MALİYE BAKANLIĞI TEFTİŞ KURULU TÜZÜĞÜ[1]

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 17/10/1914 No :

İlgili Kanunun Tarihi : 29/5/1936 No : 2996

Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi : 25/10/1914 No : 1985

Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 2 Cildi : 6 Sayfa : 1369

Madde 1 – Maliye heyeti teftişiyesi memaliki Osmaniye dahilinde bulunan bilcümle hidematı umumiyeyi ciheti maliyeleri itibarile tetkik ve teftiş etmek salâhiyetini haizdir. Müfettişler doğrudan Maliye Vekiline merbut olup Nazırın vekili sıfatile teftişiyle müdürü umumisi maiyetinde olarak icrayı vazife edeceklerdir.

Madde 2 – Heyeti teftişiyenin vazifesi emvali devleti vikaye ile varidat ve masarife mütedair kavanin ve nizamat ve evamirin tatbikini temin etmekten ibarettir.

Madde 3 – Maliye müfettişleri teftişe selâhiyetleri olan mahallerde ansızın isbatı vücut ederek Maliye Vekili tarafından mümzi cüzdanlarını ibraz ile isbatı hüviyet eyliyeceklerdir. Nakit muhasipleri sandık mevcudunu teşkil eden her nevi nükut ve evrakı nakdiyeyi ve bilcümle defatiri hesabiye ve evrakı resmiyeyi ve muamelâta muteallik-velev mahrem olsun-bilcümle evrak ve vesaiki müfettişlere ilk talep vukuunda derhal iraeye mecburdurlar.

Ayniyat memurları ile mirive ait bilûmum emlâk ve eşyayı muhafazaya memur olanlar dahi müfettişin talebi üzerine idarelerine mevdu bulunan depo ve ebniye ve anbar ve testegâh vesaireyi küşat etmeğe ve bunlarda mevcut eşyayı müfettişin tâdat ve tahrir etmesini teshile ve evrak ve defatiri hesabiyeyi ve bilûmum vesaiki resmiyeyi ibraza mecburdurlar. Bu mecburiyet bilâ istisna memurini maliyenin cümlesine şamildir.

Madde 4 – Hafi veya celli zimmet ve ihtilâsları görülen ve kasa mevcudunu ve defatiri hesabiyesini iraeden veyahut depo ve ebniye ve saireyi küşattan imtina eden veya muamelâtında mühim süistimalâtı müşahit olan memur, memurini maliyeden ise müfettişler derhal mafevk memurini haberdar ederek işten el çektirecek ve maliye memurininden olmayıp diğer vekâletlerden birisine mensup ise müfettişin talebi üzerine o memurlara mafevki tarafından eli işten cektirilecektir.

Madde 5 – Maliye müfettişleri bilcümle devairi devletten vazifei teftişiyelerine müteallik olduğuna kani oldukları malûmat ve evrakın iraesini talep etmek salâhiyetini haiz ve devairi mezkûre dahi itaya mecburdurlar.

Madde 6 – Müfettişler tarafından memurların ahval ve muamelâtı hakkında tanzim edilecek lâyihalar sual ve cevaplı olacak ve mezkûr memurlarla icabı halinde mafevkleri tarafından dermeyan olunacak ecvibe ve mütalâat iderece tayin edilecek müddet zarfında doğrudan doğruya mezkûr lâyihalara derc ve tahrir ile tarih ve imza vazolunacaktır.

Madde 7 – Heyeti teftişiyeyi Maliye Vekilinin maiyetinde bulunan bir müdürü levayihi teftişiyeyi takip ile bunlar üzerine ittihaz edilen mukarrerata muttali olarak bu umumi idare eyler. Müdürü umuminin maiyetinde muavinlik vazifesile mükellef olmak üzere bir maliye müfettişi ve lüzumu kadar memur bulunacaktır. Müdürü umumî devairi iadesine havale edilen husustaki malûmatı makamı vekâlete beyan edecek ve müfettişlerin intihap ve terfilerine ve heyeti teftişiyenin intizamı idaresine ve her müfettişin nerede ifayı vazife edeceğine müteallik bilcümle tedabir ve mukarreratı ihzar ile Maliye Vekilinin tasdik ve tasvibine arzeyleyeceği gibi müfettişlere ita edilecek evamir ve talimatı dahi tanzim eyliyecektir.

