MEMURLAR VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN MALİ VE SOSYAL HAKLARINDA DÜZENLEMELER İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

Kanun Hük. Kar. nin Tarihi : 4/7/2001, No : 631

Yetki Kanununun Tarihi : 10/4/2001, No : 4639

Yayımlandığı R.G. Tarihi : 13/7/2001, No : 24461 Mük.

V. Tertip Düsturun Cildi : V Sh.: 40

Madde 1-2 - (8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Madde 3-9 - (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgili olup yerlerine işlenmiştir.)

Madde 10 - (10/11/1983 tarihli ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Madde 11 - (27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Madde 12 - (Değişik:26/7/2024-7521/29 md.) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlar, sermayesinin yarısından fazlası tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı doğrudan veya dolaylı olarak kamuya ait olan ortaklıklar, fonlar, döner sermayeler, il özel idareleri, belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin bağlı kuruluşları, kurdukları veya üye oldukları birlikler ile doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketler, kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programında bulunanlardan sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen her statüdeki personel ile belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri ve il genel meclisi üyelerinden; özel veya kamu ayrımı gözetilmeksizin her statüdeki kurum ve kuruluşun yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyeliğinde ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenebilir. (Ek cümleler:4/12/2025-7566/36 md.) İlgili kanunları uyarınca seçimle göreve gelmiş bulunan; belediye başkanı ve vekili, belediye meclisi ve il genel meclisi başkanı, başkan vekili ve üyeleri, belediye encümeni ve il encümeni başkanı, başkan vekili ve üyelerinin 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 26/5/2005 tarihli ve 5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu ve 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu kapsamında il özel idaresi, büyükşehir belediyesi, belediye ve mahalli idare birliği bünyesinde yürüttükleri görevler nedeniyle aldıkları ödenekler ve huzur hakları birinci cümle kapsamı dışındadır. Ancak ikinci cümlede yer alan görevler için ödenek ve/veya huzur hakkı ödenenlerden birinci cümle kapsamında görevi bulunanlara, ikinci cümlede yer alan görevlerden yalnızca biri için ödenek ve/veya huzur hakkı ödenir.

Birinci fıkra kapsamındakilere, anılan fıkra kapsamında yürütülen görevler nedeniyle huzur hakkı, ücret, ikramiye gibi her ne ad altında olursa olsun bir ayda yapılabilecek ödemelerin toplam net tutarı, (108.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçemez. İlgililere bu fıkrada belirtilen üst sınıra tabi ödemeler dışında, söz konusu görevler nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir ad altında ayni veya nakdi menfaat sağlanamaz.

Birinci fıkra kapsamındakiler, birinci fıkraya tabi olarak yürüttükleri görevleri ve birden fazla görev olması halinde hangi görevin ücretini alacaklarını asli görevli oldukları kuruma beyan eder. Birinci fıkra kapsamında yürütülen görevler karşılığında ödenmesi öngörülen tutarlar, ilgili kurum veya kuruluşlarca brüt tutarları üzerinden gerekli vergi kesintileri yapılarak ilgilinin asli görevli bulunduğu kurumca bildirilen bir emanet hesabına yatırılır. İlgililere mevzuatı uyarınca yapılacak ödemeye ilişkin işlemler bu maddede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde asli görevli bulundukları kurumlarca herhangi bir vergi kesintisi yapılmaksızın gerçekleştirilir ve üst sınırı aşan ya da ücret alınamayan görevlere ilişkin ödeme tutarları genel bütçe kapsamındaki idarelerde genel bütçeye, diğer idarelerde ise ilgili kurum bütçesine gelir kaydedilir.

Birinci fıkra kapsamında bulunmayan kişilerden; birinci fıkrada sayılan kurum ve kuruluşların anılan fıkrada belirtilen kurul ve organlarında görev alanlar (bu kurum ve kuruluşlara ait olmayan hisseleri temsilen görev alanlar hariç) ile hisse oranına bakılmaksızın birinci fıkra kapsamında sayılanlar dışındaki kamu payı veya temsil hakkı olan kurum ve kuruluşların söz konusu kurul ve organlarında kamuyu temsilen görev alanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Ancak, bunların bu fıkrada belirtilenler dışında kalan diğer kurum ve kuruluşlardaki görevleri hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz. Bu fıkra kapsamına girenler için üçüncü fıkranın uygulanmasında asli görevli olunan kurum için düzenlenen yetki ve sorumluluklar bunların temsil ettikleri veya görevli oldukları kurum ve kuruluşlar tarafından yerine getirilir.

