: Bir aracın egzoz ve buharlaşma emisyonlarını kontrol eden ve/veya sınırlayan aksamları,

ö) MARTOY: 1/4/1999 tarihli ve 23653 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin (98/14/AT) uygulamada bulunan son seviyesini,

p) OASIS formatı: Sadece açık metin ve grafik formatlar kullanılarak, (http://www. oasis-open.org/committees/download.php/2412/Draft%20Committee%20Specification.pdf adresinde bulunan Otomotiv Tamir Bilgileri ile ilgili OASIS SC2-D5 Dokümanının (28/5/2003 tarihli 1.0 versiyonu) teknik özelliklerini ve http://lists.oasis-open.org/archives/autorepair/ 200302/pdf00005.pdf adresindeki Oto Tamir Kuralları Şartnamesi ile ilgili OASIS SC1-D2 Dokümanının (10/1/2003 tarihli 6.1 versiyonu) Madde 3.2, Madde 3.5, Madde 3.6, Madde 3.7 ve Madde 3.8’ni,

r) Onay Kuruluşu: Teknik servisleri görevlendiren, bir araç tipinin, sistemin, aksam veya ayrı teknik ünitenin tip onayından bütün yönleri ile sorumlu olan, onay belgelerini veren ve gerektiğinde geri alan, diğer onay kuruluşlarıyla muhatap olan ve bunlarla temasları yürüten, imalatçının üretim uygunluk düzenlemelerine uyup uymadığını belirlemekten sorumlu ve yetkili kurum veya kuruluşu,

s) Orijinal kirlilik kontrol cihazı: İlgili araç için verilen tip onayının kapsamında olan bir kirlilik kontrol cihazı veya bu tür cihazların bir grubunu,

ş) Özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için tasarımlanan araçlar: Aşağıda belirtilen M₁ kategorisi dizel araçları;

1) Referans kütlesi 2000 kg’ı aşan, MARTOY’da tarif edilen özel amaçlı araçları,

2) 1/9/2012 tarihinden itibaren, MARTOY’da belirtilen M₁G kategorisindeki araçlar hariç, referans kütlesi 2000 kg’ı aşan ve sürücü dahil yedi veya daha fazla kişiyi taşımak üzere tasarımlanan araçları,

3) Araç içinde tekerlekli sandalye kullanımına yer bulunduracak şekilde özellikle ticari amaçlar için imal edilen, referans kütlesi 1760 kg’ı aşan araçları,

t) Parçacık kirleticiler: Ortalama egzoz emisyonlarını doğrulamak için deney işleminde belirtilen filtreler vasıtasıyla 325 K (52 ^oC) azami sıcaklıkta seyreltilmiş egzoz gazından ayrılan egzoz gazı bileşenlerini,

u) Referans kütle: Çalışır durumdaki bir araç kütlesinden 75 kg’lık düzgün bir sürücü kütlesinin çıkartılması ve buna 100 kg’lık düzgün bir kütlenin eklenmesiyle bulunan kütleyi,

ü) Teknik servis: Onay Kuruluşu tarafından bir deney laboratuarı olarak Onay Kuruluşu adına gerekli deneyleri yapmak veya bir uygunluk değerlendirme kuruluşu olarak yine Onay Kuruluşu adına ilk değerlendirmeyi ve diğer deney veya muayeneleri yapmak üzere görevlendirilmiş bir kuruluş veya kurumu,

v) Tip onayı belgesi: Bir aracın veya ayrı teknik ünitenin bu Yönetmelik hükümlerine göre imal edildiğini gösteren belgeyi,

y) (Ek:RG-29/12/2012-28512) Doğrudan püskürtmeli motor: Emme sübabıyla hava çekildikten sonra emilen havaya benzinin püskürtüldüğü bir modda çalışabilen motoru,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İmalatçıların Tip Onayı Yükümlülükleri, Şartlar ve Deneyler

