KAPUT BEZLERİNİN TİP VE VASIFLARI

HAKKINDAKİ NİZAMNAME

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 10/3/1939 No : 2/10576

Dayandığı Kanunun Tarihi : 10/6/1930 No : 1705

Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi : 29/3/1939 No : 4169

Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3 Cildi : 20 Sayfa : 216

Madde 1 – El tezgahları mamulatı hariç, Türkiye'de dokunan ham kaput bezleri, ticarette tağşişin men'i ve ihracatın murakebesi ve korunması hakkındaki 1705 numaralı kanun ile bu kanuna ek 3018 sayılı kanun mucibince bu Nizamname hükümleri dahilinde kontrola tabidir.

Madde 2 – (Değişik: 29/1/1942 - 2/17229 K.)

Metre murabbaı sıkletleri normal rutubet dahil, apre ve haşıl sıkleti hariç 125-275 gram arasında olan ham kaput bezleri aşağıda asgari vasıfları yazılı tipler üzerinden imal edilir :

Tip	Çözgü ipliği No:	Atkı ipliği No:	Çözgü teli Sm.	Atkı teli Sm.	M2 sıkleti Gr.
A	8	6	17	13	275
B	8	8	18	13	255
C	12	12	23	20	235
D	12	12	16	14	165
E	12	12	19	16	185
G	14	14	20	14	155
H	16	16	16	16	125

Madde 3 – İkinci maddede zikredilen tipler için tesbit edilen iplik numaralarının kontrol muayenelerinde +1 numaraya kadar tolerans kabul edilir. Ancak bu tolerans tayin edilen asgari metre murabbaı sıkletlerinin tenezülüne bir sebep teşkil edemez.

Madde 4 – (Değişik: 29/1/1942 - 2/17229 K.)

Bezlerin imal ve ıslahında kullanılan apre miktarı bez sıkletinin % 10 unu tecavüz edemez. Azami rutubet % 8 dir.

Madde 5 – (Değişik: 29/1/1942 - 2/17229 K.)

Bilümum top uzunlukları 36 metredir. Bir top azami üç parçadan mürekkep olabilir.

Madde 6 – (Değişik: 29/1/1942 - 2/17229 K.)

Bezler 70, 75, 80, 85, 90, 100, 110, 120, 130, 140, 150 ve 160 santim genişliklerinde imal edilir.

Madde 7 – (Değişik: 29/1/1942 - 2/17229 K.)

Vezinde değişiklik olmamak şartiyle ütüsüz malların eninde bir santim, ütülü mallarda 2 santim tolerans kabul edilir. Metre murabbaı sıkletlerinde de % 5 noksan tolerans kabul edilir.

Madde 8 – Birinci maddede zikredilen bezleri imal eden müesseseler topların her iki başına

A - Müessesenin ismini,

B - Tip işaretini,

C - Bez genişliğini,

D - Top uzunluğunu,

silinmeyecek bir tarzda vaz etmeğe mecburdurlar.

Ayrıca toplara marka vurmakta müesseseler serbesttirler.

Madde 9 – Damga vaz'ı mecburiyetine riayet etmemekten ve Nizamnamede yazılı hükümlere aykırı kaput bezi yapmaktan veya bezlere yanlış damga vurmaktan dokuma fabrikaları sahipleri mesuldür.

Madde 10 – Ellerinde Nizamname hükümlerine aykırı kaput bezi bulunan fabrika ve mağaza sahipleri, Nizamnamenin mer'iyete geçtiği tarihten itibaren üç ay zarfında bu bezleri mahalli Ticaret Odası ve Ticaret Odası bulunmayan yerlerde belediyeye damgalattıracaklardır.

Ticaret odaları veya belediyeler nizamnameye uygun olmayan bu bezlerin top başlarına "Tip harici" damgasını silinmiyecek bir tarzda vaz eder.

Ticaret odalarınca veya belediyelerce yukarki fıkra mucibince damgalanmış olan bezler damgaları üzerinde bulunmak şartiyle bitinceye kadar satılabilir.

