ÖLÇÜ VE ÖLÇÜ ALETLERİ MUAYENE YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç , Kapsam, Hukuki Dayanak

Amaç

Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı, 3516 Sayılı "Ölçüler ve Ayar Kanunu" nun 9 uncu maddesinde gösterilen ilk, periyodik ve ani muayenelerle şikayet ve stok muayenelerinin usul ve esaslarının tespiti ve bunların kimler tarafından, ne şekilde ve ne suretle yapılacaklarını ve muayeneye tabi ölçü ve ölçü aletleri sahiplerinin veya bunları kullananların görev ve sorumlulukları ile tabi olacakları yükümlülükleri belirlemektir.

Kapsam

Madde 2- (Değişik:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Bu Yönetmelik, uzunluk, alan, hacim, yoğunluk ölçerler (areometreler), hububat muayene aletleri, naklimetreler ile 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu kapsamına alınacak ölçü ve ölçü aletlerinin ayarlanması, muayenesi ve damgalanmasıyla ilgili işlemleri kapsar.

Dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik 3516 Sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'nun 9 uncu maddesi gereğince hazırlanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Muayene Çeşitleri

Madde 4 - Ölçü ve ölçü aletleri aşağıdaki muayenelere tabi tutulurlar

1- İlk Muayene,

2- Periyodik Muayene,

3- Ani Muayene,

4- Şikayet Muayenesi,

5- Stok Muayenesi.

İlk Muayene

Madde 5 – (Değişik:RG-31/12/2009-27449 4. Mükerrer)

3516 sayılı Kanununun 2 nci maddesinde belirtilen ölçü aletleri için ilk muayene; yeni yapılan veya parçaların birleştirilmesi suretiyle meydana getirilen ölçü ve ölçü aletlerinin satışa veya kullanılmaya başlanmalarından önce veya ithal edilen ölçü ve ölçü aletlerinin yurda sokulmaları sırasında veya periyodik, ani, şikayet ve stok muayeneleri sonunda damgaları iptal olunan ölçü ve ölçü aletlerinin tamir ve ayarlanmalarından sonra veya ayarları bağlı bulundukları yere göre ayarlanmış olan ölçü ve ölçü aletlerinin ise her yer değiştirmeleri halinde yapılan muayenedir.

Ölçü ve ölçü aletlerinin;

a) Piyasaya arzındaki ilk muayenesi; tip onayına esas teşkil eden teknik düzenlemesinde belirtildiği şekilde, teknik düzenlemesinde belirtilmeyen durumlarda Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatınca veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından,

b) Piyasaya arz edilmiş veya kullanımda olanların periyodik, ani, şikayet veya stok muayeneleri sonunda tamire sevk edilenler ile tamir ettirilenlerden tip onayı değişikliğine sebep vermeyecek tamir ve ayar işlemlerinden sonra veya ayarları bağlı bulundukları yere göre ayarlanmış olan ölçü ve ölçü aletlerinin ise her yer değiştirmeleri halindeki ilk muayeneleri Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatı tarafından

yapılır.

Tamir ettirilenlerden tip onayı değişikliğine sebep olanlar için ikinci fıkranın (a) bendine göre işlem yapılır.

Periyodik muayenelerin ilanı, müracaat zamanı ve sorumluluklar (Değişik madde başlığı:RG-31/12/2009-27449 4. Mükerrer)

Madde 6 – (Değişik: RG-12/12/2013-28849)

(Mülga birinci fıkra:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

(Ek fıkra:RG-27/1/2015-29249)⁽⁵⁾Ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayenesi, bu Yönetmeliğin 9 uncu ve 11 inci maddelerinde belirtilen sürelerde yapılır. Periyodik muayeneleri sonucunda uygun bulunan ölçü ve ölçü aletleri, Ölçü ve Ölçü Aletleri Damga Yönetmeliğinde belirtildiği şekilde damgalanır. Damganın üzerinde damgalandığı yılın son iki rakamı bulunur. Periyodik muayene süresinin hesaplanmasında, damgalandığı yıl esas alınır ve yıl içerisinde hangi tarihte damgalanmış olursa olsun damgalandığı yıl birinci yıl olarak sayılır.

(Değişik fıkra:RG-27/2/2019-30699) Ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri için ilgililerce, damga süresinin dolduğu yılı izleyen yılın Şubat ayının son gününe kadar, Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatı veya Grup Merkezi Belediye Ölçüler ve Ayar Memurluklarına müracaat edilmesi gerekir. Müracaatlar Bakanlık internet sitesi veya e-devlet sistemi üzerinden yapılır.

(Değişik fıkra:RG-27/1/2015-29249) Şubat ayının son gününün tatile rastlaması halinde müracaat, sonraki ilk iş gününün mesai bitimine kadar yapılabilir. Periyodik muayene için zamanında müracaat etmeyenler hakkında, daha sonra müracaat etmiş olsalar dahi, o ölçü aletinin kullanımda olduğunun tespit edilmesi halinde, damga süresi dolmuş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümlerine göre idari ve cezai işlem uygulanır.

(Mülga beşinci fıkra:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Periyodik muayene için başvurulan ölçü ve ölçü aletlerinin aynı yıl içerisinde muayenelerinin yapılarak damgalanması gerekir.

Periyodik Muayene Müracaat Şekli

Madde 7 – (Değişik:RG-10/6/2017- 30092)

Periyodik muayeneler için bağlı bulunulan Ölçüler ve Ayar Teşkilatı ile Belediye Ölçüler ve Ayar Memurluklarına başvurulur.

Başvuruda ölçü ve ölçü aletinin cinsi, markası, numarası, kapasite bilgilerinin bulunması gerekir.

Periyodik Muayenenin Kimler Tarafından Yapılacağı ve Süresi

Madde 8 –(Değişik:RG-31/12/2009-27449 4. Mükerrer)

Periyodik muayeneler, Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatı ile Grup Merkezi Belediye Ölçüler ve Ayar Memurluklarınca, 9 uncu ve 11 inci maddelerde belirtilen sürelerde yapılır.

Periyodik Muayene

Madde 9 – (Değişik:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

(Değişik birinci fıkra:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾Naklimetre ve hububat muayene aletlerinin periyodik muayenelerinin iki yılda bir yaptırılması zorunludur. Bu ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri ilgililerin müracaatı üzerine Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatı tarafından yapılır.

Periyodik muayeneleri sonucunda uygun bulunan ölçü ve ölçü aletleri, Ölçü ve Ölçü Aletleri Damga Yönetmeliğinde belirtildiği şekilde damgalanır. Damganın üzerinde damgalandığı yılın son iki rakamı bulunur. Bu Yönetmelik kapsamındaki ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayene süresinin hesaplanmasında damgalandığı yıl esas alınır ve yıl içerisinde hangi tarihte damgalanmış olursa olsun damgalandığı yıl birinci yıl olarak sayılır. Kalan süre, damgalandığı yılı takip eden yıldan itibaren hesaplanır. Periyodik muayene süresinin bittiği yılı takip eden yılın Şubat ayının son gününe kadar periyodik muayene müracaatında bulunulur.