İmalatçıların tip onayı yükümlülükleri

MADDE 5 – (1) İmalatçılar; satışı yapılan, tescil edilen veya hizmete konulan bütün yeni araçların bu Yönetmeliğe ve bunun uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuatına uygun olarak tip onaylı olduğunu göstermek zorundadır. İmalatçılar, satılan veya hizmete konulan, tip onayı gerektiren bütün yeni değiştirilebilir kirlilik kontrol cihazlarının da bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuatına uygun olarak tip onaylı olduğunu gösterir. Bu yükümlülükler, Ek I’de belirtilen emisyon sınırlarının karşılanmasını ve 6 ncı maddede belirtilen hususları kapsar.

(2) İmalatçılar, imalatın uygunluğunun, kirlilik kontrol cihazlarının dayanıklılığının ve dolaşımda uygunluğun doğrulanması için tip onayı işlemlerinin karşılandığını garanti eder. İmalatçı tarafından alınan teknik tedbirler, egzoz ve buharlaşma emisyonlarını normal kullanım şartları altında araçların normal ömrü boyunca bu Yönetmeliğe göre etkin olarak sınırlanmasını sağlayacak şekilde olmalıdır. Bundan dolayı dolaşımda uygunluk tedbirleri, hangisi daha erken olursa, beş yıla kadar veya 100.000 km’ye kadar geçen bir dönemde kontrol edilmelidir. Tip onayı deneyi için yapılması gereken kirlilik kontrol cihazlarının dayanıklılık deneyi 160.000 km’yi kapsar. Bu dayanıklılık deneyine uymak için dördüncü fıkrada belirtilen uygulama tedbirlerine tabi olarak, imalatçıların tezgahta yaşlanma deneyi kullanma imkanı vardır. Dolaşımda uygunluk, özellikle egzoz emisyonları için Ek I’de belirtilen emisyon sınırlarına karşı deneye tabi tutularak kontrol edilir. Buharlaşma emisyonlarının ve düşük ortam sıcaklığı emisyonlarının kontrolü geliştirildiğinde yürürlüğe giren deney işlemleri uygulanır.

(3) İmalatçılar, karbon dioksit emisyonlarını ve yakıt tüketim rakamlarını satış sırasında aracın alıcısına verilen dokümanda belirtir.

(4) İkinci ve üçüncü fıkraların uygulanması için özel işlemler ve şartlar, 13 üncü maddede belirtilen işleme uygun olarak belirlenir.

Şartlar ve deneyler

MADDE 6 – (1) İmalatçı; araçları, emisyonları etkileyebilecek aksamların aracın normal kullanımda bu Yönetmeliğe ve bu Yönetmeliğin uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata uygunluğunun sağlamasını mümkün kılacak şekilde tasarımlanacağı, imal ve monte edileceği biçimde donatılır.

(2) Emisyon kontrol sistemlerinin etkinliğini azaltan iptal tertibatlarının kullanımı yasaktır. Bu yasak, aşağıdaki durumlarda uygulanmaz:

a) Motorun hasara veya kazaya karşı korunması bakımından ve aracın emniyetli çalışması amacıyla bu tertibata ihtiyaç duyulduğunda.

b) Tertibat, motoru çalıştırma şartlarının ötesinde işlev görmediğinde.

c) Buharlaşma emisyonları ve ortalama egzoz emisyonlarını doğrulamak için deney işlemlerinde yeteri kadar çok şartın bulunması durumunda.

(3) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak gerekli şartlar ile tip onayı için özel işlemler, deneyler ve diğer gerekli şartlar, 12 nci maddede belirtilen uygulama mevzuatında yer alır. Bu şartlar, aşağıdaki hususları kapsar ve ilgili olduğu durumlarda kullandıkları yakıt tipine bakılmaksızın taşıtlara uygulanır.

(a) Deney çevrimleri, düşük ortam sıcaklığı emisyonları, rölanti devirdeki emisyonlar, duman opaklığı ve iyileştirme sistemlerinin düzgün işlevi ve yenilenmesini içeren egzoz emisyonları.

