MOTORLU ARAÇLARIN YENİDEN KULLANILABİLİRLİĞİ, GERİ DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİRLİĞİ VE GERİ KAZANILABİLİRLİĞİ HAKKINDA TİP ONAYI YÖNETMELİĞİ

(2005/64/AT)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca, motorlu araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere, motorlu araçların aksam parçalarının ve malzemelerinin Ek I’de belirtilen asgari yüzdelerde yeniden kullanılabilmesini, geri dönüştürülebilmesini ve geri kazanılabilmesini sağlamak için bu Yönetmelik kapsamındaki araçların tip onayı ile ilgili idari ve teknik hükümleri ve aksam parçalarının yeniden kullanımının güvenlik veya çevre açısından tehlikeye yol açmamasını sağlayacak özel hükümleri ve bu hükümlerin uygulanmasına dair usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, MARTOY’un Ek II, Bölüm A’sında tanımlanan M₁ve N₁ kategorilerine ait araçlar ve bu araçların yeni veya yeniden kullanılan aksam parçaları için geçerli olup, bu Yönetmeliğin hükümlerine uyan yukarıda belirtilen kategorilerdeki araç tipine AT tip onayı belgesi veya ulusal tip onayı belgesi verilmesine ilişkin hususları kapsar.

(2) Bu Yönetmelik, 7 nci madde hükümlerinin uygulanması saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki araçlara uygulanmaz.

a) MARTOY’un Ek II, Bölüm A’nın madde 5’inde tanımlanan özel amaçlı araçlar,

b) Temel aracın bu Yönetmeliğe uygun olması kaydıyla, N₁ kategorisine ait çok aşamalı olarak imal edilmiş araçlar,

c) MARTOY’un 22 nci ve 23 üncü maddelerinde belirtilen küçük seriler halinde üretilen araçlar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanuna dayanılarak ve Avrupa Birliğinin 2005/64/AT direktifine paralel olarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aksam parçası: MARTOY’un 3 üncü maddesinde tanımlanan aksam ve ayrı teknik üniteleri de kapsayan, bir araca üretimi sırasında dahil edilen herhangi bir parça ya da parçalar bütününü,

b) Araç: Bir motorlu aracı,

c) Araç tipi: MARTOY’un Ek II, Bölüm B, madde 1 ve madde 3’ünde tanımlanan araç tipini,

ç) Bir aracın geri dönüştürülebilirlik oranı (R_cyc): Yeni bir aracın kütlece, potansiyel olarak yeniden kullanılabilecek ve geri dönüştürülebilecek yüzdeyi,

d) Bir aracın geri kazanılabilirlik oranı (R_cov): Yeni bir aracın kütlece, potansiyel olarak yeniden kullanılabilecek ve geri kazanılabilecek yüzdeyi,

e) Çok aşamalı imal edilmiş araç: Çok aşamalı bir imalat sürecinde imal edilen bir aracı,

f) Çok aşamalı imalat: Bir temel araca aksam parçaları ilâve ederek ya da bu aksam parçalarını tadil ederek, bir aracın çok sayıda aşamada üretildiği süreci,

g) Enerji geri kazanımı: 30/12/2009 tarih ve 27448 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (f) bendinde tanımlanan enerji geri kazanımını,

ğ) Geri dönüşüm: Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (ğ) bendinde tanımlanan geri dönüşümü,

h) Geri dönüştürülebilirlik: Ömrünü tamamlamış bir araçtan elde edilen aksam parçalarının ya da malzemelerin geri dönüşüm potansiyelini,

ı) Geri kazanılabilirlik: Ömrünü tamamlamış bir araçtan elde edilen aksam parçalarının ya da malzemelerin geri kazanım potansiyelini,

i) Geri kazanım: 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK II B’sinde yer alan uygulanabilir işlemlerden herhangi birini,

j) Kütle: MARTOY’un Ek I, madde 2.6’sında tanımlandığı şekilde, ancak kütlesi 75 kg olarak değerlendirilen sürücü hariç, aracın yürür vaziyetteki kütlesini,

k) MARTOY: 28/6/2009 tarihli ve 27272 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğini (2007/46/AT),

l) Onay Kuruluşu: Bir araç tipinin, sistemin, aksam veya ayrı teknik ünitenin tip onayından bütün yönleri ile sorumlu olan, onay belgelerini veren ve gerektiğinde geri alan, diğer onay kuruluşlarıyla muhatap olan ve bunlarla temasları yürüten, imalatçının üretim uygunluk düzenlemelerine uyup uymadığını belirlemekten sorumlu ve yetkili kurum olan Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