Madde 8 – Heyeti teftişiye kadrosu berveçhi atidir :

Şehri 6000 kuruş maaşla 1. ci sınıftan 4 Müfettiş

” 5000 ” ” 2. ” ” 10 ”

” 4000 ” ” 3. ” ” 10 ”

” 3000 ” ” 4. ” ” 15 ”

” 2000 ” ” 6. Müfettiş muavini

Madde 9 – Müfettişler daima müsabaka ile intihap olunur.

(Değişik: 19/9/1934 - 2/1279 K.) Müsabaka şeraiti, Maliye Vekilinin karariyle tâyin edilecek ve fakat müsabakanın açıldığı senenin Kânunusani ayının iptidasında 30 yaşını ikmal etmiş olanlar müsabakaya iştirak ettirilmiyeceklerdir.

(Değişik: 26/4/1933 - 14258 K.) Müsabakada liyakat gösterenler, müfettiş muavinliğine tâyin olunurlar ve askerlikte geçirilecek müddet hariç olmak ve kanuni hakları mahfuz kalmak üzere fiilen üç sene müfettiş refakatinde çalıştıktan sonra ehliyet imtihanına tabi tutularak müfettişliğe terfi edileceklerdir.

(Değişik: 26/4/1933 - 14258 K.) Müfettişliğe terfi sırası, ehliyet imtihanında kazanılan dereceye tabidir.

Müfettişlerin dördüncü sınıftan üçüncüye ve üçüncü sınıftan ikinciye sureti terfileri münhasıran kıdem itibarile olacak ve ikinci sınıftan birinciye terfilerin en ehil olanın intihabı suretle vuku bulacaktır. Mensup olduğu sınıfta lâakal üç sene bilfiil hizmeti sebkat etmiş olmıyan hiç bir maliye müfettişi mafevkindeki sınıfta terfi edilemiyecektir. İşbu usul icabınca yukarıki sınıflarda muvakkaten münhal kalacak müfettişliklere mukabil aşağı sınıflardaki müfettişlerin adedi o nisbette tezyit edilmek suretile heyeti teftişiyenin muayyen olan kadrosu muhafaza olunacaktır. Kıdem hesabında mütevali üç sene müddet zarfında esbabı sıhhiyeden dolayı istihsal olunan mezuniyetlerinin mecmuu dört ayı mütecaviz olduğu takdirde dört aydan fazlası müddeti hizmetden tenzil edilecektir.

Madde 10 – Her biri bir kaç maliye müfettişinden mürekkep teftiş heyetlerini sevk ve idareye memur edilecek sermüfettişler müdiri umuminin teklifi üzerine Maliye Vekili tarafından birinci veya ikinci sınıf müfettişler meyanından bittefrik nasbedilecek ve ser müfettişlerin adet ve selâhiyetleri icabı hale göre tayin kılınacaktır. Ser müfettişlik bir memuriyet olup sınıf mânasını mutazammın değildir.

Madde 11 – Ser müfettişler ile müfettiş ve muavinlere maaşlarından maada masarifi zaruriyeyerine mukabil berveçhi ati yevmiye ve harcırah verilecektir.[2]

Evvelen sureti muntazamada seyrüsefer eden vapur ve şimendifer ile icra edilecek keştü güzar için ihtiyar edilen masarifi hakikiyei nakliye.

Saniyen, at, araba ve kayık ile keştü güzar edecekleri mesafeler için saatta 15 kuruş hesabile harcırah,

Salisen, merkezi memuriyetleri haricinde memuren imrar edecekleri müddet zarfında 60 kuruş yevmiye,

İşbu 60 kuruşluk yevmiye Yemen, Hicaz, Bağdat, Basra ve Musul vilâyetleri dahilinde icra edilen keştü güzar için sınıfı derecesinde tezyit edilecektir.