(b) Buharlaşma emisyonları ve karter emisyonları.

(c) OBD sistemleri ve kirlilik kontrol cihazlarının kullanımdaki performansı.

(ç) Kirlilik kontrol cihazlarının dayanıklılığı, kirlilik kontrol cihazlarının değiştirilmesi, dolaşımda uygunluk, imalatın ve yol elverişliliğinin uygunluğu.

(d) Sera gazı emisyonlarının ve yakıt tüketiminin ölçülmesi.

(e) Hibrid taşıtlar ve alternatif yakıtlı taşıtlar.

(f) Tip onaylarının kapsamının genişletilmesi ve küçük ölçekli imalatçılar için şartlar.

(g) Deney donanımı.

(ğ) Benzin, dizel, gaz halindeki yakıtlar ile biyoetanol, biyodizel ve biyogazdan oluşan biyoyakıtlar gibi referans yakıtlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim

İmalatçıların yükümlülükleri

MADDE 7 – (Mülga:RG-5/6/2020-31146)⁽³⁾

Araç tamir ve bakım bilgilerine erişim için ücretler

MADDE 8 – (Mülga:RG-5/6/2020-31146)⁽³⁾

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Onay Kuruluşunun Yükümlülükleri

Tip onayı uygulama takvimi

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren imalatçı tarafından talep edilirse, bir aracın bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, özellikle Ek I’in Çizelge 1’inde belirtilen Euro 5 sınır değerlerine veya Ek I’in Çizelge 2’sinde belirtilen Euro 6 sınır değerlerine uygun olması halinde, ilk defa tip onayı alacak yeni araca emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle AT tip onayı veya ulusal tip onayının verilmesi reddedilemez, Euro 5 veya Euro 6 sınır değerlerine uygun tip onayı mevcut araçların tescili, satışı veya hizmete girmesi yasaklanamaz.

(2) 1/1/2010 tarihinden itibaren ilk defa tip onayı alacak M₁ kategorisi ile N₁ kategorisinin Sınıf I’inde yer alan araç, bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, özellikle Ek I’in Çizelge 1’inde belirtilen Euro 5 sınır değerlerine uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle söz konusu araçlara AT tip onayı veya ulusal tip onayı belgesi verilmez.

(3) (Değişik:RG-29/12/2012-28512) 1/1/2012 tarihinden itibaren ilk defa tip onayı alacak M₂ kategorisi ve N₁ kategorisinde yer alan Sınıf II ve Sınıf III araç ile N₂ kategorisine ait araç ve özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için tasarımlanan araç, bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, Ek I’in Çizelge 2’sinde belirtilen Euro 6 sınır değerleri hariç, eklerde belirtilen değerlere uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle söz konusu araçlara AT tip onayı veya ulusal tip onayı belgesi verilmez. Egzoz emisyonları ile ilgili deneyde, M₂ kategorisi ve özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için tasarımlanan araçlara uygulanan sınır değerler, N1 kategorisinin Sınıf III araçların değerleri ile aynı olmak zorundadır.

(4) (Değişik:RG-5/1/2012-28164)⁽¹⁾ 1/1/2011 tarihinden itibaren tip onayı mevcut pozitif ateşlemeli motorlu M1 kategorisi ve N1 kategorisinin Sınıf I’inde yer alan araçlar, bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, Ek I’de yer alan Çizelge 2’de belirtilen Euro 6 sınır değerleri hariç, eklerde belirtilen değerlere uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle, bu tür araçların tip onayı belgeleri ve uygunluk belgeleri geçerli kabul edilmez. 1/1/2011 tarihine kadar ithal edilerek gümrüklere gelmiş olan tam veya tamamlanmamış araçlar ile yurt içinde imal edilmiş olan tam veya tamamlanmamış araçlar bu hükmün kapsamı dışındadır. Tip onayı mevcut sıkıştırma ateşlemeli motorlu M1 kategorisi araçlar ise 1/1/2012 tarihinden itibaren bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, Ek I’de yer alan Çizelge 2’de belirtilen Euro 6 sınır değerleri hariç, eklerde belirtilen değerlere uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle, bu tür araçların tip onayı belgeleri ve bu tarihten sonra düzenlenen uygunluk belgeleri geçerli kabul edilmez.

