MÜKERRER SİGORTA MURAKABE YÖNETMELİĞİ

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 3.7.1929 No : 8197

Dayandığı Kanunun Tarihi : 25.6.1927 No : 1160

Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi : 13.7.1929 No : 1240

Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3 Cildi : 10 Sayfa : 961

Madde 1 – Türkiyede bir veyahut muhtelif nevi sigorta aksamında çalışmakta olan Türk ve ecnebi sigorta şirketleri iki sınıfa taksim edilmiştir.

Birincisi sermaye ve nizami ihtiyatları iki yüz bin liradan fazla olan şirketler, ikincisi, sermaye ve nizami ihtiyatları iki yüz bin liradan dun olan şirketlerdir.

Poliçe, vönan, Tecditname "Temdit senedi" bordro, Polisflotant, Abonöman usuliyle veya her hangi bir suret ve şekilde olursa olsun birinci sınıf sigorta şirketleri tarafından bilumum sigorta envaından kayıt ve temin edilip kendi uhdelerinde muhafaza edecekleri aksam ile Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine devri mecburi olan miktarların tarzı tayini işbu talimatnameye merbut olup Hükümetçe musaddak ve ledelhace kabili tadil olan birinci grup "a, b, c, d" hesap tablolarında ve ikinci sınıf sigorta şirketlerininki ise ikinci grup "a, b, c, d" hesap tablolarında irae edilmiştir.

(Mülga: 18.12.1936 - 2/5728; İhya: 8.1.1940 - 2/12636 K.) Sigorta şirketlerinin bu tablolar mucibince aktettikleri her sigortadan Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi nezdinde mükerreren sigortalayacakları miktar esas sigorta miktarının yüzde ellisine baliğ olacağından Sigorta Şirketleri işbu yüzde elliyi bir güna tevkifata tabi tutmadan mükerrer sigorta inhisarını haiz olan Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi nezdinde mükerrer sigorta suretiyle sigorta ettirmeğe ve Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi'de bunları kabule mecburdur. İnhisara tabi olan işbu yüzde ellilere ait fenni ihtiyat akçeleri Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi tarafından tesis olunacaktır.

Madde 2 – Türkiyede muamele yapmakta olan Türk ve ecnebi sigorta şirketleri mükerrer sigorta inhisarının tatbikı hakkındaki İcra Vekilleri Heyetinin 27 Şubat 1929 tarihli kararının Resmi Gazetede neşri tarihi olan 19 Mart 1929 tarihini takip eden dört ay zarfında kararın ilanı tarihinde mevcut bilümum mükerrer sigorta mukavelelerinin esaslı madde ve şartlarını muhtevi bir cetveli Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine tevdie mecburdurlar. Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi işbu vesikaların sıhhatını beş numaralı maddedeki ahkama tevfikan tetkik edebilir. 19 Mart 1929 tarihinde mevcut olan mükerrer sigorta mukavelenameleri vadeleri neden ibaret olursa olsun mütaallik oldukları esas sigorta mukavelenamelerinin inkızasına kadar muteber kalır. 19 Mart'tan sonra aktedilen esas sigorta mukavelenamelerine mütaallik mükerrer sigortalar muayyen nispet dahilinde inhisara tabidirler. Ancak 19 Mart 1929 tarihinden 19 Temmuz 1929 tarihine kadar geçen müddet zarfında tediye edilmiş pirimler bu hükümler haricinde kalır.

19 Mart tarihinden evvelki sigortalara ait olup 19 Temmuz tarihine kadar ihbar edilmiyen veya muvazalı oldukları sabit bulunan mükerrer sigorta mukaveleleri nazarı itibara alınmıyarak mütaallik oldukları esas sigorta mukavelelerindeki miktarları muayyen olan nispet dahilinde inhisara tabidir.

Hayat sigortaları sahasında mükerrer sigorta mecburiyeti ancak Milli Reassürans Türk Anonim Şirketinin muamele icrasına başladığı tarihten itibaren münakit olan esas sigorta poliçeleri hakkında mabihittatbik olunur.

Madde 3 – İnhisara tabi sigorta muamelelerinin tatbik şartları ile sureti icra ve şekillerini mübeyyin olarak Türk ve ecnebi sigorta şirketleriyle Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi arasında aktolunacak olan her nevi sigortaya ait mukaveleler 19 Temmuz 1929 tarihine kadar imza ve bunların bir sureti İktisat Vekaletine tevdi edilir. İki taraf arasında teati edilecek olan mukaveleler sigortacılık aleminde müteamil olan şekil ve şeraiti fenniye haricinde olmıyacaktır. Beher sigorta nevine ait olmak üzere her sigorta şirketinin kabul hadleri de "Pleine de Suscription" ayrıca gösterilecektir.

(Mülga: 18.12.1936-2/5728; İhya:8.1.1940 - 2/12636 K.) Muamelatının bu suretle yüzde ellisini devredecek olan sigorta şirketlerine Milli Reassürans Şirketince tayin ve ita kılınacak kumüsyon, mümasil menafi ve sairenin miktarları ve mükerrer sigorta mukavelelerinin ihtiva edeceği bilümum şartlar aynı nevi sigorta muameleleriyle meşgul olan Türk ve ecnebi şirketler için siyanen kabul ve tatbik olunur. Şu kadar ki Rötresesion muamelatından Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi serbestisini muhafaza eder.