Madde 11 – Bu Nizamname hükümlerini murakabeye memur olanlar teftiş ettikleri kaput bezlerinden onar cm lik üç parça numune alabilirler.

Madde 12 – Bu Nizamname hükümleri dairesinde yapılacak kontrol işleri İktisat Vekaletinin bu işleri görmek üzere tavzif edeceği memurlar tarafından görülür.

Madde 13 – Murakabe ve teftiş müessesenin normal işlemelesini durdurmıyacak bir surette gerek dokunmakta olan gerekse mamul bezler üzerinde yapılır.

Madde 14 – Fabrikalarda muayene edilen bezlerden alınacak numuneler müessesenin salahiyetli memuru önünde kesilerek fabrikanın mühüriyle damgalanacağı gibi her numunenin ait bulunduğu bezin vasıfları fabrikanın firmasını taşıyan kağıt üzerine tesbit edilerek bu memur tarafından imzalandıktan sonra teftiş eden memura verilir.

Muayene ticarethanelerde yapıldığı takdirde alınacak numuneler yukarki fıkra mucibince mühürle mühürleneceği ve başkaca bir vesikaya raptolunacağı gibi bu numunelerin ait olduğu bezi yapan fabrika veya toptancı tarafından verilmiş olan fatura sureti de müessesenin yukarki fıkra mucibince mühürle mühürleneceği ve başkaca memura verilir.

Madde 15 – Teftiş esnasında bu Nizamname hükümlerine aykırı bir hal görülecek olursa keyfiyet salahiyetli memur tarafından tanzim olunacak zabıt varakası ile tesbit olunur. Zabıt varakası dört nüsha olarak kaleme alınır.

Mal veya müessese sahibi veya mümessilinin, zabıt varakası münderecatına itirazı olmadığı takdirde zabıt varakasını derhal imzalamağa mecbur olduğu gibi itirazı varsa itirazının neden ibaret olduğunu zabıt varakasının altına derhal yazıp imzalamağa mecburdur. Her iki suretle de imzadan imtinaı halinde salahiyetli memur mahalli zabıta memurunu davet ederek onun huzuriyle keyfiyet zabıt varakasında tasrih ve imza edilir.

Zabıt varakalarının bir nüshası mal veya müessese sahip veya mümessiline kırksekiz saat içinde tebliğ edilir.

Zabıt varakasının bir nüshası takibat icra olunmak üzere Cumhuriyet Müddei umumiliğine tevdi olunur ve bir nüshası İktisat Vekaletine gönderilir.

Salahiyetli memurlar tanzim ettikleri zabıt varakalarının birer nüshasını muhafaza ederler.

Madde 16 – Bu Nizamname hükümlerine uygun olmayan kaput bezlerini imal eden fabrikalar 3018 sayılı kanunun cezai hükümleriyle cezalandırılır. Ancak işlenilen suçların bilerek yapıldığı tahakkuk ederse bu takdirde 1705 sayılı kanunun cezai hükümleri tatbik olunur.

Madde 17 – 2/5429 numaralı ve 14/10/1936 tarihli kaput bezlerinin tip ve vasıfları hakkındaki kararname mülgadır.

Ek madde – (Ek: 29/1/1942 - 2/17229 K.)

İkinci maddede tayin edilen evsafın dûnunda çıkan imalat fiat itibariyle bir aşağı tip olarak satılır ve bu tip sekizinci madde ile tasrihedilen şekilde topun üzerine işaret olunur.

Madde 18 – Devlet Şürasınca görülmüş olan bu Nizamname hükümleri Resmi Gazete'de neşredildiği günden itibaren yürümeğe başlar.

Madde 19 – Bu Nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.

10.3.1919 TARİH VE 2/10576 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
Tarihi	Numarası	Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler	Yürürlüğe Giriş Tarihi
29.1.1942	2/17229	-	21.2.1942

Full & Egal Universal Law Academy