Ayar İstasyonları Muayeneleri

Madde 10 – (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Belediye'ye Ait Muayeneler

Madde 11 – (Değişik: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Ölçü ve ölçü aletlerinden;

a) Uzunluk ölçüleri (tek parçalı ağaç metreler),

b) Akıcı maddeler için hacim ölçüleri,

c) Kuru taneli maddeler için hacim ölçüleri,

d) 5 kg'a kadar (5 kg dahil) hassas olmayan kütle ölçülerinin,

periyodik muayenelerinin iki yılda bir yaptırılması zorunludur.

Bu ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri ilgililerin müracaatı üzerine Grup Merkezi Belediye Ölçüler ve Ayar Memurluklarınca yapılır.

(Değişik üçüncü fıkra:RG-27/1/2015-29249) Periyodik muayeneleri sonucunda uygun bulunan ölçü ve ölçü aletleri, Ölçü ve Ölçü Aletleri Damga Yönetmeliğinde belirtildiği şekilde damgalanır. Damganın üzerinde damgalandığı yılın son iki rakamı bulunur. Bu Yönetmelik kapsamındaki ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayene süresinin hesaplanmasında damgalandığı yıl esas alınır ve yıl içerisinde hangi tarihte damgalanmış olursa olsun damgalandığı yıl birinci yıl olarak sayılır. Kalan süre, damgalandığı yılı takip eden yıldan itibaren hesaplanır. Periyodik muayene süresinin bittiği yılı takip eden yılın Şubat ayının son gününe kadar periyodik muayene müracaatında bulunulur.

Periyodik Muayene Uygulamaları

Madde 12 - İlk Muayeneleri yapılmamış ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayeneleri yapılmaz.

Periyodik Muayene istisnaları

Madde 13 - İlk muayenesi yapılan camdan mamul ölçü aletleri ile kırma ve çelik şerit metreler periyodik muayeneye tabi tutulmazlar.

Periyodik Muayenede Resmi İşyerleri

Madde 14 - (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Belediye Ölçü ve Ayar Memurlarının Görevleri

Madde 15 - Belediye Ölçüler ve Ayar Memurları, Grup Merkezinde periyodik muayene için yapılan müracaatları müracaat sırasına göre deftere kaydederler ve muayene gününü belirleyen bir belge verirler. Bu işlemin gruba bağlı belediyelerde de yapılmasını temin ederler. Merkezdeki muayenelerin tamamlanmasını müteakip gruba bağlı belediyeler için bir gezi programı düzenleyerek bu programı bağlı bulunduğu Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü Ölçüler ve Ayar Teşkilatına 31 Mart'a kadar gönderip tasdik ettirdikten sonra programa göre muayeneye başlanarak aynı yıl içerisinde muayenelerin aksatılmadan yerine getirilmesini sağlarlar.

Yerinde Muayene Giderleri

Madde 16 - Periyodik Muayene için 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yolluklar ile muayenelerde gerekli olan araç ve malzemenin taşıma ücretleri, periyodik muayene yapılmak üzere gidilen yerdeki ölçü ve ölçü aletleri sahiplerince ödenir. (Bunlar belediye, kişi veya kuruluşlardır)

Ani Muayene

Madde 17 - Bakanlık Merkez, Taşra Ölçüler ve Ayar kuruluşları memurlarının görecekleri lüzum veya ihbar üzerine ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde habersizce yapılan muayenedir.

Ani Muayene ticaret işlerini aksatmayacak tarzda ve Bakanlığın talimatı doğrultusunda yapılır.

Merkez hudutları dışında ansızın yapılacak muayeneler, Taşra Teşkilatınca ve Belediye ölçü ve ayar memurları tarafından yapılır.

Şikayet Muayenesi

Madde 18 - (Değişik fıkraRG-10/6/2017- 30092) Ölçü ve ölçü aletlerinin doğru çalışıp çalışmadığının tespit edilmesi için, ölçü ve ölçü aleti sahibi veya diğer bir kişi veya kuruluşun başvurusu üzerine yapılan muayenedir.

Şikayet konusu olan ölçü aletinin durumunda hiçbir değişiklik yapılmadan en kısa sürede muayenenin yapılması ve neticenin bir raporla müracaat eden kişi veya ilgili kuruluşa bildirilmesi gerekir. Ancak, taşınamayacak olan bir şikayetli ölçü ve ölçü aletinin muayenesinin yerinde yapılması gerekir.

Stok Muayenesi

Madde 19 - İlk muayenede damgasını taşıdıkları halde satılmayıp depo atölye, imal ve satış yerlerinde veya kullanılmasına ihtiyaç duyulmayarak stok halinde bulundurulan ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayene süreleri içinde tekrar tabi tutuldukları bir muayene şeklidir.

Kontrol ve Denetim

Madde 20 - "Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın Ölçüler ve Ayar Taşra Teşkilatı'nın görevli memurları ile Belediye ayar memurları vazife sınırları dahilindeki yerlerde ölçüler mevzuatı hükümlerinin yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek için resmi ve özel kuruluşların kullandıkları ölçü aletlerini ve bunlara ait evrak ve kayıtları tetkik ve kontrole yetkilidirler.

Muayene Yerleri

Madde 21 - İlk ve periyodik muayeneler, muayene yerinde yapılır.

Ancak,

a) Gümrüklere gelen ölçü ve ölçü aletleri,

b) Nakledilmesi güç veya masraflı olan ölçü ve ölçü aletleri,

c) Ölçü ve ölçü aleti yapan kuruluşların talebi halinde miktarı fazla olan ölçü ve ölçü aletleri,

Gümrüklerde veya bulundukları yerlerde muayene edilebilirler.

Hatalı Ölçü Aletleri

Madde 22 – (Değişik: RG-12/12/2013-28849)

Ani muayeneler sonucunda hatalı çalıştığı veya ayarının bozuk olduğu tespit edilen ölçü ve ölçü aletlerinin damgaları iptal edilerek; ayarları yapılıncaya kadar kullanılmamaları şartıyla bir telle bağlanıp tamir müsaade fişi ile yetki belgesine sahip tamircilere sevk edilirler. Ayrıca bu ölçü aletleri için ölçü aleti başına uygulanmak üzere, ayarı doğru olmayan ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümlerine göre idari ve cezai işlem uygulanır.

Avrupa Birliği mevzuatından uyumlaştırılan yönetmelikler

Madde 22/A – (Ek:RG-31/12/2009-27449 4. Mükerrer)

Avrupa Birliği mevzuatından uyumlaştırılan yönetmelikler kapsamındaki ölçü ve ölçü aletleri için ilgili teknik düzenlemesinde belirtilmeyen hususlarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Mücbir sebepler

MADDE 22/B – (Ek:RG-19/7/2012-28358)

Ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik ve stok muayene müracaatlarını ve/veya söz konusu muayenelerin yapılmasını engelleyecek yangın, deprem, sel gibi mücbir sebeplerin ortaya çıkması durumunda bu işlemler Bakan Onayı ile ertelenebilir.