Diğer mevzuatın bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.

Bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.

Madde 13 - Temsil ve görev tazminatları;

a) İlgili mevzuatına göre ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında,

b) Aylık ve ücret ödemeleri kendi özel mevzuatındaki hükümler uyarınca en yüksek Devlet memurunun veya diğer bir kamu personelinin her türlü ödemeler dahil ücretinin belli bir katı şeklinde veya benzeri atıf ve usullerle diğer şekillerde belirlenen her türlü ödemelerin tespitinde,

dikkate alınamaz ve bu gerekçeler ile ilave hiçbir artış yapılmaz.

Madde 14 - Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeler, meslek kuruluşları, kefalet sandıkları, mahalli idareler ve bunların birlikleri hariç olmak üzere, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurul, üst kurul, kurum, enstitü, teşebbüs, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve kuruluşları (bundan sonra "kapsama dahil kuruluş" olarak anılacaktır) tarafından; yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul üyeleri dahil tüm personeli için; ilgili mevzuatları uyarınca belirlenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla mesai, kar payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamı (bundan sonra "ortalama ücret toplamı" olarak anılacaktır), 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna her ne ad altında olursa olsun fiilen yapılan mali ve sosyal hak niteliğindeki her türlü ödemeler dahil bulunacak toplamının altı aylık net ortalamasını (bundan sonra "ortalama kanuni ücret tavanı" olarak anılacaktır) geçemez.^{^[1]}

Cumhurbaşkanı; kapsama dahil kuruluşlarda uygulanacak ortalama ücret toplamı üst sınırını, ortalama kanuni ücret tavanını geçmemek üzere, anılan her kuruluş için ayrı ayrı veya birlikte tespit etmeye veya değiştirmeye; gerektiğinde ortalama ücret toplamı içinde yer alan ödeme unsurlarını ayrıca belirlemeye veya sınırlandırmaya; uygulamaya ilişkin esas, usul ve diğer hususlar ile ödeme tarihlerini düzenlemeye; ortalama ücret toplamı ve ortalama kanuni ücret tavanı kapsamındaki ödemeleri belirlemeye, kapsama dahil edip etmemeye, bu husustaki tereddütleri gidermeye; Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını daha düşük oranlarda artırmaya yetkilidir.^{^[2]}

Kapsama dahil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırının altında, ortalama ücret toplamı alan personeli hakkında; Cumhurbaşkanı kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak, usul ve esaslar ile diğer belirlemelere uymak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dahilinde tespit etmeye devam ederler. Ancak, bu tespitlerini yaparken hiçbir surette ortalama ücret toplamı üst sınırını aşacak şekilde ödemeye sebep olacak düzenleme, değişiklik veya artış yapamazlar.

Diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.

Madde 14/A- (Ek: 31/7/2003-4969/3 md.)

10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamı dışında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarında;

a) İstihdam edilme şekline bakılmaksızın; ilk defa veya yeniden göreve alınanlar ile bunların aile fertlerine ilk defa veya yeniden göreve alınma nedenlerine bağlı olarak harcırah ödenmez, bu amaçla başka bir adla ödeme yapılamaz.

b) (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 9/7/2009 tarihli ve E.: 2007/31, K.: 2009/109 sayılı Kararı ile.)

c) Emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunan, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulanan veya emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra vazifelerine son verilen personele, bu nedenlere bağlı olarak harcırah ödenmez; bunlara ilgili mevzuatında öngörülmesi kaydıyla damga vergisi hariç hiçbir vergiye tâbi tutulmaksızın (12.105) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere tazminat ödenebilir.^{^[3]}

d) Yurt içi ve yurt dışı gündelik ödemeleri, emsali Devlet memurlarına 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca yapılan gündelik ödemelerinin birbuçuk katını geçemez. İlgili mevzuatında öngörülmüş olması halinde, bu kapsamda bulunanlardan yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere bu belge karşılığı yapılan ödemeler birbuçuk katın hesabında dikkate alınmaz.

