SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI

KIYAFET YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan personelin kılık ve kıyafetinde birlik ve beraberliğinin, genel kolluk görevlerinin icrasında ve uluslararası sularda, Türk vatandaşları ve diğer ülke vatandaşları tarafından Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin tanınmalarının, personelin rütbesini, hizmet süresini, sorumluluğunu, yetkinliğini ve başarılarını ifade eden sembolleri, üniforma üzerinde gururla taşımasını sağlayarak kurum aidiyetinin ve motivasyonunun, Türkiye Cumhuriyeti Devletini temsil ettiği bilincini oluşturarak etik değerlere bağlılığının sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay ve uzman erbaşları kapsar.

(2) Birinci fıkra dışında kalan devlet memurları, sözleşmeli personel ve işçiler 16/7/1982 tarihli ve 8/5105 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik hükümlerine tabidir.

(3) Sahil Güvenlik Komutanlığı adına Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı ile diğer eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler, ilgili kurumunun kıyafet mevzuatında hüküm bulunmaması halinde, bu Yönetmelik kapsamındadır.

(4) Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli sözleşmeli erbaş ve erler bu Yönetmelik hükümlerine tabidirler. Bu personel üniformalarında TSK Kıyafet Yönetmeliğinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı sözleşmeli erbaş ve erleri için belirtilen kışlık ve yazlık günlük üniformaları giyer ve işaretleri taşırlar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun 23 üncü maddesi, 16/7/1982 tarihli ve 8/5105 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmeliğin 6 ncı maddesi ile 12/12/2016 tarihli ve 9742 sayılı Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Yönetmeliğinin 55 inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Aksesuar: Üniformanın temel parçalarından olmayan, emirle, ortam şartlarına göre veya ihtiyaç halinde kullanılacak olan şapka, kaşkol, eldiven, kadın çantası ve benzeri parçaları,

b) Bakan: İçişleri Bakanını,

c) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,

ç) Giysi: Üniformanın giysi işlevi gören, gömlek, ceket, pantolon, etek, yelek, rüzgârlık, tişört, ayakkabı, kemer, kravat ve benzeri temel parçalarını,

d) İstihkak: Personel tarafından kullanılmasına ve ilgili mevzuatı kapsamında sarfına yetki verilen giyecek ve teçhizatın cins ve miktarını,

e) İşaret: Üniformanın giysi işlevi gören parçaları dışında kalan, personelin statüsünü, sınıfını, branşını, kimliğini, görevini, birliğini, rütbesini, kıdemini, ödüllerini, yetkinliklerini ve benzeri temsil eden yazı, şekil ve sembolleri,

f) Kanun: 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununu,

g) Kıyafet: Personelin görevlerini icra ederken, üzerinde taşıdığı üniforma, aksesuar ve teçhizatın tamamını,

ğ) Personel: Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay ve uzman erbaşları,

h) Teçhizat: Personelin görevi icabı taşıması veya kullanması zorunlu olan silah dışındaki, kelepçe, telsiz ve bunların kılıfları ile can yeleği, balistik yelek, balistik başlık, palaska, koruyucu ve işlevsel tüm donanımı,

ı) Üniforma: Giysi ve işaretlerden meydana gelen, Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin resmi kıyafetini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Esaslar

Genel hususlar

MADDE 5 – (Değişik:RG-24/4/2020-31108)

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar hariç olmak üzere tüm personel hizmet yerinde ve görevi icabı bulunması gereken yerlerde üniformalı bulunur. Personel bu Yönetmelikte kendisi için belirtilen kıyafetleri Sahil Güvenlik Komutanlığının ilgili birimlerinin sağladığı imkânlardan temin etmek zorundadır. Bu nedenle görevlendirmelerde personelde kıyafetinin eksik olması geçerli bir mazeret olarak kabul edilmez. Personel hizmet yerine intikal ederken ve hizmet yerinden dönerken, güvenlikle ilgili kısıtlamalar hariç, üniformalı olabilir.

(2) İcra edilen faaliyetlerin koordinesini yapan birimler tarafından faaliyetlerin hangi kıyafetle icra edileceği, günlük, tören, davet, kolluk üniforması veya sivil kıyafet, spor kıyafeti ve benzeri şekilde, emirle veya iletişim araçları ile faaliyete katılacak personele duyurulur.

(3) Kıyafetler üzerinde bu Yönetmelikte izin verilenler haricinde hiçbir aksesuar, rozet, nişan, iğne, sembol ve benzeri taşınmaz. Giysileri bedene uydurabilmek için tadilat yapılabilir, ancak modelini değiştirecek tadilatlar yapılamaz.