(5) (Değişik:RG-5/1/2012-28164) 1/1/2013 tarihinden itibaren tip onayı mevcut M₂ kategorisi ve N₁ kategorisinde yer alan Sınıf II ve Sınıf III araç ile N₂ kategorisine ait araç ve özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için tasarımlanan araçlar, bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, Ek I’de yer alan Çizelge 2’de belirtilen Euro 6 sınır değerleri hariç, eklerde belirtilen değerlere uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle, bu tür araçların tip onayı belgeleri ve bu tarihten sonra düzenlenen uygunluk belgeleri geçerli kabul edilmez. Egzoz emisyonları ile ilgili deneyde, M2 kategorisi ve özel sosyal ihtiyaçları yerine getirmek için tasarımlanan araçlara uygulanan sınır değerler, N₁ kategorisinin Sınıf III araçların değerleri ile aynı olmak zorundadır.

(6) Ek I’in Çizelge 1’inde ve Çizelge 2’sinde belirtilen parçacık maddesinin kütlesi için 5,0 mg/km’lik emisyon sınırı, birinci, ikinci ve dördüncü fıkralarda belirtilen tarihlerden itibaren uygulanır. Ek I’in Çizelge 1 ve Çizelge 2’sinde belirtilen parçacık maddesinin kütlesi için 4,5 mg/km’lik emisyon sınırı ve parçacık sayısı sınırı, ilk defa tip onayı alacak araçlarda 1/1/2012’den itibaren, tip onayı mevcut bütün yeni araçlarda ise 1/1/2013 tarihinden itibaren uygulanır.

(7) (Ek:RG-5/1/2012-28164) 1/1/2016 tarihinden itibaren ilk defa tip onayı alacak M₁, M2 kategorisi ve N₁ kategorisinin Sınıf I’inde yer alan araçlar, bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, özellikle Ek I’de yer alan Çizelge 2’de belirtilen Euro 6 sınır değerlerine uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle, bu tür araçlara AT tip onayı veya ulusal tip onayı belgesi verilmez.

(8) (Ek:RG-5/1/2012-28164) 1/1/2017 tarihinden itibaren ilk defa tip onayı alacak N₁ kategorisinde yer alan Sınıf II ve Sınıf III araçlar ile N₂ kategorisine ait araçlar, bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, Ek I’de yer alan Çizelge 2’de belirtilen Euro 6 sınır değerlerine uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle, bu tür araçlara AT tip onayı veya ulusal tip onayı belgesi verilmez.

(9) (Ek:RG-5/1/2012-28164) (Değişik:RG-6/1/2016-29585) 1/1/2018 tarihinden itibaren tip onayı mevcut M1, M2 kategorisi ve N1 kategorisinin Sınıf I’inde yer alan araçlar, bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, Ek I’de yer alan Çizelge 2’de belirtilen Euro 6 sınır değerlerine uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle, bu tür araçların tip onayı belgeleri ve uygunluk belgeleri geçerli kabul edilmez.

(10) (Ek:RG-5/1/2012-28164) (Değişik:RG-6/1/2016-29585) 1/1/2018 tarihinden itibaren tip onayı mevcut N1 kategorisinde yer alan Sınıf II ve Sınıf III araç ile N2 kategorisine ait araçlar bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata, özellikle Ek I’de yer alan Çizelge 2’de belirtilen Euro 6 sınır değerlerine uygun değilse, emisyonlar veya yakıt tüketimi ile ilgili gerekçelerle, bu tür araçların tip onayı belgeleri ve uygunluk belgeleri geçerli kabul edilmez.