Diğer mevzuatın bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.

Madde 14/B – (Ek: 21/3/2006-5473/10 md.) Özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurum, kurul, üst kurul, enstitü, teşebbüs, fon ve sair adlarla kurulmuş kamu kurum ve kuruluşlarında, kanunlarında veya kararnamelerinde aksine hükümler olsa dahi, kendi özel mevzuatındaki hükümler uyarınca yapılacak temsil ve ağırlama giderlerinin yıllık toplamı, başkan ile temsil yetkisini haiz olan personelin bir aylık ortalama net ücretinin iki katını geçemez. Temsil yetkisini haiz personelin unvan ve sayıları, karar organlarınca üyeler dahil toplam personel sayısının yüzde ikisini geçmemek üzere belirlenir.^{^[4]}

Madde 15 - 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 26 ncı maddesi ve anılan Kanuna ekli IV sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin (8) numaralı sırasına göre makam tazminatı ödenmesinde; 15/4/1997 tarihinden önce belirtilen sırada sayılan görevlerde bulunanlar ile daha önce bu görevlere atanmış olup söz konusu tarihten önce emekli olanlardan en az iki yıl süreli yükseköğretim mezunu olanlar sadece eğitim seviyesi açısından dört yıl süreli yükseköğretim mezunu kabul edilir. Ancak, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki dönemler için emekli olanlar ile görevde bulunanlara geçmişe yönelik ödeme yapılmaz. (Ek cümleler: 21/3/2006-5473/10 md.) İki yıl süreli yükseköğretim mezunu olanlardan emekli olanlar ile görevde bulunanlara, 15/4/2006 tarihinden önceki dönemler için geçmişe yönelik ödeme yapılmaz. Anılan cetvelin 8 inci sırasının (d) bendinde sayılan görevlere 31/12/2005 tarihinden önce atanmış olanlar ile bunlardan emekli olanlara bu bende göre makam tazminatı ödenmesinde söz konusu bentte öngörülen atama usûlüne ilişkin koşullar aranmaz.^{^[5]}

Madde 16 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesine eklenen (C) bendinde yer alan görev tazminatı hakkında, 27/1/2000 tarihli ve 4505 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (C) bendi hükmü uygulanır. ^{^[6]}

Madde 17 - (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 5/2/2009 tarihli ve E.: 2006/53, K.: 2009/21 sayılı Kararı ile.)

Madde 18 – (Mülga: 2/7/2018-KHK/700/138 md.)

Geçici Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi uyarınca çıkarılacak Bakanlar Kurulu kararı yürürlüğe girinceye kadar; bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde mevcut karar, onay veya diğer mevzuatı uyarınca yapılmış bulunan belirlemelerin, mali ve sosyal haklarda hiçbir artış ya da değişikliğe yol açmayacak şekilde aynen uygulanmasına devam olunur.

Bakanlar Kurulu kararıyla yapılacak belirlemeler çerçevesinde tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırından daha fazla miktarda ortalama ücret toplamı olan personel hakkında kapsama dahil kuruluşlar tarafından, bu fazlalık devam ettiği sürece, hiçbir ücret artışı veya değişikliği yapılamaz. Bu durumda bulunan personelin ortalama ücret toplamı artış oranları Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir ve kapsama dahil kuruluşlar tarafından anılan personele bu artış oranları uygulanır.

Bakanlar Kurulu, bu durumda olan personelin ortalama ücret toplamı ile ortalama ücret toplamı üst sınırı arasındaki farkı, 31/12/2006 tarihine kadar aşamalı olarak gidermeye yönelik gerekli tedbirleri almaya, bu durumdakiler için daha düşük oranlarda artış yapmaya ya da artış oranlarını farklı tarihlerde uygulamaya yetkilidir.