m) Ömrünü tamamlamış araç: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelikte yer alan atık tanımına uygun aracı,

n) Referans araç: Bir araç tipinde, onay kuruluşu tarafından imalatçıya danışılarak ve Ek I’de belirtilen kriterlere göre yeniden kullanılabilirlik, geri dönüştürülebilirlik ve geri kazanılabilirlik açısından en problemli olarak tanımlanan versiyonu,

o) Strateji: Bir araç geliştirme evresinde iken hedeflenen geri dönüştürülebilirlik ve geri kazanılabilirlik oranlarına ulaşılabilmesini sağlayacak sökme, parçalama ya da benzeri işlemler, malzemelerin geri dönüşümü ve geri kazanımı konusunda gerçekleştirilecek eşgüdümlü eylemlerden ve alınacak teknik tedbirlerden oluşan büyük ölçekli bir planı,

ö) Temel araç: MARTOY’un 3 üncü maddesinin (ii) bendinde tanımlanan ve çok aşamalı bir imalatın başlangıç aşamasında kullanılan bir aracı,

p) Yeniden kullanım: Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (r) bendinde tanımlandığı gibi, ömrünü tamamlamış araçlara ait parçaların ilk üretim amacına uygun ve herhangi bir tehlike yaratmamak şartıyla kullanılmaları için yürütülen her türlü faaliyeti,

r) Yeniden kullanılabilirlik: Ömrünü tamamlamış bir araçtan geri dönen aksam parçalarının yeniden kullanım potansiyelini,

s) Yetkili kuruluş: Bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olarak imalatçının ön değerlendirmesini yapmak ve bir uygunluk belgesi vermek üzere Onay Kuruluşu tarafından görevlendirilerek bildirimi yapılan teknik servis veya başka bir mevcut kuruluşu; yetkili kuruluşun, bu alandaki yeterliliği gerektiği şekilde doküman haline getirilmiş olması kaydıyla, tip onayı kuruluşu olabildiğini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Uygulama Usul ve Esasları

Tip onayı hükümleri

MADDE 5 – (1) Onay Kuruluşu, yeniden kullanılabilirlik, geri dönüştürülebilirlik ve geri kazanılabilirlik konusunda uygun olduğu şekilde sadece bu Yönetmeliğin şartlarını yerine getiren araç tiplerine AT tip onayını ya da ulusal tip onayını verir.

(2) İmalatçı, bu maddenin birinci fıkrasının uygulanması için aracın ve aksam parçalarının yapımında kullanılan malzemelerin yapısı ile ilgili olarak Ek I’de belirtilen hesaplama ve kontrollerin yapılması amacıyla gerekli ayrıntılı teknik bilgileri onay kuruluşuna sunar. Bu bilgilerin fikrî mülkiyet hakları kapsamında olduğunun veya imalatçının veya tedarikçilerinin özel teknik bilgilerini (know-how) teşkil ettiğinin gösterilmesi halinde, imalatçı veya tedarikçileri bu hesaplamaların gerektiği şekilde yapılmasını sağlayacak yeterli bilgiyi verir.

(3) İmalatçı, yeniden kullanılabilirlik, geri dönüştürülebilirlik ve geri kazanılabilirlik konusunda MARTOY’un 6 ncı maddesine göre AT araç tip onayı başvurusu yaparken, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek II’deki tanıtım dosyası örneğini kullanır.

(4) Onay Kuruluşu, MARTOY’un 9 uncu maddesine göre AT tip onayı verirken, bu Yönetmeliğin Ek III’ünde yer alan AT tip onayı belgesi örneğini kullanır.

İmalatçının ön değerlendirmeye tabi tutulması

MADDE 6 – (1) Onay Kuruluşu, imalatçının bu Yönetmelik kapsamındaki yeniden kullanılabilirlik, geri dönüştürülebilirlik ve geri kazanılabilirlik hususlarını gerektiği şekilde sağlamak için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek IV’ün madde 3’üne uygun olarak yeterli düzenleme ve işlemleri uyguladığını görmeden herhangi bir tip onayını vermez. Bu ön değerlendirme yapıldıktan sonra imalatçıya, bundan böyle uygunluk belgesi olarak anılacak olan “Ek IV’e Uygunluk Belgesi” verilir.