Vilâyatı mezkûrenin muhtevi bulunduğu livalardan her hangisine demiryolu temdit edilirse o livadaki keştü güzar için alelâde yevmiye verilir.

Akşamları merkezi memuriyetine avdet kabil olan mahallerde ifayı vazife eden ser müfettiş ile müfettişlere ve müfettiş muavinlerine yevmiye 30 kuruş ita edilecektir.

30 kuruş hesabile yevmiye verildikte alınacak harcırah azamî 60 kuruş olan yevmiyeyi tecavuz etmiyecektir. Merkezi memuriyetlerinde bulunan müfettişlere bir güna tazminat verilmez. İstanbul vilâyeti teftişatına memur edilen müfettişlerin merkezi memuriyetleri Üsküdar, Beyoğlu, İstanbul mahallâtından ibarettir. Vapurların rihtıma yanaşmadığı limanlarda vapura binmek ve inınak masrafı olarak 10 kuruş verilecektir.

Herhangi sınıfa mensup olursa olsun memuriyeti mahsusa ile memalik ecnebiyeve izam kılınan müfettişlere mesarifi hakikiyei nakliyeleri tesviye olunur. Bundan başka birinci sınıf müfettişlere iki yüzer, müfettiş ve muavinlere yüz ellişer kuruş yevmiye ita olunacaktır.

Mesarifi hakikiyeden hiç bir nam ve surette tevkifat icra edilmeyip diğer mesariften her türlü tevkifatı kanuniye icra olunacaktır. Merkezi memuriyetlerinden gayri mahallerde ikamet eden müfettişlerin ve muavinlerin hashelvazife merkezi memuriyetlerin azimet ve avdetlerinde kendilerinde bir güna masrafı ita edilmez.

Madde 12 – Maliye Müfettiş ve Muavinleri hakkında tatbik edilebileek mücazatı intibahiye şunlardır:

Evvelen, tevbih,

Saniyen, siciline işaret edilmek üzere tevbih;

Salisen, tarfiinin tehiri;

Rabian, azil.

Bu mücazattan birincisi müdiri umumi ve mütebaki üç nevi müdiri umuminin teklifi üzerine Maliye Vekili tarafından tatbik ve icra edilir. Bir sene zarfında iki defa tevbih edilen bir müfettiş veya muavin hakkında yeni bir ceza tertip edilmek lâzım geldikte işbu ceza siciline işaret suretile tevbih cezasından dun olmıyacaktır. Üç sene zarfında iki defa maa tevbih sicilline işaret cezasına duçar olanlar hakkında yeni bir ceza tatbik edilmek iktiza eyledikte işbu ceza terfiinin tehiri cezasından dun olmıyacaktır. Bir müfettiş terfiinin ikinci defa tehirinden itibaren üç sene zarfından bir tehir cezasını tatbik ettirecek bir harekette bulunacak olursa icabı hale göre heyeti teftişiyeden diğer bir memuriyete nakil veya azledilecekdir.

Azl ile mücazat olunanlar heyeti teftişiyeden katiyen ihraç edilir.

Hüsnü hizmetleri meşhud olan müfettiş ve muavinlere Maliye Vekili tarafından taktirnameler irsal ve keyfiyet sicillerine kaydolunur. İstihsal edilen bir taktirname en son duçar olunan tehiri terfi cezasından dun olan cezayı refetmek tesirini haizdir.