İKİNCİ KISIM

Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Muayeneleri, Tamir

ve Ayar İstasyonları ile İlgili Esaslar

BİRİNCİ BÖLÜM

Su Sayaçlarının Muayenesi, Tamir ve Ayar İstasyonları

İle İlgili Esaslar

Su Sayaçlarının Muayeneleri

Madde 23 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Teknik Hükümler

Madde 24 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Tertibat Muayenesi

Madde 25 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İmalat Muayenesi

Madde 26 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Dayanıklılık Muayenesi

Madde 27 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Harekete Geçme Muayenesi

Madde 28 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Hata Payları

Madde 29 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Yıllık Muayeneler

Madde 30- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Damgalama

Madde 31- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Şikayet üzerine Yapılacak Muayene

Madde 32- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Sayaç Ayar Memurları

Madde 33- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonları

Madde 34- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Su Sayaçları Tamir ve Ayar İstasyonları

Madde 35 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İstasyonların Tesisi

Madde 36- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İstasyonların Onayı

Madde 37- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İstasyonların Büyüklükleri

Madde 38- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonu Kısımları

Madde 39- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Beslenme Kaynağı

Madde 40- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar Masası ve Teferruatı

Madde 41- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Sıkma Düzeni

Madde 42- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Dik Boru ve Akış Düzenleme Sistemi

Madde 43- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Düzenleyici Musluk

Madde 44- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Saha Musluğu

Madde 45- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Manometreler

Madde 46- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Rezervuar (ölçme kazanı) Ve Teferruatı

Madde 47- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Boşaltma Ventili

Madde 48- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Madeni Manometre

Madde 49 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Dayanıklılık Muayene Cihazı

Madde 50- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Bağlantı Parçaları

Madde 51- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Teknik Muayeneler

Madde 52- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonlarının Yeterlik Muayenesi

Madde 53- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Yıllık Kontrol

Madde 54- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Çalışmaların Durdurulması

Madde 55- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İstasyon Sahiplerinin Yükümlülükleri

Madde 56- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İKİNCİ BÖLÜM

Elektrik Sayaçlarının Muayenesi

Sayaç Ayar İstasyonlarının Muayenesiyle İlgili Esaslar

Elektrik Sayaçları

Madde 57- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Sayaçların Sınıflandırılması

Madde 58- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Muayene Şekilleri

Madde 59- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Hata Paylarının (Sapmaların) Hesaplanması

Madde 60- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Gerilim Altında Frenleme ve Demeraj

Madde 61- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İzolasyon Muayenesi

Madde 62- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Gerilim Altında Frenleme ve Demeraj

Madde 63- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Üç Fazlı Dört Telli Sayaçların Ayarlanması

Madde 64- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Üç Fazlı Üç Telli (Aron) Sayaçlarda Ayar

Madde 65- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Elektrik Sayaçları Ayar İstasyonları

Madde 66- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İstasyon Tesisi

Madde 67- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İstasyonların Onayı

Madde 68- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İstasyonu Meydana Getiren Üniteler

Madde 69- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonları Donanımı

Madde 70- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Masadaki Ayarlanabilecek Sayaç Sayısı

Madde 71- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Akım Kapasitesi

Madde 72- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Akım Değerleri

Madde 73- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Gerilim ve Akımı

Madde 74- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Gerilim ve Akım Ayarı

Madde 75- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Gerilim ve Akım Açısı

Madde 76- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Voltmetre ve Anahtarlar

Madde 77- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Çevirme Oranları

Madde 78- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Konstant

Madde 79- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ölçü Aletlerinin Yerleştirilmesi

Madde 80- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Aktif ve Reaktif Sayaç Ayarı

Madde 81- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Manyetik Alan

Madde 82 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Bağlanacak Ölçü Aletleri

Madde 83- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Akım Değişim Kontrolü

Madde 84- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İzolasyon Muayeneleri

Madde 85- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar Masalarında İstenilen Şartlar

Madde 86- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Komütatör ve Anahtarlar

Madde 87- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Sayaç Ayar Sehpası

Madde 88- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Kuruluş Yeri

Madde 89 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonunun Yeterlilik Muayenesi

Madde 90- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Yıllık Kontrol

Madde 91- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Çalışmaların Durdurulması

Madde 92- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İstasyon Sahiplerinin Yükümlülükleri

Madde 93- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

(Mülga ibare: RG-12/12/2013-28849) (…) Gaz Sayaçlarının Muayenesi,

Tamir ve Ayar İstasyonları

(Mülga ibare: RG-12/12/2013-28849) (…) Gaz Sayaçları

Madde 94 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Tanım

Madde 95- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Konstrüksiyon

Madde 96- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İlave Cihazlar

Madde 97- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İşaretleme

Madde 98- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Sınıflandırma

Madde 99 - (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ölçme Hatası

Madde 100- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Toplam Basınç Kaybı

Madde 101- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar Tertibatı

Madde 102- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Elektronik Ana Numaratör

Madde 103- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Yan Cihazlara Bağlantı

Madde 104- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Sinyal Verici Netlik Gücü

Madde 105- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Gaz Sayaçları Tamir ve Ayar İstasyonları

Madde 106- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonu Kapasitesi

Madde 107- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonunun Onayı

Madde 108- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonunun Faaliyeti

Madde 109- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonlarının İlk (Yeterlik) Muayenesi

Madde 110- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Yıllık Muayene

Madde 111- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Faaliyetlerin Durdurulması

Madde 112- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonu Sahiplerinin Yükümlülükleri

Madde 113- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar İstasyonunun Özellikleri

Madde 114- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Kontrol Sayaçlarının Bulundurulması

Madde 115- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar Tertibatı

Madde 116- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Kazan Boyutu ve Kapasitesi

Madde 117- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ayar Masalarının Özellikleri

Madde 118- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Musluklar

Madde 119- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Hortumlar

Madde 120- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Su Terazileri ve Üfleme Tertibatı

Madde 121- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Pistonlu Kazanlar

Madde 122- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Yardımcı Cihazlar

Madde 123- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Akar Yakıt Ölçek ve Sayaçlarının Muayenesi

Ölçek ve Elektronik veya Mekanik Sayaçlar

Madde 124- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Standard, Tip ve Sistem Onayı

Madde 125- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Tanıtma Plakası

Madde 126- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Ölçeklerin Muayenesi

Madde 127- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Beslenme Düzeni

Madde 128- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Ölçme Düzeni

Madde 129- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Gösterge

Madde 130- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Hava Ayırıcı (Separatör)

Madde 131- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Dağıtım (Boşaltma) Düzeni

Madde 132- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Emniyet Düzeni

Madde 133- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Karıştırıcı Ölçekler (Melanjörler)

Madde 134- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Sayaçlar

Madde 135- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Sayaç Tipleri

Madde 136- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Servis Tipi Sayaçlar

Madde 137- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Sanayi Tipi Sayaçlar

Madde 138- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Ev Tipi Sayaçlar

Madde 139- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Özel Yapılışlı Sayaçlar

Madde 140- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Genel Tertibat

Madde 141- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Beslenme Düzeni

Madde 142- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Sayaç

Madde 143- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Gösterge

Madde 144- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Hava Ayırıcı (seperatör)

Madde 145- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Dağıtım (Boşaltma) Düzeni

Madde 146- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Emniyet Düzeni

Madde 147- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Akaryakıt Sayaçları Muayeneleri

Madde 148- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Etalon Ölçekler

Madde 149- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Doğruluk Muayenesi

Madde 150- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Hata Payı

Madde 151 – (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

İtibari Hacmin Hesaplanması

Madde 152- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Muayenelerin İdari Yönden Uygulanması

