MOTORLU ARAÇLARDA İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİNDEN ÇIKAN EMİSYONLARLA İLGİLİ TİP ONAYI YÖNETMELİĞİ (2006/40/AT)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca motorlu araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek ve sağlık ve çevrenin korunması amacıyla, araçlara takılan iklimlendirme sistemlerinden kaynaklanan emisyonlar ve bu iklimlendirme sistemlerinin güvenli çalışması konusunda araçların AT tip onayı veya ulusal tip onayı ile ilgili şartları ve ayrıca, bu sistemlerin araçlara sonradan takılması ve yeniden dolumu ve sızma aksam tipi ya da iklimlendirme sistemi tipi için aksam tip onayı ve iklimlendirme sistemlerinden sızmaların ölçümüne ait uyumlaştırılmış test ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, MARTOY un Ek II sinde tanımlanan M1 kategorisi araçlar ile N1 kategorisi araçların 24/9/2003 tarihli ve 25239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçların Motorlarından Çıkan Gazların Havayı Kirletmesine Karşı Alınacak Tedbirlerle İlgili Tip Onayı Yönetmeliğinin (70/220/AT) Ek I inin madde 5.3.1.4 ünde belirtilen çizelgede yer alan Sınıf I deki araçları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesine ve 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesine dayanılarak ve Avrupa Birliğinin 2006/40/EC direktifine ve (EC) 706/2007 Regülasyonuna paralel olarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Araç: Bu Yönetmelik kapsamına giren motorlu araçları,

b) Araç tipi: MARTOY un Ek II sinin B bölümünde tanımlanan araç tipini,

c) Florlu sera gazları: 12/11/2008 tarihli ve 27052 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin Azaltılmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında kontrol edilen maddeler hariç olmak üzere, 5/2/2009 tarihli ve 5836 sayılı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine Yönelik Kyoto Protokolüne Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla katılmamızın uygun bulunduğu Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine Yönelik Kyoto Protokolünün Ek A sında belirtilen Hidroflorokarbonlar (HFCs), Perflorokarbon (PFCs) ve Sülfür hegzaflorür (SF6) ile bu maddeleri içeren preparatları,

ç) Hidroflorokarbon: Karbon, hidrojen ve flordan oluşan ve molekülde altıdan fazla karbon atomu bulunmayan organik bileşiği,

d) İkili evaporatör sistemi: Diğer tüm sistemler tekli evaporatör sistemleri kabul edilmek üzere, bir evaporatörün motor bölmesine, diğer evaporatörün ise aracın farklı bir bölmesine monte edildiği sistemi,

e) İklimlendirme sistemi: Temel amacı bir aracın yolcu bölmesinin sıcaklık ve nemini düşürmek olan sistemi,

f) İklimlendirme sistemi tipi: Ticarî adı ya da imalatçısının markası açısından ya da içinde bulunan sızma aksamı açısından farklılık göstermeyen iklimlendirme sistemleri grubunu,

g) İklimlendirme sistemlerinden kaynaklanan emisyonlarla ilgili araç tipi: Kullanılan soğutucu madde ya da iklimlendirme sisteminin diğer temel özellikleri açısından veya tekli ya da ikili evaporatör sistemi açısından farklılık göstermeyen araç grubunu,

ğ) Küresel ısıtma potansiyeli: Florlu bir sera gazının karbon dioksite göre iklimsel ısıtma potansiyelini; Küresel ısıtma potansiyeli (GWP) bir gazın bir kilogramının bir kilogram CO2 ye göre 100 yıllık ısıtma potansiyeli cinsinden hesaplanır. İlgili GWP değerlerinin Devletlerarası İklim Değişikliği Panelince kabul edilen üçüncü değerlendirme raporunda yayımlanan değerler (2001IPCC GWP değerleri) olduğunu,

h) MARTOY: 1/4/1999 tarihli ve 23653 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin (98/14/AT) uygulamada bulunan son seviyesini,

ı) Onay kuruluşu: Teknik servisleri görevlendiren, bir araç tipinin, sistemin, aksam veya ayrı teknik ünitenin tip onayından bütün yönleri ile sorumlu olan, onay belgelerini veren ve gerektiğinde geri alan, diğer onay kuruluşlarıyla muhatap olan ve bunlarla temasları yürüten, imalatçının üretim uygunluk düzenlemelerine uyup uymadığını belirlemekten sorumlu ve yetkili kurum olan Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

i) Perflorokarbon: Sadece karbon ve flordan oluşan ve molekülde altıdan fazla karbon atomu bulunmayan organik bileşiği,

j) Preparat: En az biri florlu sera gazı olan iki ya da daha çok maddeden oluşan karışımı; preparatın toplam küresel ısıtma potansiyelinin Ek III de belirtilen yöntemle hesaplandığını,

k) Sızma aksamı: Bir iklimlendirme sisteminin aşağıdaki parçalarından herhangi birini ya da bu parçaların bir düzeneğini;

1) Kıvrımları ile birlikte hortum.