Madde 4 – Türkiyede çalışmakta olan Türk ve ecnebi sigorta şirketlerine siyanen ve aynen tatbik olunacak mükerrer sigorta tarifeleri gerek nakliyat, kaza, sirkat, dolu hasarı gibi tehlikeler ve gerek harik sahasındaki tehlikeler nevi ve sınıflarına mütaallik olarak sigorta şirketleri için İktisat Vekaleti tarafından tasvip ve tasdik edilmiş olan tarifeler nispet ve miktarını geçmemek üzere Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi tarafından mükerrer sigorta hakkındaki 25 Haziran 1927 tarih ve 1160 numaralı kanunun üçüncü maddesine tevfikan tayin olunur. Esas sigorta tarifeleri üzerinde sigorta şirketlerinin yapabilecekleri tenzilat Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine devir edilecek olan kısma müessir olamaz.

Hayat kısmı için tatbik edilecek olan mükerrer sigorta tarifeleri hayata mütaallik esas tarifeler usulen İktisat Vekaletince tasvip ve tasdik edilinceye kadar Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine muamelelerinin yüzde ellisini devir ve terk edecek olan sigorta şirketlerinin be heri için bu gün tatbik edilen tarifelerin aynı olarak tesbit ve tatbik olunur.

Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi mükerrer sigortasının Türkiye dahilinde kabul ettiği tehlikelere sigorta şirketlerince tatbik edilen tarifelerin doğru olup olmadığı tahkik ve tetkik ve gayrimuvafık olarak tatbik edildiği görülen nispetleri hakiki miktar derecesine irca ve tehlike zuhuru üzerine icra edilmiş olan tazminatın suret ve şekli tesviyesini teftiş ve murakebe etmeğe tarefeyn arasında teati edilen mukavelenamede şekli icrası tayin edildiği üzere salahiyettardır. Her hangi bir sebep dolayısiyle hakiki tarifeye ircaı mümkün olmıyan ahvalde Ticaret Kanununca muayyen olan müddetin itasiyle münakit sigortanın feshedilmesini tehlikeyi devreden şirketten Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi talep edebilir. Sigortanın feshinden mukaddem vukua gelen tehlikeler hakkında Milli Reassürans Türk Anonim Şirketinin muameleyi terk ve devreden şirkete karşı olan mesuliyetine işbu hakkın hiç bir tesiri olmaz.

Madde 5 – Sigorta şirketleri poliçe, avönan, temdit veya tecdit senedi, bordro, polisflotant veya abonöman usuliyle veya her hangi bir suretle üzerlerine aldıkları sigorta işlerini yekdiğerini mütaakıp ve bir sıra numarası altında bir veya müteaddit defterlere kayıt etmeğe ve bu defter veya defterleri evvelemirde Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine parafe ettirmeğe mecburdurlar. İşbu defterleri Türk şirketleri merkezlerinde ve ecnebi sigorta şirketleri kanunen mesul vekili umumilerinin bulundukları merkezlerde kanunen tayin edilen mühlet ve müddetler zarfında muhafaza etmeğe ve işbu defterlerle bunlardaki kayıtlara ait ve şayanı ihticaç bulunan bilcümle vesikaları Milli Reassürans Türk Anonim Şirketinin daima emrütetkika amade bulundurmağa mecburdurlar. Sigorta şirketleri kuyudat ve vesaikinin tetkikı Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi tarafından İktisat Vekaletine teklif ve Vekaletçe memuriyetleri tasdik edilecek olan müfettişler tarafından icra edilir.

Sigorta şirketlerinin murakabesi vesilesiyle ticari esrarın faş olmasına ne veçhile olursa olsun hizmet edilmesi sureti katiyede memnu olup aksi takdirde ahkamı kanuniye tatbik olunur. Mükerrer sigorta müfettişleri tarafından sigorta şirketleri nezdinde icra edilen teftişlerin mevzuu teftiş akabinde derhal her sigorta Şirketi nezdinde bulundurulacak bir defteri mahsusa kayıt ve imza edilir. Bu gibi teftiş neticelerini müş'ir raporlar üç ayda bir iktisat Vekaletine irsal olunur. Bundan maada her sene nihayetinde teftiş muamelatı hakkında bir raporun ayrıca mezkür vekalete tevdii mecburidir.

Madde 6 – Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi 1160 numaralı kanunun dördüncü maddesi mucibince munhasıran mükerrer sigorta muamelesi icra etmek salahiyetine maliktir. Doğrudan doğruya fert ve ticari müessese ve şirketlerle harik, hayat, nakliye ilah... üzerinden adi sigorta muamelesi icra edemez. Doğrudan doğruya sigorta muamelesi yapmaktan memnu olan Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi herhangi adi bir sigorta şirketi ile reassürans ve pul muahedesi suretiyle iştirak tesis edemez. Rötresesion muamelatı bu kayıtların haricindedir. Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi Türkiye dahiline yapmaktan menedildiği muameleleri harici memleket ile tesisi münasebat ederek icra edemez.