(11) (Ek:RG-29/12/2012-28512) Yeni tip onayları ve tip onayı mevcut yeni araçların tescili, satışı veya hizmete girişi amacıyla ve imalatçının tercihi üzerine, N₁ kategorisi için sekizinci ve onuncu fıkralarda belirtilen uygulanabilir tarihlerinden itibaren sekiz ay sonrasına kadar ve N₂ kategorisi için de aynı fıkralarda belirtilen uygulanabilir tarihlerinden itibaren yirmi ay sonrasına kadar doğrudan püskürtmeli pozitif ateşlemeli bir motoru bulunan araçlara parçacık sayısı emisyon sınırı 6 × 10 ¹² #/km olarak uygulanır.

Değiştirilebilir parçaların tip onayı

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmeliğe göre onaylanmış araçlara takılmak üzere tasarlanmış değiştirilebilir yeni kirlilik kontrol cihazları bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata uygun olarak tip onayı verilmiş bir tipten değilse, bu cihazlar satılamaz veya bir araca yerleştirilemez.

(2) Onay kuruluşu Bakanlık, bu Yönetmelikten önceki standartlara göre tasarlanan değiştirilebilir kirlilik kontrol cihazlarına, tabi olduğu şartlara uygun olmak kaydıyla, AT tip onayına kapsam genişletmesi vermeye devam edebilir. Değiştirilebilir kirlilik kontrol cihazlarının ilgili tipi onaylanmış tipten değilse, bu tür cihazlar satılamaz veya bir araca yerleştirilemez.

(3) Aksam tip onayı şartlarının kabul edilmesinden önceki tip onaylı araçlara takılmak üzere tasarlanmış değiştirilebilir kirlilik kontrol cihazlarına birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz.

Cezalar

MADDE 11 – (1) İmalatçının bu Yönetmeliğin hükümlerini ihlal etmesi halinde ve aşağıda belirtilen durumlarda 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır:

a) Onay işlemleri veya geri çağırmaya yol açan işlemler sırasında yanlış beyanlar verilmesi.

b) Tip onayı veya dolaşımda uygunluk için deney sonuçlarının tahrif edilmesi.

c) Geri çağırmaya veya tip onayının geri çekilmesine yol açabilecek verilerin veya teknik bilgilerin verilmemesi (saklanması).

ç) İptal tertibatlarının kullanımı.

d) (Mülga:RG-5/6/2020-31146)⁽³⁾

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Uygulama tedbirleri

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmeliği uygulamak için gerekli tedbirler, 13 üncü maddede belirtilen işleme uygun olarak yayımlanacak mevzuatla belirlenir. Bu tedbirlerde, Küçük ve Orta Boy İşletmelerin (KOBİ) belirli ihtiyaçları göz önünde bulundurularak, OBD ve taşıt tamir ve bakım bilgilerinin sağlandığı yönteme ilişkin teknik özelliklerin tarifi ve güncellemesi yer alır.

Komite

MADDE 13 – (1) Bakanlık, Birleşmiş Milletler/Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) Antlaşması çerçevesinde hazırlanan ve 11/1/1997 tarihli ve 22874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tekerlekli Araçlar ile Bu Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda Kullanılan Aksam ve Parçalar ile İlgili Teknik Mevzuatın Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesiyle oluşturulan Motorlu Araçlar Teknik Komitesinin (MARTEK), bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işlemler, tedbirler ve şartlar ile Yönetmelikte yapılacak değişiklikler ve bu Yönetmeliğin uygulanması için ihtiyaç duyulan mevzuat düzenlemesine ilişkin kararlarını değerlendirerek, gerekli mevzuat düzenlemelerini yapar.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