Madde 153- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Muayene Yerleri

Madde 154- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Akar Yakıt Şirketlerinin Yükümlülükleri

Madde 155- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Tanker Sahiplerinin Yükümlülükleri

Madde 156- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Muayene İsteği

Madde 157- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Damgalama

Madde 158- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Özel Damga

Madde 159- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Geçici Damgalama

Madde 160 – (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Özel Sayaç Tamir Atölyeleri

Madde 161- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Madde 162- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 163- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 164- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 165- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 166- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 167- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 168- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 169- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 170- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 171- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 172- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 173- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 174- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 175- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 176- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 177- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 178- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 179- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 180- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 181- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 182- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 183- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 184- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 185- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 186- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 187- (Mülga:RG-02/12/1996-22835

Madde 188- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 189- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 190- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 191- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 192- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 193- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 194- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Madde 195- (Mülga:RG-02/12/1996-22835)

Tartı Aletleri

Madde 196- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Otomatik Olmayan Tartı Aletleri

Madde 197- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Sınıflandırma

Madde 198- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Çok Kademeli Tartı Aletleri

Madde 199- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Madde 200- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

İzin Verilebilir Maksimum Hata Payları

Madde 201- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Tartma Sonuçları Arasında İzin Verilebilir Farklar

Madde 202- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Çok Göstergeli Cihazlar

Madde 203- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Dengeleme Sisteminin Değiştirilmesi

Madde 204- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Muayene Tartıları

Madde 205- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Madde 206- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Sıcaklık

Madde 207- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Voltaj

Madde 208- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Zaman

Madde 209- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Diğer Faktörler

Madde 210- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Teknik’Şartlar

Madde 211- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Elektronik Tartı Aletlerine Uygulanacak Kurallar

Madde 212- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Madde 213- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Madde 214- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Madde 215- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

Madde 216- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

ALTINCI BÖLÜM

Yüksek Çekerli Basküllerin Muayenesi

Madde 217- (Mülga:RG-16/5/2000-24051)

Muayene

Madde 218- (Mülga:RG-16/5/2000-24051)

Şekil Muayenesi

Madde 219- (Mülga:RG-16/5/2000-24051)

Tertibat Muayenesi

Madde 220- (Mülga:RG-16/5/2000-24051)

İmalat Muayenesi

Madde 221- (Mülga:RG-16/5/2000-24051)

Doğruluk Muayenesi

Madde 222- (Mülga:RG-16/5/2000-24051)

Hata Payı

Madde 223- (Mülga:RG-16/5/2000-24051)

İlk Defa Muayeneye Arz Edilen Basküller

Madde 224- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

YEDİNCİ BÖLÜM

Taksimetreler

Madde 225- (Mülga: RG-12/12/2013-28849)⁽⁴⁾

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Naklimetreler

Madde 226- Naklimetreler, yük taşıyan ticari araçlarda, herhangi bir anda kat edilen mesafe ve zamana bağlı olarak, ödenecek para miktarını sürekli olarak toplayan ve gösteren, tarife değişikliklerinde kolaylıkla ayarlanabilen muayeneye tabi ölçü aletleridir.

a) Naklimetrenin Muayenesi için Gereken Şartlar

1) Aracın lastik ebadı, imalatçının belirlemiş olduğu ebat ve basınç değerinde olmalıdır.

2) Araç, 40 km/h'den daha düşük bir hızla, ’üz bir zeminde, doğru bir hat boyunca hareket halinde iken veya bu şartları sağlayabilecek mekanik bir tertibattan yararlanılarak muayene yapılır.

3) Naklimetrenin muayene edileceği hat, aşağıdaki gibi taksimatlandırılmalıdır: (metre olarak)

b) Naklimetrenin Teknik Özellikleri

1) Naklimetre, aracın sadece ileri hareketi esnasında çalışmalı; geriye hareket, mesafe veya ücret göstergelerinde değişikliğe yol açmamalıdır.

2) Naklimetrenin göstergesi, müşterinin kolaylıkla okumasını sağlayacak uygun renkte ve en az 10 mm yüksekliğindeki rakamlardan oluşacak biçimde tasarımlanmış olmalıdır.

3) Naklimetrenin göstergesi, kullanma anındaki-gündüz, gece vesaire gibi çeşitli fonksiyonları göstermelidir.

4) Her naklimetre üzerinde aşağıdaki bilgiler bulunacaktır:

- İmalatçı firmanın adı, adresi veya markası,

- Tip ve sistem onay işaretleri,

- Model ve seri numarası,

5) Naklimetre üzerinde, muayene damgaları için uygun bir yer bulunmalıdır.

6) Naklimetre, açılır açılmaz, yetkili kuruluş tarafından belirlenmiş olan açılış ücretini gösterecek ve araç hareket ettikten sonra, belirlenen birim mesafeye gelinceye kadar ücret göstergesinde değişiklik olmamalıdır.

7) Naklimetre, araç hareket halindeyken, ilk birim mesafe geçildikten sonra ve her birim mesafe aşıldığında, kat edilen toplam mesafenin karşılığı olan ödenecek ücreti gösterecek yapı ve özellikte tasarımlanmış ve imal edilmiş olmalıdır.

8) Naklimetre açıldıktan sonra aracın durması halinde, belirlenen bekleme zamanı karşılığı olan ödenecek ücret, toplanarak gösterilebilmelidir.

9) Naklimetre ve ayarı ile ilgili tertibatlar, damgalanacak ve damgaları bozulmadan veya koparılmadan müdahale edilmeyecek yapı ve özellikte olmalıdır. Ayrıca toz, nem vesaire gibi dış etkenlere karşı korunacak şekilde imal edilmelidir.

10) Naklimetreler açılış sayısını, kat edilen toplam mesafeyi, hasılat toplamını vesaire gösteren ve makbuz verebilen bir tertibatı olacak şekilde yapılabilir.

c) İzin Verilebilen Maksimum Hata Payları

1) Naklimetrelerde, birim mesafelerdeki hata payı, ± % 2'yi geçmemelidir.

2) Naklim’trelerde, bekleme süresindeki hata payı, birim bekleme süresinin ± % 3 ünü geçmemelidir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Sıvı Maddelerin Satışında Kullanılan Ölçü Aletleri

Muayene Edilecek Şişeler

Madde 227- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ecza Kapları

Madde 228- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

İmal Maddesi

Madde 229- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Şekli

Madde 230- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Ölçü Değeri ve Markası

Madde 231- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Hata Payları

Madde 232- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

Yasak Ölçüler

Madde 233- (Mülga:RG-23/11/2023-32378)⁽⁷⁾

ONUNCU BÖLÜM

Kuru Taneli Maddeler İçin hacim Ölçerleri

Muayene Edilecek Ölçüler

Madde 234- Muayeneye tabi tutulacak kuru taneli maddelerin ölçülmesinde kullanılan hacim ölçekleri Çizelge 14' deki değerlerde olmalıdır’

ÇİZELGE 14- Ölçülerin Kapasiteleri

100	Litre
50	Litre
20	Litre
10	Litre
5	Litre
2	Litre
1	Litre
0,5	Litre
0,25	Litre
0,2	Litre
0,1	Litre
0,05	Litre

İmal Maddesi

Madde 235- Yukarıdaki maddede yazılı kuru taneli maddelerin ölçülmesinde kullanılan ölçekler, ağaç, maden ve bunlara benzer ve evsafı bozulmayan ve maruz kalacağı mekanik zorlamalara dayanabilecek yapı, boyut ve özellikte olmalıdır.