Madde 7 – (Mülga: 25.10.1971 - 7/3312 K.)

Madde 8 – (Değişik: 14.1.1934 - 2/34 K.) Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi sigorta şirketlerinin teftiş ve murakebesi hakkında kanunun 9 uncu maddesi mucibince sabit ve mütehavvil kefalet akçesi ita edecek ve işbu akçeleri salifüzzikir kanunun 10 uncu maddesi ahkamına tevfikan istimal ve tenmiye eyliyecektir.

Maamafih Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi, mükerreren sigorta etmiş olduğu hayat sigortalarının 31 kanunuevvel tarihindeki safi riyazi ihtiyaçlarına, vefat, iştira ve vade hulülü sureti ile tediyesi lazımgelen mebaliğ ilave edildikten sonra hasıl olan yeküna muadil meblağı müstevdi sıfatı ile hareket edecek olan milli bankalardan birine nakten veya esham ve tahvilat olarak tevdi ettiği takdirde işbu tevdiatın devamı müddetince Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi mükerreren sigorta etmiş olduğu hayat sigortaları için ayrıca mütehavvel kefalet akçesi vermiyecektir. Bu suretle vaki olan tevdiatın Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine ret ve iadesi müstevdi banka ile Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi arasında münakit mukavelename ahkam ve şeraiti dahilinde olacak şukadar ki işbu tevdiat miktarı yapılan ret ve iadeler neticesinde Milli Reassürans Türk Anonim Şirketinin mükerreren sigorta etmiş olduğu hayat sigortalarının mütehavvil kefalet akçesine muadil bir miktara tenezzül ettiği takdirde yalnız işbu miktarın tamamen veya kısmen ret ve iadesi hususunda ayrıca İktisat Vekaletinin izin ve müsaadesi lahik olacaktır. Müstevdi banka hesap vaziyetlerini her üç ayda bir İktisat Vekaletine bildirecektir.

Madde 9 – Mükerrer sigorta şirketi nizami ihtiyat akçelerini ve fenni ihtiyatlarını memleket dahilinde tenmiye etmek mecburiyetinde olup işbu hususu Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi ile ecnebi mükerrer sigorta Şirketleri arasında aktedilecek mukavelenamelerde tasrih olunacaktır.

Madde 10 – Memaliki ecnebiyede müteşekkil olup Türkiyede müseccel bulunan sigorta şirketlerinin Türkiye hududu dahilindeki muhataratı doğrudan doğruya memaliki ecnebiyedeki merkezlerinde sigorta etmeleri memnudur. Hilafında hareket 1160 numaralı kanunun dokuzuncu maddesinin mezkür şirketlerin Türkiyedeki mümessillerine tatbikını müstelzimdir.

Madde 11 – Türkiyede muamelatına nihayet veren bir şirket portföyünü diğer bir şirkete devir ederse devri kabul eden şirket çekilen şirket uhtesinde mevcut ve devir olunan sigortaların yüzde ellisini Milli Reassürans Türk Anonim Şirketine tevdie mecburdur. Şu kadar ki de vir tarihine kadar verilmiş olan reassürans primleri ile işbu portföyü teşkil eden sigortalardan evvelce Milli Reassürans Türk Anonim Şirketinde muamele görmüş olanlar bu kayıttan hariçtir.

Madde 12 – Emri murakabeyi teshil ve Sigorta tarifelerinin memleket icabatı iktisadiyesine tevfiki için, Milli Reassürans Türk Anonim Şirketi İktisat Vekaletince talep olunacak her nevi ihsai malümatı itaya mecburdur.

SİGORTA ŞİRKETLERİNİN AKTEYLİYECEKLERİ SİGORTA MEKADİRİNDEN

KENDİ ÜZERLERİNDE MUHAFAZA VE TASARRUF EDEBİLECEKLERİ

AKSAMI MÜBEYYİN CETVELLER[1]

3.7.1929 TARİH ve 8197 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
Tarihi	Numarası	Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeleri	Yürürlüğe Giriş Tarihi
14.1.1934	2/34	-	Öngörülmemiştir
18.12.1936	2/5728	-	“
8.1.1940	2/12636	-	“
25.10.1971	7/3312	-	14.11.1971

[1] Söz konusu Cetveller 10.4.1961 tarih ve 10778 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5/969 sayılı Kararın 3 üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılarak sözü edilen kararın ekindeki yeni listeler yürürlüğe konulmuş; 16.12.1981 tarih ve 8/4008 sayılı Mükerrer Sigorta İnhisarı hakkındaki Kararname ile de bundan böyle Sigorta şirketlerinin tekele devredilmeleri ile mecburi sigorta miktarlarının yeni bir sisteme göre tespit edileceği kabul edilmiş olduğundan mezkür cetvellerin uygulanma imkanı kalmamıştır.

Full & Egal Universal Law Academy