MADDE 14 – (1) Aşağıda sayılan;

a) 24/9/2003 tarihli ve 25239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçların Motorlarından Çıkan Gazların Havayı Kirletmesine Karşı Alınacak Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (70/220/AT),

b) 3/7/2002 tarihli ve 24804 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlarda Kullanılan Dizel Motorlardan Çıkan Kirletici Emisyonlara Karşı Alınan Önlemler ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (72/306/AT),

c) 11/11/2001 tarihli ve 24580 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçların Karbondioksit Emisyonları ve Yakıt Tüketimi ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (80/1268/AT)

2/1/2013 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Atıflar

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan yönetmeliklere yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

(2) (Ek:RG-5/6/2020-31146)⁽³⁾ Bu fıkrayı ihdas eden Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan hükümlere yapılan atıflar, 19/4/2020 tarihli ve 31104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)’in on dördüncü bölümüne yapılmış sayılır.

Raporlar

GEÇİCİ MADDE 1 – (Başlığı ile birlikte değişik:RG-5/1/2012-28164)

(1) 1/9/2014 tarihinden 1/1/2018 tarihine kadar, Avrupa Birliği üyesi veya BM/AEK üyesi ülkelerin onay kuruluşları tarafından yetkilendirilmiş teknik servislerin düzenlediği Euro 6’dan önceki ve ülkemizde uygulanan emisyon seviyelerine ait raporlar kabul edilir.

GEÇİCİ MADDE 2 – (Ek:RG-20/3/2010-27527)(Mülga:RG-5/1/2012-28164)

Yürürlük

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17 – (Değişik:RG-6/1/2016-29585)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

___________

(1) Bu değişiklik 1/1/2012 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(2) 5/6/2020 tarihli ve 31146 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle Yönetmeliğin adı Hafif Yolcu Ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (Euro 5 Ve Euro 6) Bakımından Ve Araç Tamir Ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip Onayına İlişkin Yönetmelik ((At) 715/2007) iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

(3) Bu değişiklik 1/9/2020 tarihinde yürürlüğe girer.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	21/4/2009	27207
	Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	20/3/2010	27527
2.	30/11/2010	27771
3.	5/1/2012	28164
4.	29/12/2012	28512
5.	6/1/2016	29585
6.	5/6/2020	31146

Ek I

(Değişik:RG-29/12/2012-28512)

Emisyon sınırları

Çizelge 1- Euro 5 Emisyon sınırları

		Referans Kütle (RM) (kg)	Sınır değerler
			Karbon monoksitin kütlesi (CO)		Hidrokarbonların toplam kütlesi (THC)		Metan olmayan hidrokarbonların kütlesi (NMHC)		Azot oksitlerin kütlesi (NO_x)		Hidrokarbonların ve azot oksitlerin birleşik kütlesi (THC + NO_x)		Parçacık maddenin kütlesi(¹) (PM)		Parçacık sayısı (PN)
			L₁ (mg/km)		L₂ (mg/km)		L₃ (mg/km)		L₄ (mg/km)		L₃+ L₄ (mg/km)		L₅ (mg/km)		L₆ (#/km)
Kategori	Sınıf		PI	CI	PI	CI	PI	CI	PI	CI	PI	CI	PI (3)	CI	PI	CI
M	-	Hepsi	1000	500	100	-	68	-	60	180	-	230	5,0/4,5	5,0/4,5	-	6,0x10¹¹
N₁	I	RM ≤ 1305	1000	500	100	-	68	-	60	180	-	230	5,0/4,5	5,0/4,5	-	6,0x10¹¹
	II	1305< RM ≤ 1760	1810	630	130	-	90	-	75	235	-	295	5,0/4,5	5,0/4,5	-	6,0x10¹¹
	III	1760 < RM	2270	740	160	-	108	-	82	280	-	350	5,0/4,5	5,0/4,5	-	6,0x10¹¹
N₂			2270	740	160	-	108	-	82	280	-	350	5,0/4,5	5,0/4,5	-	6,0x10¹¹
Açıklamalar: PI = Pozitif ateşlemeli, CI = Sıkıştırma ateşlemeli (1) (Mülga:RG-5/1/2012-28164) (2) (Mülga:RG-5/1/2012-28164) (3) Pozitif ateşlemeli parçacık kütle standartları sadece doğrudan püskürtmeli motorlara uygulanır.