Şekli

Madde 236- Kuru taneli maddelerin ölçü aletleri, başkaca belirtilmedikçe silindirik biçinde yapılmalıdır.

Tertiembollyenesi

Madde 237- Donatı ve en az boyutlar

a) 20, litre ve daha yukarı ölçeklerin tutamaklı olması mecburidir.

Ancak, küçüklerde tutamak olmayabilir.

b) Ölçülerin içleri ince ve dökülmeyen bir madde ile kaplanabilir.

c) Metalden yapılmış ölçeklerde taban sacı, en az 1 mm kalınlığında olmalı, gerektiğinde esnemeyi önleyecek şekilde biçimlendirilmiş veya takviye edilmiş olmalıdır.

Ölçü Değeri

Madde 238- Kuru taneli maddelerin hacim ölçeklerinin üzerine ölçü değeri yazı veya sembolle yazılmalıdır. Birden fazla özelliklere sahip ölçeklerde bu özelliklerden her hangi biri kullanılabilir.

Hata Payları

Madde 239- Kuru taneli maddeler ölçeklerinde hata payları, Çizelge 15'deki değerleri aşmamalıdır’

ÇİZELGE 15- Hata Payları

ÖLÇEĞİN BÜYÜKLÜĞÜ	HATA PAYI
100 Litre	400 ml.
50 Litre	200 ml.
20 Litre	100 ml.
10 Litre	50 ml.
5 Litre	25 ml.
2 Litre	10 ml.
1 ve 0,5 Litre	5 ml.
0,25 Litre	2,5 ml.
0,2 ve 0,1 Litre	2 ml.
0,05 Litre	1 ml.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

Hububat Deney Aletleri (Ölçerleri )

Madde 240- Hububat deney aletleri hacmi bilinen bir miktar hububatın tartılarak kalitesini anlamaya yarayan bir ölçü aletidir.

a) 1/4 litrelik deney aleti: B¼letin hacimce ölçüsü, 1/4 litre olup, terazisinin¼ çok çekebileceği kütle 500 g'dan aşağı olmamalıdır.

b) ’ litrelik deney aleti: Bu aletin hacimce ölçüsü, 1 litre olup, terazisinin en çok çekebileceği kütle 2 kg'dan aşağı olmamalıdır.

c) ’0 litrelik deney aleti: Bu aletin hacimce ölçüsü 20 litre olup, terazisinin en çok çekebileceği kütle 50 kg'dan aşağı olmamalıdır.

Mad’e 241- 1/4 ile 1 litrelik Deney Al¼nin Şekli ve Tertibatı

a) 1/4 ile 1 litrelik test ale¼rinin hacim ölçme kabı, doldurma borusu, silme bıçağı, terazisi ve ölçü aletlerine sahip olmalıdır.

b) 1 litrelik deney aletlerinde bunlardan başka, üzerinde teraziyi asmak için pirinçten bir direk bulunan bir tahta levha ve alet hububat doldurulurken ölçüyü yerinde tutmak için bir tertibat bulunmalıdır. Taşınmak üzere yapılmayan 1/4 litrelik deney aletleri¼ tahta levha bulunabileceği gibi bu levha taşınabilir olanlarda da bulunmayabilir.

c) Hacim ölçeği yuvarlak biçimde ve çekilmiş pirinç borudan yapılmış olmalı ve üst tarafından silme bıçağının geçebileceği bir yarık bulunmalıdır. Ancak bu yarık, silme bıçağının kolaylıkla geçebilmesine elverişli olmalıdır.

d) Kılavuz, pirinç saçtan yapılmış olmalı ve düz biçimde bulunup düzgün yüzleri birbirine eşit olmalıdır. Dondurma kılavuzunun dış çapı ile ölçeğin iç çapı arasındaki fark, 0,5 mm- 1mm olmalıdır.

e) Silme bıçağı düz ve bir bıçak sertliğinde çelikten ve pirinç saplı olarak yapılmalıdır. Bıçağın ağzı pah şeklinde kırılmış olmalıdır. Bıçak, hacim ölçeğinin üzerinde bulunan yarık içine sokulduğu zaman ucu öbür taraftan dışarıya çıkmalıdır.

f) 1/4 ile 1 litrelik deney al¼erinin terazileri, duyarlı terazi özelliklerine uygun olmalıdır. Ancak, terazi kolu üzerine "Yalnız Hububat Muayene Ale“i İçindir" şeklinde bir yazı yazılma”ı şarttır. Bunun özelliğinde, duyarlı terazilerde en çok tartının 1/10'u yüklendiği zaman lazım g’len duyarlılık hükmü aranmaz.

Kütle Takımı

Madde 242-Bir hububat deney aletinin ölçme takımından, 1/4 litrelik ölçek için 100¼50g, 20g, 10g, 5g, 2g, 2g ve 1g kütle takımı bulunmalıdır.

1 litrelik deney aletinde ise 200g, 200g, 100g, 100g, 50g, 50g, 20g, 20g, 10g, 5g, 2g, 2g, 1g ile 500 mg kütle takımı bulundurulması gerekir.

Madde 243- 20 litrelik Deney Aletinin Şekil ve Tertibatı

a) 20 litrelik deney aletlerinin bir hacim ölçeği doldurma hunisi, kapağı, dağıtıcı tertibatı, silme bıçağı, terazinin asılması için maden direkli asma yeri ve ölçü, kapak, bıçak, terazi ve tartıları hareket ettiren tertibatı bulunmalıdır.

b) Hacim ölçeğinin çapı, yüksekliği kadar veya buna yakın düz biçimde olmalıdır. Bu düzey en az 2,5 mm kalınlığında saçtan su sızmaz olarak yapılmalı, iki kulpu bulunmalı ve kenarı zımpara ile zımparalanmış olmalıdır.

c) Doldurma hunisi dayanıklı bir malzemeden yapılmalı ve yuvarlak en kesitli olmalıdır.

Birimi

Madde 244- Hububat deney aletlerinde hacim ölçü birimi, litre olarak verilmiş olmalıdır.

Hacim ölçeğinin terazi kolu ile tartılar hariç, her parçasında fabrika seri numarası bulunmalı, ayrıca imalatçının adı ve adresi de olmalıdır.

Hata Payı

Madde 245- Hububat Deney Aletlerinde Hata Payları aşağıdaki değerleri aşmamalıdır:

a) Buğdayla yapılacak 10 adet karşılaştırma sonunda bulunacak ortalama değerin, ölçü etalonunda bulunan değerler farkı;

- 1/4 litrelik deney aletleri¼ 0,5 gram,

- 1 litre ve daha büyük (en çok 20 litreye kadar ) deney aletlerinde 1 gram.

Bundan başka birer karşılaştırmanın ortalama farkı, yukarıda gösterilen hata payının üç katını geçmemelidir.

b) 20 litrelik deney aletlerinde 6 karşılaştırma ortalamasının, ölçü etalonunda bulunan değerden farkı,

- Buğday ve çavdarda 20 gramı

- Yulaf ve arpada 40 gram

geçmemelidir.

c) 20 litrelik deney aletlerinde hacim ölçüsünün hata oranı 20 ml'dir.

d) İlk ve periyodik m’ayenelerdeki hata payları da aynıdır.