2) Erkek ya da dişi bağımsız bağlantılar (rakorlar).

3) Valf, anahtar ve sensörler.

4) Bağlantıları ile birlikte ısıl genleşme valfleri.

5) Harici bağlantıları ile birlikte evaporatör.

6) Bağlantıları ile birlikte kompresör.

7) Bakım gerektiren kurutucusu ile entegre yoğuşturucu.

8) Bağlantıları ile birlikte alıcı/kurutucu.

9) Bağlantıları ile birlikte akümülatör.

l) Sızma aksamı tipi: Ticarî adı veya imalatçısının markası açısından ya da temel işlevi açısından farklılık göstermeyen sızma aksamları grubunu; farklı malzemelerden yapılan sızma aksamı veya farklı sızma aksamı karışımları sızma hızını artırmadığı takdirde, aynı sızma aksam tipine ait olduğunun kabul edileceğini,

m) Sonradan takma: Bir iklimlendirme sisteminin bir araca tescil edildikten sonra takılmasını

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yükümlülükler, Araç Tip Onayı Uygulama Takvimi ve

Sonradan Takma ve Yeniden Doldurma

Yükümlülükler

MADDE 5 – (1) Onay kuruluşu, iklimlendirme sistemlerinden kaynaklanan emisyonlar konusunda sadece bu Yönetmeliğin şartlarını karşılayan araçlara uygun olduğu şekilde AT tip onayı veya ulusal tip onayı verir.

(2) MARTOY un 6 ncı maddesi uyarınca tüm araç tip onayı alacak imalatçılar, yeni motorlu araçlara takılan iklimlendirme sistemlerinde kullanılan soğutucu madde tipi konusunda onay kuruluşuna bilgi vermek zorundadır.

(3) 150 nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı içerecek şekilde tasarlanmış iklimlendirme sistemleri ile teçhiz edilmiş araçların tip onayı için, 6 ncı maddenin yedinci fıkrasında belirtilen uyumlaştırılmış sızma tespit testine göre bu gazların sızma oranı aynı maddede belirtilen azami sınırları aşamaz.

Araç tip onayı uygulama takvimi

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 150 nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı içerecek şekilde tasarlanmış iklimlendirme sistemleri ile teçhiz edilmiş bir aracın bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olması halinde, iklimlendirme sistemlerinden kaynaklanan emisyonlarla ilgili gerekçelerle;

a) Yeni bir araç tipi için, AT tip onayı ya da ulusal tip onayı verilmesi reddedilemez,

b) Yeni araçların tescili, satışı veya hizmete girişi yasaklanamaz.

(2) 1/1/2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, tekli bir evaporatör sistemi için sızma oranı yılda 40 gram florlu sera gazını, ikili evaporatör sistemi için ise 60 gram florlu sera gazını geçmeyenler hariç, 150 nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı içerecek şekilde tasarlanmış iklimlendirme sistemleri ile teçhiz edilmiş ilk defa tip onayı alacak bir araca AT tip onayı ya da ulusal tip onayı verilmez.

(3) 1/1/2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, tekli bir evaporatör sistemi için sızma oranı yılda 40 gram florlu sera gazını, ikili evaporatör sistemi için ise 60 gram florlu sera gazını geçmeyenler hariç, 150 nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı içerecek şekilde tasarlanmış iklimlendirme sistemleri ile teçhiz edilmiş tip onayı mevcut yeni araçların;

a) MARTOY un 9 uncu maddesinin amaçları bakımından uygunluk belgeleri geçersiz kabul edilir,

b) Tescili yapılamaz ve satışına ve hizmete girmesine izin verilmez.

(4) (Değişik:RG-9/6/2015-29381) 31/12/2016 tarihinden itibaren 150’nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı içerecek şekilde tasarlanmış iklimlendirme sistemleri ile teçhiz edilmiş olan ve ilk defa tip onayı alacak bir araç tipine AT tip onayı veya ulusal tip onayı verilmez.

(5) (Değişik:RG-9/6/2015-29381) 31/12/2017 tarihinden itibaren 150’nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı içerecek şekilde tasarlanmış iklimlendirme sistemleri ile teçhiz edilmiş tip onayı mevcut yeni araçların;

a) Tip onayları geçerliliğini yitirir ve uygunluk belgeleri geçersiz kabul edilir,

b) Tip onayları 31/12/2017 tarihinden itibaren geçerliliğini kaybeden ve uygunluk belgesi tarihi 31/12/2017 öncesi olan; tam araçlar 31/12/2017 tarihinden itibaren 12 ay içerisinde satılmalı ve tescil edilmeli, tamamlanmamış araçlar ise 31/12/2017 tarihinden itibaren 18 ay içerisinde satılmalı ve temel aracın tip onayı tarihinde geçerli olan hükümleri çerçevesinde tamamlanarak bu süre içerisinde tescil edilmelidir.

(6) Verimli, yenilikçi ve iklim değişikliğine tesiri azaltıcı olan iklimlendirme sitemlerinin takılması desteklenir.