(2) Onay kuruluşu, ön değerlendirmeye tabi tutulması çerçevesinde imalatçının bir araç tipinin yapımında kullanılan malzemeler ile ilgili olarak, Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükümlere, aynı yönetmeliğin 25 inci maddesinde belirtilen araç kategorilerine göre uygulama tarihlerinden itibaren uyduğundan emin olmalıdır. Doğrulama için izlenecek kurallar, MARTOY’un 40 ıncı maddesinde belirtilen prosedüre uygun olarak belirlenir.

(3) İmalatçı, bu maddenin birinci fıkrasının amacı bakımından, sökme işlemi, aksam parçalarının yeniden kullanımı, malzemelerin geri dönüşümü ve geri kazanımını sağlamak için bir strateji sunar. Bu stratejide, araç tip onayı başvurusu esnasında mevcut ya da geliştirilmekte olan kanıtlanmış teknolojiler göz önünde bulundurulur.

(4) Onay Kuruluşu, imalatçının ön değerlendirmesini yapmak ve uygunluk belgesi vermek üzere, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek IV’ün madde 2’sine uygun olarak bir yetkili kuruluşu görevlendirir.

(5) Uygunluk belgesi, uygun dokümanları içerir ve imalatçı tarafından tavsiye edilen stratejiyi açıklar. Yetkili kuruluş, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek IV’ün İlâve 1’indeki örneği kullanır.

(6) Uygunluk belgesi, belgenin verildiği tarihten itibaren, yeni kontroller yapılmadan önce, en az iki yıl süreyle geçerlidir.

(7) İmalatçı, uygunluk belgesinin ilgi derecesini etkileyebilecek önemli bir değişikliği yetkili kuruluşa bildirir. Yetkili kuruluş, imalatçıya danıştıktan sonra yeni kontrollerin gerekip gerekmediğine karar verir.

(8) Uygunluk belgesinin geçerlilik süresinin sonunda, yetkili kuruluş uygun olduğu şekilde yeni bir uygunluk belgesi verir veya belgenin geçerliliğini iki yıl süreyle uzatır. Yetkili kuruluş, kendisine önemli değişiklikler bildirilmiş olması halinde yeni bir belge verir.

Aksam parçalarının yeniden kullanılması

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek V’te listesi verilen aksam parçaları;

a) Geri dönüştürülebilirlik ve geri kazanılabilirlik oranlarının hesaplanması amacıyla yeniden kullanılamaz olarak kabul edilir.

b) MARTOY kapsamındaki araçların yapımında yeniden kullanılamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Değişiklikler

MADDE 8 – (1) Bu Yönetmeliği bilimsel ve teknik ilerlemeye uyarlamak için gerekli değişiklikler Motorlu Araçlar Teknik Komitesi tarafından MARTOY’un 40 ıncı maddesinde belirtilen prosedüre uygun olarak yapılır.

Tip onayı için uygulama tarihleri

MADDE 9 – (1) Onay Kuruluşu, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren Yönetmeliğin şartlarına uygun ilk defa tip onayı alacak bir araç tipine;

a) AT veya ulusal tip onayı verir,

b) Yeni araçların tescilini, satışını ve hizmete girişini yasaklamaz.

(2) Onay Kuruluşu 1/1/2011 tarihinden itibaren M₁ kategorisi, 1/1/2012 tarihinden itibaren N₁ kategorisi araçlar için bu Yönetmeliğin şartlarına uygun olmayan ilk defa tip onayı alacak bir araç tipi ile ilgili olarak;

a) AT tip onayı vermeyi reddeder.

b) Ulusal tip onayı vermeyi reddeder.

(3) Onay Kuruluşu, 1/1/2012 tarihinden itibaren M₁ kategorisi, 1/1/2013 tarihinden itibaren N₁ kategorisi araçlar için bu Yönetmeliğin şartlarının karşılanmaması halinde;

a) Tip onayı mevcut araçların uygunluk belgelerini MARTOY’un 26 ncı maddesine göre geçersiz kabul eder.

b) MARTOY’un 27 nci maddesinin geçerli olduğu durumlar dışında, tip onayı mevcut araçların tescilini, satışını ve hizmete girişini reddeder.

Yürürlük

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

Ekler için tıklayınız.

Full & Egal Universal Law Academy