ONİKİNCİ BÖLÜM

Ocaklarda Ölçü Olarak Kullanılan Nakliye Vasıtaları

Muayene Edilecek Kap, Arabalar ve Tertibat

Madde 246- Maden ve taş ocaklarında ölçü olarak kullanılan, muayeneye tabi taşıma kapları ile arabaların aşağıdaki şart ve özellikleri taşıması lazımdır:

a) Bu ölçekler, ağaçtan veya madenden, istenilen hacimde ve hacimleri kolay ölçülebilecek ve doğru hesaplanabilecek biçim ve boyutta yapılmalıdır.

b) Araba ölçülerinin kenarlarıyla yan yüzlerinin birbiriyle ve bunların dip ile birleşmelerini temin etmek için demir saçtan çemberleri bulunmalıdır. Bu ölçeklerin iç yüzleri demir saçla kaplanmış olabilir. Yalnız bu saçlar, dış kısmındaki demir saç çemberlerle perçin veya cıvata ile birleştirilmelidir.

Dipler, yeteri kadar kalın olmazsa veya arabanın alt çerçevesinde şekil değiştirmelerine meydan vermeyecek şekilde bağlı bulunmazsa, dip ve dış tarafından çubukla veya başka suretle sağlamlaştırılmış olmalıdır.

c) Taşıma kap ve arabalarının yan yüzleri menteşeli olabileceği gibi kapılarıda bulunabilir.

Özellikleri

Madde 247- Taşıma kap ve arabalarının hacimleri, üzerlerine, metreküp veya hektolitre olarak yazılmış olmalıdır. Hacmi, 0,5 hektolitrenin tam katı olmayan araba ve kapların hacminin tespitinde 0,025 hektolitreden fazla miktarlar, 0,05 hektolitreye yuvarlatılmalı ve 0,025 hektolitre ile bundan daha az olan miktarlar, değerlendirmede göz önüne alınmamalıdır.

Hata Oranı

Madde 248- Taşıma araba ve kaplarının hata oranı hacimlerinin 1/40' ı olarak esas alınmalıdır’

ONÜCÜNCÜ BÖLÜM

Demir Yolu Yük Vagonları Ölçerleri

Muayene Edilecek Yük Vagonları

Madde 249- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Özellikleri

Madde 250- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

Muayen’

Madde 251- (Mülga:RG-15/12/2019-30979)⁽⁶⁾

ONDÜRDÜNCÜ BÖLÜM

Yoğunluk Ölçer (Areometre )

Muayeneye Tabi Olanlar

Madde 252- Aşağıdaki yoğunluk ölçerler, muayeneye tabi tutulmalıdır:

a) Suyun en yüksek özgül ağırlığı birim kabul edilerek,

1- Madeni yağlar,

2- Sülfürik asit,

3- Klorhidrik asit,

4- Nitrik asit,

5- Sud veya potas baz olan sıvılar,

6- Amonyak,

7- Tuzlu sıvılar,

8- Gliserin,

9- Sülfürik eteri,

10- Deniz suyu,

11- Konyak, Rakı ve benzeri,

12- Süt,

13- Boya ve dericilik sanayiinde kullanılan kimyasal sıvıların yoğunluğunun tayininde kullanılan yoğunluk ölçerler.

b) Akıcı bir maddenin içinde çözünmüş olarak bulunan maddenin ağırlık, veya hacim yüzdesini, göstermeye yarayan,

1- Alkolometre,

2- Sakarimetre,

3- Sülfürük asid yoğunluk ölçerler.

c) Belirlenmiş taksimata göre akıcı bir maddenin yoğunluk derecesini gösteren,

1- Süt yoğunluk ölçerleri,

2- Bome yoğunluk ölçerleri.

Yukarıda sayılan aletlerden bazıları Bakanlıkça görülecek lüzuma göre muayene dışında bırakılabilir.

İmal Maddesi

Madde 253- Yoğunluk ölçerler, şeffaf, dayanıklı ve kusursuz camlardan imal edilmeli; sıvıların hidrat yoğunluğunu bulmaya yarayan yoğunluk ölçerler suya ve bazlara karşı dayanıklı olmalıdır. Termometreli yoğunluk ölçerler, ısının kalıcı tesir bırakmadığı bir cins camdan imal edilmiş olmalıdır.

Fluorhidrik asidi eriyikleri için kullanılacak yoğunluk ölçerler gümüşten imal edilmelidir.

Yoğunluk ölçerler, periyodik muayeneye tabi değildirler.

a) Yoğunluk ölçerin ölçüm miktarı saplarının içine yerleştirilmiş ıskalalar üzerine yazılır. Ancak, sapın inceliği veya yazılacak ölçüm miktarının uzunluğu gerektiriyorsa bu özellikler yoğunluk ölçerin gövdesinin içine yapıştırılmış elverişli kâğıtlar üzerine de konulabilir. Yoğunluk ölçerin gövdesinin üzerine yazı veya marka konulmamalıdır.

b) Yoğunluk ölçerlerin taksimatı üzerinde hangi akıcı madde için kullanıldığı yazılmalıdır. Ayrıca göstergesi şüpheye düşürmeyecek tarzda yapılmalıdır.

c) Yoğunluk ölçerlerin hangi sıcaklıkta doğru göstereceği, üzerinde yazılmalıdır.

d) Yoğunluk ölçerlerin üzerlerinde yukarıda bildirilen özelliklerden, başka bunların yapıldıkları yıl ile fabrika adı ve imalat seri numaraları da yazılı olmalıdır.

e) Yoğunluk ölçerlerin içlerine batırıldıkları sıvıların saplarına doğru tırmanıp yükseldikleri parçaların “Menisküs” en derin yerleri“den sayı”arak okunmalıdır. Süt, boya, dericilikte kullanılan eriyikler ve permenganat gibi şeffaf olmayan sıvılardaki okunmalar en üst kısımdan itibaren yapılır. Böyle olursa yoğunluk ölçer ıskalasının öyle okunacağı ayrıca yazılı olmalıdır.

f) Yoğunluk ölçerlerin termometre derecelerinin selsiyus (Celsius) taksimatına göre yapılmış olması ve bunun bir yazı veya işaretle gösterilmesi lazımdır.

g) Yoğunluk ölçerlerin üzerlerinde ayrıca tespit edilmemiş ise, kütle yüzdesi yoğunluk ölçer için P/P ve hacim yüzdesi yoğunluk ölçer için V/V işaretleri yazılı olabilir.