Geçici Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesi uyarınca 4505 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendine göre görev tazminatı net tutarından yapılacak mahsup işlemlerinde, mahsup edilecek ödemelerin net tutarları toplamının 15/1/2002 tarihinden itibaren % 20'si, 15/1/2003 tarihinden itibaren % 40'ı, 15/1/2004 tarihinden itibaren % 60'ı, 15/1/2005 tarihinden itibaren % 80'i ve 15/1/2006 tarihinden itibaren ise tamamı dikkate alınır.

(Ek:20/3/2002-4747/5 md.) Ancak, Cumhurbaşkanı ödeme çeşitlerini ve mahsup miktarlarını dikkate almak suretiyle ödenecek asgari görev tazminatı miktarını belirlemeye yetkilidir.^{^[7]}

Geçici Madde 3 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesine eklenen ( C ) bendinde yer alan görev tazminatı ile 27/1/2000 tarihli ve 4505 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temsil tazminatı tavan gösterge rakamları 31/12/2005 tarihine kadar yılı bütçe kanunları ile yeniden belirlenebilir.

Geçici Madde 4- (Ek:24/12/2025-7571/38 md.)

4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunla bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümleler 1/1/2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere uygulanır.

Madde 19 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin;

a) 12 nci maddesi 1/8/2001,

b) 2,3,5,6,8 ve 9 uncu maddeleri 1/1/2002,

c) 1,11,15,16,17 ve geçici 2 nci maddeleri 15/1/2002,

d) diğer maddeleri yayımı,

tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 20 - Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

631 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEYE İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER

1-12/6/2002 tarihli ve 4761 sayılı Kanunun hükmüdür:

Madde 20 - Özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini ve idarî ve malî özerkliği haiz olarak kurulmuş veya 31.12.2006 tarihine kadar kurulacak kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların Başkan ve üyelerinin aylık ücretleri ile malî ve sosyal hak ve yardımları, bu kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların fonksiyonları, ücret adaleti ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1 inci maddesi uygulaması dikkate alınarak Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. Bakanlar Kurulu gerektiğinde ücret adaletini sağlamak amacıyla kamu görevlilerine ödenmekte olan temsil ve görev tazminatı tavan gösterge rakamlarını üç katına kadar artırmaya ve artırılan miktar içerisinde kadro ve görev unvanı itibarıyla düzenlemeler yapmaya yetkilidir.

Yukarıdaki fıkradaki düzenleme yapılıncaya kadar, Kamu İhale Kurulu Başkanına, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanına aylık olarak ödenen net ücret ve diğer ödemeler toplamı kadar, Kamu İhale Kurulu üyelerine ise Kurul Başkanına yapılan toplam ödemelerin yüzde doksanyedisi oranında aylık net ödeme yapılır.

631 SAYILI KHK’YE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO

Değiştiren Kanunun/KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası	631 sayılı KHK’ye değişen veya iptal edilen maddeleri	Yürürlüğe Giriş Tarihi
4747	-	1/4/2002
4761	-	22/6/2002
4969	-	12/8/2003
5473	15, Madde 14/B	31/3/2006
6111	14/A	1/1/2011 tarihinden itibaren Geçerli olmak üzere 25/2/2011 tarihinde
KHK/666	12	15/1/2012
KHK/700	14,14/B,18,Geçici Madde 2	24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7521	12	1/1/2025
7566	12	19/12/2025
7571	Geçici Madde 4	25/12/2025

[1] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 138 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan“özel kanunlarla” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle” ibaresi eklenmiştir.

[2] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 138 inci maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “Bakanlar Kurulu” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[3] 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı kanunun 122 nci maddesi ile bu bentte yer alan “beşyüz milyon lirayı” ibaresi “(12.105) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

[4] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 138 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Özel kanunlarla” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle” ibaresi ve “kanunlarında” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya kararnamelerinde” ibaresi eklenmiştir.

[5] 21/3/2006 tarihli ve 5473 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu maddede yer alan "en az üç yıl" ibaresi "en az iki yıl" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

[6] Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı Kanunun 63 üncü maddesine bakınız.

[7] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 138 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

Full & Egal Universal Law Academy