Madde 13 – Maliye Vekilinin teklifi üzerine maliye müfettişleri müfettişlik hakkını muhafaza etmek şartile herhangi bir Vekâlette olursa olsun muhasiplikten gayri memuriyetlere tayin olunabilirler. Bu memuriyete katiyen tayin edilmiş iseler heyetten hariç kalıp bu memuriyetinden infikâk ettiği halde heyette ilk açılacak mahalle taâyin edilmek hakkını muhafaza ederler, bu halde işgal edecekleri derece ve mevki heyette kaldıklarında bulunmuş olacakları derecedir. Eğer diğer bir memuriyette muvakkaten tâyin edilmiş iseler heyette kalacaklardır. Fakat birinci sınıftan değilse tayin edildiği bu memuriyette altı aydan fazla kalınamıyacaktır, mamafih Maliye Vekilinin tensibile işbu altı aylık müddeti memuriyet bir misli daha temdit olunabilir. Birinci sınıf müfettişlere muvakkâten tevdi edilen vazife için bir müddeti muayyene yoktur. Emvali devletin kabzı sarfını müstelizm olup mesuliyeti maddiyeyi intaç edebilen bir memuriyete tayin edilen bir müfettiş istifasını vermeğe mecburdur.

Madde 14 – (Değişik: 2/5/1983 - 83/6452 K.)

Aşağıdaki koşulları taşıyanlardan (a) bendinde sayılanlara müfettişlikten ayrıldıklarında, diğerlerine bu koşulları kazandıklarında müşterek kararla fahri Maliye Müfettişliği ünvanı verilebilir:

a) En az 15 yıl Maliye Müfettişi olarak göre yapanlar,

b) Müfettişlik hizmetleri 15 yıldan az olmakla birlikte müfettişlikten Maliye Bakanlığının diğer hizmet birimlerine atananlardan müfettişlik ve bu hizmetlerdeki görev süreleri toplamı en az 20 yıl olup genel müdür yardımcılığı düzeyine gelmiş olanlar,

c) Müfettişlikten sonra 17/12/1960 günlü ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde belirlenen daire ve müesseselerde en az genel müdürlük düzeyindeki bir görevde, anayasal kuruluşların başkan ve üyeliğinde, yasama organında, Bakanlar Kurulu üyeliğinde bulunanlar.

Bu sürelere müfettiş yardımcılığında ve askerlikte geçen süreler dahildir.

Bu ünvan aylığa hak kazandırmaz ve önemli nedenlerle verilişindeki yöntemle geri alınabilir.

Fahri Maliye Müfettişlerine, Teftiş Kurulunca, hizmet anısı olarak özel bir plaket verilir.

Madde 15 – Maliye müfettişleri 13 ncü madde mucibince muvakkaten hidematı sairede müstahdem bulundukları esnada o memuriyetteki vezifelerine taallûk eden bir sebepten dolayı azledilir veya muhilli haysiyet bir mahkûmiyete duçar olurlar ise tekrar heyeti teftişiyeye dahil olamazlar.

Geçici Madde 1 – (Ek : 2/5/1983 - 83/6456 K.)

14 üncü madde hükümleri, bu maddede öngörülen koşulları, bu Tüzüğün yürürlüğe girmesinden önce kazanmış olanlar hakkında da uygulanır.

Madde 16 – İşbu nizamname ahkâmına muhalif ahkâmı sabıka mefsuhtur.

Madde 17 – İşbu nizamnamenin icrayı ahkâmına Maliye Vekili memurdur.

17.10.1914 TARİH VE ...... SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN KARARIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
Tarihi	Numarası	Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler	Yürürlüğe Giriş Tarihi
13.7.1932 26.4.1933 19.9.1934 2.5.1983	13134 14258 2/1279 83/6456	- - - -	30.7.1932 10.5.1933 3.10.1934 27.5.1983

[1] Bu tüzüğün dayanağını oluşturan; 29/5/1936 tarih ve 2996 sayılı Kanun, 20/8/1993 tarih ve 516 sayılı KHK’nin 20/a maddesiyle yürürlükten kaldırılmış, ancak Geçici 5 inci maddesi ile bu konuda yeni tüzük çıkıncaya kadar bu Tüzüğün sözkonusu KHK’ye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

[2] Müfettiş ve yardımcılarının harcırahları 10 Şubat 1954 tarih ve 6245 sayılı kanunla düzenlenmiş olmakla bu maddenin hükmü ve uygulanma imkânı kalmamıştır.

Full & Egal Universal Law Academy