Hata Payı

Madde 254- Bu muayeneler yönetmeliğinde yazılı yoğunluk ölçerlerin hata payları aşağıdaki değerleri aşmamalıdır:

a) Yoğunluk Ölçer Iskalaları:

1) Kütle yüzdeleri yoğunluk ölçerleri:

Yüzde Yüzde Hata

1 için 0,4

0,5 için 0,2

0,2 için 0,15

0,1 için 0,10

2) 0,61’ den 0,829 yoğunluk derece’ine kadar olan bütün yoğunluk ölçerleri:

Taksimat çizgileri, yoğunluk biriminin 0,002 ve 0,001’ine göre ise en küçük taks’matın yarısı kadar; Taksimat çizgileri, 0,0005, 0,0002 ve 0,0001’e göre ise en küçük taksim’tın tamamı kadar ve süt derecelerini gösteren yoğunluk ölçerler, 0,829’ dan yukarısına ait yoğunl’k ölçerler için küçük ıskala taksimatının tamamı kadar.

b) Termometre ıskalaları için ıskala taksimatı tam dereceleri gösteriyorsa, 0,4 derece; 0,5 ve 0,2 derece gösteriyorsa, 0,2 derece ve 0,1 dereceyi gösteriyorsa 0,1 derece olmalıdır.

ONBEŞİNCİ BÖLÜM

Uzunluk Ölçüleri

Uzunluk Temel Birimi

Madde 255- Uzunluk temel birimi metredir. Kısaca “m” ile gösterilir. Uzunluk“t”mel birimi metre, ışığın boşlukta saniyenin 1/299792458 kadar zaman aralığında katettiği uzunluk parçasıdır.

a) Uzunluk temel birimi en çok kullanılan ön ekleri ( katları ve askatları ) ile bunların embolleri ve karşılıkları Uembollerisı Birimler Sistemine Dair Yönetmelik’te Madde 7’de gösterilmiş ’lup, uygul’mada bu ön ek sembolleri kullanılmalıdır.

Bunların dışında kalan uzunluk ölçüleri alış veriş işlerinde kullanılamaz. Uzunluk ölçeri olarak metreler 5, 3, 2, 1ve 0,5 metre imal edilirler; 0,5 mm taksimatı olan metreler, yeter duyarlıkta kabul edilirler.

Malzeme

Madde 256- Muayeneye tabi bütün uzunluk ölçerleri, kullanmada hata payını aşabilecek değişmelere meydan vermeyen ağaç, metal ve plastik gibi sert maddelerden ve eğilip, kırılmayacak biçim ve boyutta imal edilmelidir.

Ağaç, metal veya sert plastik gibi şekil değiştirmeyen ve dayanıklı olan maddeler, 10 metreden aşağı boydaki ölçüler için; ayrıca metaller, her boydaki uzunluk ölçerlerin imalinde kullanılabilir. 0,5 mm’ye kadar duyarlıkta olması’istenen metreler, yalnız metallerden yapılmalıdır.

Şekil ve Tertibat

Madde 257- Uzunluk ölçerlerinin biçim ve tertibatı aşağıdaki esaslara uygun olmalıdır:

a) 1,0 m- 10 m olan uzunluk ölçerleri, bir parçalı ve katlanabilir çok parçalı olabilir.

b) 1,0 m- 50 m olan uzunluk ölçerleri madenî şerit veya fiberglas alaşımından imal edilebilir.

c) Duyarlı uzunluk ölçerleri, yalnız bir parçalı olarak imal edilmelidir.

d) Metal dışındaki malzemelerden yapılmış, 1 metre boyundaki ölçerlerin iki ucu sert bir maddeyle kaplanmalıdır.

e) Bir çok parçalı katlanabilen ölçerlerin sapı tutamaklı olması gerekmez. Tam uzunluğu veren parçaların oynak yerlerinin birbirine uygun ve sağlam olması lazımdır.

f) Başka ölçü aletlerinin bir parçası olan uzunluk ölçerleri, muayeneye elverişli ise muayene edilir.

g) Kırma ve çelik şerit metrelerin ilk muayenelerinden sonra periyodik muayeneleri yapılmaz.

Yasak Ölçüler

Madde 258- Masa, duvar, dolap gibi benzer yerlere çizilerek veya yerleştirilerek ölçü aleti oluşturulması ve kullanılması kesinlikle yasaktır.

İstisnalar

Madde 259- Doktor, veteriner, terzi, kunduracı, matbaacı, tesviyeci ve tornacılar ile buna benzer diğer fen ve meslek sahipleri için metre sistemine veya bu yönetmelik hükümlerine uygun olmayan ölçüler bulundurulabilse dahi bunlar alış veriş işlerinde kullanılmaz ve muayene edilmez.

Birimin Gösterilişi

Madde 260- Uzunluk ölçerlerinin üzerine, uzunluklarının miktarı, tam yazı ile veya kısa şekliyle okunaklı ve Türk Standardı 9505’e uygun olarak yazılmış ol’ası lazımdır.

Taksimatı olmayan uzunluk ölçerlerinin en az bir yüzüne ve taksimatı olanların her taksimatı bulunan yüzüne anma değeri yazılmış olmalıdır.

Uzunluk ölçerlerinin taksimat sayıları, dekametre, metre, desimetre, santimetre veya milimetre olarak gösterilmelidir. Bu sayıların yanına anma değerleri kısa şekilde de yazılmalıdır. B yazımlarda Türk Standardı 9505’e uyulmalıdır.

Hata Payı

M’dde 261- Uzunluk ölçerlerinin hata payı, hem bütün uzunlukta hem taksimat aralıklarında aranır. Bu sebepten hata payları aşağıdaki değerleri aşmamalıdır:

a) Bütün uzunluk için:

1) İnce taksimatlı metalden yapılmış uzunluk ölçerlerinde:

Ölçerin Uzunluğu		Hata Payı
5 m		0,4 mm
3 m veya 2 m		0,2 mm
1 m		0,1 mm
2) Metalden uzunluk ölçerleri:
10 m		3 mm
5 m		2 mm
3 m veya 2 m		1 mm
1 m		0,5 mm
3) Başka maddelerden yapılan uzunluk ölçerleri:
10 m		6 mm
5 m		4 mm
3 m veya 2 m		2 mm
1 m		1 mm
4) Metalden yapılmış şerit metreleri:
50 m		7 mm
30 m		6 mm
25 m		6 mm
20 m		6 mm
15 m		4 mm
10 m		3 mm
5 m		2 mm
3 m veya 2 m		1 mm
1 m		0,75 mm

b) Taksimat Aralıkları İçin:

1) Uzunluğu 3 metreden fazla olan uzunluk ölçerlerinde, herhangi bir tarsimat çizgisinin uçlardan en yakınına olan uzunluğu için hata payı, bütün uzunluk hata payının yarısından fazla olmamalıdır.

2) Uzunluğu 3 metre veya daha az olan ölçerlerde herhangi bir taksimat çizgisinin uçlardan birine olan uzaklığı için hata payı, bütün uzunluk hata kadar olmalıdır.

3) Her Uzunluktaki ölçerlerde birbirine bitişik olan iki taksimat aralığının uzunluk farkı,

1 cm ve 0,5 cm de 0,5 mm

Duyarlı ölçerlerde 0,2 mm

1 mm ve 0,5 mm de 0,1 mm

olmalıdır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat

Madde 262- Bu Yönetmelikte, 16 Mart 1972 Tarih ve 14130 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Akar Yakıt ’lçek ve Sayaçl“rı Muayene Yönetmeliği”, 22 Ağustos 1970 Tarih ve”13587 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yüksek Çeke’li Basküller M“ayene Yönetmeliği”,16 Ağustos 1969 Tarih ve ”3277 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “ Su Sayaçla’ı Muayene ve A“ar Yönetmeliği” ile 4 Nisan 1971 Tarih ve”13855 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe ’onulmuş bulunan “Su Sayaçlarının Tamir, Aya“ ve Muayenelerine İlişkin Ayar İstasyonları Yönetmeliği” yürürlükten kaldırılmıştı”.