(7) İkinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen izin verilen azami sızma sınırlarının aşılıp aşılmadığının tespitine yönelik uyumlaştırılmış sızıntı tespit testi Ek II de belirtilmiştir.

Sonradan takma ve yeniden doldurma

MADDE 7 – (1) (Değişik:RG-5/10/2013-28786)⁽²⁾ 31/12/2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, bu tarihten sonra ilk defa tip onayı almış olan araçlara, 150’nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı içerecek şekilde tasarlanmış iklimlendirme sistemleri takılamaz. 1/1/2017 tarihinden itibaren bu iklimlendirme sistemleri herhangi bir araca sonradan takılamaz.

(2) (Değişik:RG-5/10/2013-28786)⁽²⁾ 31/12/2012 tarihinden sonra ilk defa tip onayı almış olan araçlara takılan iklimlendirme sistemlerine 150’nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı konulamaz. 1/1/2017 tarihinden itibaren ise, bu tarihten önce araçlara takılmış olan bu gazların bulunduğu iklimlendirme sistemlerinin bu gazlarla yeniden dolumu hariç olmak üzere, tüm araçlardaki iklimlendirme sistemlerine 150’nin üzerinde küresel ısıtma potansiyeline sahip florlu sera gazı konulamaz.

(3) İklimlendirme sistemlerinin servis ve tamirini yapan servis istasyonları, sistemden anormal miktarda soğutucu sızması halinde gerekli tamir tamamlanıncaya kadar, bu cihazlara florlu sera gazı dolduramaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tip Onayları İle İlgili İşlemler

AT aksam tip onayı

MADDE 8 – (1) Onay kuruluşu iklimlendirme sistemlerinden kaynaklanan emisyonlarla ilgili gerekçelerle, bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun bir sızma aksam tipine ya da iklimlendirme sistemi tipine AT aksam tip onayı vermeyi reddedemez.

AT aksam tip onayı ile ilgili hükümler

MADDE 9 – (1) İmalatçı veya temsilcisi, bir sızma aksam tipi ya da iklimlendirme sistemi tipi için AT aksam tip onayı başvurusunu tip onay kuruluşuna yapar. Başvuru, Ek I in Bölüm 1 inde verilen tanıtım dokümanı örneğine uygun olarak tanzim edilir.

(2) İmalatçı veya temsilcisi, tip onayı testlerinin yapılmasından sorumlu teknik servise, onaylanacak bir sızma aksamı ya da iklimlendirme sistemini sunar. Bu amaçla, bundan böyle en kötü durum numunesi olarak anılacak olan en yüksek sızma oranına sahip numune kullanılır.

(3) İlgi şartların karşılanması halinde, MARTOY un Ek VII sine göre AT aksam tip onayı ve bir aksam tip onay numarası verilir. Başka bir sızma aksamına veya iklimlendirme sistemine aynı numara verilemez.

(4) Üçüncü fıkranın amaçları bakımından onay kuruluşu, Ek I in Bölüm 2 sinde belirtilen örneğe göre oluşturulan bir AT aksam tip onayı belgesi verir.

AT aksam tip onayı işareti

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmeliğe göre AT aksam tip onayı verilmiş tipe uygun her sızma aksamı ya da iklimlendirme sistemi Ek I in Bölüm 3 ünde belirtilen AT aksam tip onayı işaretini taşımak zorundadır.

Aracın iklimlendirme sisteminden kaynaklanan emisyonlar bakımından AT tip onayı ile ilgili hükümler

MADDE 11 – (1) İmalatçı veya temsilcisi, bir aracın, iklimlendirme sisteminden kaynaklanan emisyonlarla ilgili AT tip onayı başvurusunu tip onayı kuruluşuna yapar. Başvuru, Ek I in Bölüm 4 ünde verilen tanıtım dokümanı örneğine uygun olarak tanzim edilir.

(2) İmalatçı veya temsilcisi, başvuru ile birlikte tüm araç testi için onaylanacak tam araç tipinden en kötü durum numunesini, aksam testi için ise, ilgili sızma aksamlarının veya iklimlendirme sistemine ait ilgili sızma aksamlarının tip onayı belgelerini sunar.

(3) İlgili şartlar karşılanırsa, AT tip onayı ve MARTOY un Ek VII sinde belirtilen numaralandırma sistemine göre bir tip onayı numarası verilir. Onay kuruluşunca aynı numara başka bir araç tipine verilemez.

(4) Onay kuruluşunca üçüncü fıkranın amaçları bakımından Ek I in Bölüm 5 inde belirtilen örneğe göre oluşturulmuş bir AT tip onayı belgesi verilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Son hükümler

Yürürlük

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

__________

⁽¹⁾ Bu değişiklik 1/1/2012 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

⁽²⁾ Bu değişiklik 1/1/2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	27/4/2009	27212
	Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	1/12/2012	28484
2.	5/10/2013	28786
3.	9/6/2015	29381

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız

Full & Egal Universal Law Academy