(Değişik:RG-29/12/2012-28512)

Çizelge 2 - Euro 6 Emisyon sınırları

		Referans kütle (RM) (kg)	Sınır değerler
			Karbon monoksitin kütlesi (CO)		Hidrokarbonların toplam kütlesi (THC)		Metan olmayan hidrokarbonların kütlesi (NMHC)		Azot oksitlerin kütlesi (NO_x)		Hidrokarbonların ve azot oksitlerin birleşik kütlesi (THC + NO_x)		Parçacık maddenin kütlesi (PM) ⁽¹⁾		Parçacık sayısı (PN)
			L₁ (mg/km)		L₂ (mg/km)		L₃ (mg/km)		L₄ (mg/km)		L₂+ L₄ (mg/km)		L₅ (mg/km)		L₆ (#/km)
Kategori	Sınıf		PI	CI	PI	CI	PI	CI	PI	CI	PI	CI	PI (²)	CI	PI (²) (³)	CI
M	-	Hepsi	1000	500	100	-	68	-	60	80	-	170	4,5	4,5	6,0x10¹¹	6,0x10¹¹
N₁	I	RM ≤ 1305	1000	500	100	-	68	-	60	80	-	170	4,5	4,5	6,0x10¹¹	6,0x10¹¹
	II	1305< RM ≤ 1760	1810	630	130	-	90	-	75	105	-	195	4,5	4,5	6,0x10¹¹	6,0x10¹¹
	III	1760 < RM	2270	740	160	-	108	-	82	125	-	215	4,5	4,5	6,0x10¹¹	6,0x10¹¹
N₂	-	Hepsi	2270	740	160	-	108	-	82	125	-	215	4,5	4,5	6,0x10¹¹	6,0x10¹¹
Açıklamalar: PI = Pozitif ateşlemeli, CI = Sıkıştırma ateşlemeli (1) Parçacık emisyon kütlesi için 5,0 mg/km sınırı, 1/1/2012 tarihinden önceki parçacık kütle ölçüm protokolüne göre hazırlanmış, bu tablonun emisyon sınırlarına göre tip onaylı araçlara uygulanır. (2) Pozitif ateşlemeli parçacık kütle ve sayı sınırları, sadece doğrudan püskürtme motorlu araçlara uygulanır. (3) Yeni tip onayları ve tip onayı mevcut yeni araçlar için bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin sekizinci ve onuncu fıkralarda belirtilen tarihlerden itibaren N1 kategorisi için sekiz ay sonrasına kadar ve N2 kategorisi için de aynı fıkralarda belirtilen tarihlerden itibaren yirmi ay sonrasına kadar, imalatçı tercihi üzerine parçacık sayısı emisyon sınırı 6,0 × 10 ¹² #/km olarak Euro 6, PI doğrudan püskürtmeli araçlara uygulanır. En son bu tarihlere kadar, gerçek sürüş koşulları altındaki araçlardan yayılan parçacık sayısının etken sınırını sağlayan bir tip onayı test metodu uygulanır.

Çizelge 3- Buharlaşma emisyonları deneyi için emisyon sınırı

Buharlaşma emisyonu kütlesi (g/deney)

2,0

Çizelge 4- Soğuk çalıştırma deneyinden sonra karbon monoksit ve hidrokarbon egzoz emisyonları için emisyon sınırı

Deney sıcaklığı 266 K (-7 ^oC)
Araç kategorisi	Sınıf	Karbon monoksit kütlesi (CO) L₁(g/km)	Hidrokarbonlar kütlesi (HC) L₂(g/km)
M	-	15	1,8
N₁	I	15	1,8
	II	24	2,7
	III	30	3,2
N₂		30	3,2

Full & Egal Universal Law Academy