Geçİcİ Madde 1 – (Ek:RG-12/11/2004 -25641)–(Değişik:RG-18/12/2010-27789)

1/1/2000 tarihinden önce piyasaya arz edilen ve halen kullanımda olan veya stokta bulunan elektrik, su ve gaz sayaçlarından periyodik muayenesi yapılmayanların en son periyodik muayene yaptırma tarihi 31/12/2015’tir.

Bu sayaçların periyodik muayenelerini yaptırmakla yükümlü ilgililerin 2011 yılı Şubat ayı sonuna kadar muayenesi yapılacak ölçü ve ölçü aletlerinin listesi ile birlikte Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatına başvurarak 31/12/2015 tarihine kadar bu muayeneleri yaptırmaları zorunludur.

Belirtilen tarihe kadar Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatına müracaat etmeyen veya 31/12/2015 tarihine kadar periyodik muayenesini yaptırmayan sayaç ilgilileri hakkında damga süresi dolmuş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı 3516 sayılı Kanun hükümlerine göre idari ve cezai işlemler yapılır.

GEÇİCİ MADDE 2 – (Ek:RG-14/6/2013-28677)⁽³⁾

30/11/2012 tarihli ve 28483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile bu Yönetmeliğin değiştirilen hükümlerine, 30/9/2013 tarihine kadar uyum sağlanır. Bu Yönetmeliğin değiştirilen hükümlerini yerine getirmeyenlere, bu Yönetmeliğin değişiklikten önceki hükümleri 30/9/2013 tarihine kadar uygulanır.

Elektrik sayaçlarının periyodik muayenesi

Geçici Madde 3 – (Ek: RG-12/12/2013-28849) (Değişik:RG-15/5/2015-29356)

1/1/2000 – 31/12/2003 tarihleri arasında piyasaya arz edilen ve halen kullanımda olan veya stokta bulunan elektrik sayaçlarından periyodik muayenesi yapılamayanların en son periyodik muayene yaptırma tarihi 31/12/2019’dur.

Bu sayaçların periyodik muayenelerini yaptırmakla yükümlü ilgililerin, daha önce müracaat etmedilerse, 2016 yılı Şubat ayı sonuna kadar muayenesi yapılacak elektrik sayaçlarının listesi ile birlikte Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatına başvurmaları ve 31/12/2019 tarihine kadar bu sayaçların muayenelerini yaptırmaları zorunludur.

Belirtilen tarihe kadar Bakanlık Ölçüler ve Ayar Teşkilatına müracaat etmeyen veya 31/12/2019 tarihine kadar periyodik muayenesini yaptırmayan sayaç ilgilileri hakkında damga süresi dolmuş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümlerine göre idari ve cezai işlem yapılır.

Kullanımda veya stokta bulunan ancak belgesi ibraz edilememiş ölçü ve ölçü aletleri

GEÇİCİ MADDE 4 – (Ek:RG-23/2/2017-29988)

1/1/2004 tarihinden önce ithalatı yapılmış, kullanımda veya stokta bulunan ve zaman içerisinde marka kaydı ve tip sistem onay belgeleri ibraz edilemeyen ölçü ve ölçü aletlerinden Bakanlıkça kullanılmalarında herhangi bir sakınca bulunmayanların kullanıcısı/ithalatçısı/üreticisi tarafından, Bakanlığın uygun görmesi durumunda söz konusu ölçü ve ölçü aletinin kullanımına devam edilmek veya kullanıma sunulmak üzere, aşağıdaki bilgi ve belgelerle birlikte Bakanlığa müracaat edilir:

a) Gümrük Beyannamesi.

b) Avrupa Birliğine üye ülkelerden alınmış olan Tip Onay Belgesi.

c) Damga planı.

Ç) Ölçü ve ölçü aletlerinin tamir ve bakımını yapmak üzere Bakanlıktan yetki belgesi almış kişi ve kuruluşlarca yapılmış yeteri kadar tamir ve ayar servisinin/istasyonunun unvanı, adresi, işyeri uygunluk belgesi numarası/sicil ve muayene kartı numarası ile tamir ve ayar yetki belgesi numarasını belirten liste ve sözleşmenin noter tasdikli sureti.

Bu maddede belirtilen belgelerin yabancı dilde düzenlenmiş olması halinde, yeminli tercüme büroları tarafından Türkçeye çevirisi yapılan metinler ile yabancı dilde düzenlenen metinlerin kullanıcı/imalatçı/ithalatçı tarafından imzalanarak kaşelenmiş olarak ibraz edilmesi gerekir.

Bu madde hükmüne göre işlem tahsis edilebilmesi için, kullanıcı/imalatçı/ithalatçı tarafından 31/12/2017 tarihine kadar müracaat edilmesi gerekir. Bu tarihe kadar müracaat etmeyenlerin başvurusu değerlendirilmeye alınmaz. Söz konusu ölçü ve ölçü aletleri kullanımdan men edilir.

Elektrik sayaçlarının periyodik muayenesi

GEÇİCİ MADDE 5- (Ek:RG-9/8/2022-31918)

1/1/2011 – 31/12/2012 tarihleri arasında piyasaya arz edilen veya en son muayenesi bu tarihler arasında yapılmış ve halen kullanımda olan elektrik sayaçlarından, 2021- 2022 yılı periyodik muayene başvuru dönemlerinde Bakanlığa başvurusu yapılmış ancak periyodik muayenesi yapılamamış olanların, 31/12/2023 tarihine kadar muayenelerinin yaptırılması zorunludur. 31/12/2023 tarihine kadar muayenelerini yaptırmayan sayaç ilgilileri hakkında damga süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı 3516 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.

Yürürlük

Madde 263- Bu yönetmelik hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 264- Bu yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

⁽¹⁾Bu değişiklik yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.

⁽²⁾Bu değişiklik 1/6/2013 tarihinde yürürlüğe girer.

⁽³⁾Bu değişiklik 1/6/2013 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

⁽⁴⁾Bu değişiklik 1/1/2014 tarihinde yürürlüğe girer.

⁽⁵⁾ Bu değişiklik ile 6 ncı maddenin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş, müteakip fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

⁽⁶⁾ Bu değişiklik 1/1/2020 tarihinde yürürlüğe girer.

⁽⁷⁾ Bu değişiklik 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe girer.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	24/7/1994	22000
	Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	2/12/1996	22835
2.	16/5/2000	24051
3.	29/5/2003	25122
4.	12/11/2004	25641
5.	31/12/2009	27449
6.	18/12/2010	27789
7.	2/2/2012	28192
8.	14/6/2013	28677
9.	19/7/2012	28358
10.	30/11/2012	28483
11.	14/6/2013	28677
12.	12/12/2013	28849
13.	27/1/2015	29249
14.	15/5/2015	29356
15.	23/2/2017	29988
16.	10/6/2017	30092
17.	27/2/2019	30699
18.	15/12/2019	30979
19.	9/8/2022	31918
20.	23/11/2023	32378

Full & Egal Universal Law Academy