(4) Bu Yönetmelikle zorunlu olan veya izin verilen, takı, iğne, işaret, aksesuar, teçhizat, saç, makyaj, ve benzeri uygulamalar; özellikle yüzer ve uçar unsurlar gibi kolluk, gemicilik ve teknik hizmetlerin yoğunlukta olduğu ortamlarda, iş güvenliği ve emniyet kaza önleme tedbirleri söz konusu olduğunda, birlik komutanı veya faaliyetin sorumlu komutanı tarafından verilecek emirle uygulanmaz veya kısıtlanır.

(5) Branş ve rütbe işaretleri sökülmek suretiyle resmi üniformalar sivil kıyafete dönüştürülerek kullanılamaz; resmi pantolon, sivil gömlek, kazak, ceket gibi giysilerle birlikte giyilemez, resmi üniformaların içerisine ve üzerine sivil giysi, sivil palto, pardösü ve benzerleri giyilemez.

(6) Başlarını örten kadın personel, başı kapatacak ancak yüzü örtmeyecek şekilde desensiz, giydiği üniformanın renginde, kışın siyah, yazın beyaz, kolluk ve eğitim üniformasıyla mavi kumaş başörtüsü kullanabilir. Ayrıca bu personel kısa kollu gömleklerin altına gömlekle aynı renkte ve kolları örtecek şekilde içlik giyebilir, etekli üniforma seçeneklerinde pantolon tercih edebilir.

(7) Her yıl yazlık kıyafetler Mayıs ayının on beşine en yakın pazartesi günü, kışlık kıyafetler Ekim ayının on beşine en yakın pazartesi günü giyilir. Mevsim itibarıyla istisnai durumlar gösteren yıl ve bölgelerde yazlık ve kışlık kıyafetlerin giyilmesine, bölgedeki Deniz Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığı birimleri de dikkate alınarak, merkezde Sahil Güvenlik Komutanlığınca, taşra teşkilatında Grup veya Bölge Komutanlıklarının teklifi üzerine Valilerce karar verilir.

(8) Personelin hizmet yerinde veya topluca bulunduğu yerlerde üniforma olarak tek tip görüntüyü sergilemesi esastır. Gereken durumlarda birlik komutanı veya faaliyetin sorumlu komutanı tarafından aynı üniforma seçeneğinin giyilmesi ve aynı aksesuarların kullanılması konusunda emir verilebilir.

Sivil kıyafet

MADDE 6 – (1) Hangi makam, kadro ve görevde bulunanların sivil kıyafet giyeceği, Sahil Güvenlik Komutanının onayı ile belirlenir.

(2) Kadın personel hamileliğini uzman tabip raporuyla belgelemek koşuluyla, hamileliği süresince sivil kıyafet giyebilir.

(3) Personel, icra edilen sosyal faaliyetlerde, emirle sivil kıyafet giyebilir. Bu durumda, verilen emirde sivil kıyafetin tipi tarif edilir.

(4) Yurt dışı görevleri kapsamında, önceden farklı bir bildirim yapılmadıysa, uçak yolculukları dâhil, personelin sivil katılacağı faaliyetlerde erkekler kravatlı takım elbise, kadınlar ise takım elbisenin dengi uygun bir kıyafet giyerler.

Temel ilkeler

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan kıyafetler ve içeriği, tüm personele standart olarak verilen giysi, işaret, aksesuar ve benzeri parçalardan oluşur. Özel görevleri, ihtisasları veya eğitimde, nöbette ve benzeri bulunma gibi nedenlerle farklı kıyafet giyecek personelin kıyafetleri Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yönergelerle düzenlenir.

(2) Kıyafetlerde yapılacak değişikliklerde, yerli üretimden faydalanılması, tercih yaparken numune üretilmesi ve kullanıcı personelin görüşünün alınması esastır. Karar verme aşamasının uzun süreceği değerlendirilen değişikliklerde pilot uygulamalar yapılabilir.

(3) Üniformalar;

a) Statülere göre; subay, astsubay ve uzman erbaş,

b) Cinsiyete göre; erkek ve kadın,

c) Mevsim şartlarına göre; kışlık ve yazlık,

ç) Giyim amaçlarına göre; günlük, tören, davet, kolluk ve eğitim,

olmak üzere çeşitlere ayrılır ve bu ifadeler üniforma konusunda verilecek emirlerde üniformayı tanımlarken kullanılır.

(4) Üniformalar giyim amaçlarına göre sıralı bir şekilde, Ek-1 ila Ek-5’te düzenlenmiştir. Belirtilen eklerde her bir üniformanın içeriğinde bulunanların listesi ile cinsiyete ve mevsime göre fark gösteren giysilerin temsili görselleri yer alır.

(5) Üniforma çeşitlerinin her birinin kendi içinde seçenekleri mevcuttur. Bu seçenekler üniformanın yalın halinin üzerine giyilen mont, pardösü ve benzeri koruyucu kıyafetler ile şapka, kaşkol ve benzeri aksesuarlarla şekillenir.

İşaretler

MADDE 8 – (1) Üniforma üzerinde taşınan işaretlerin genel amacı personelin rütbesi, tecrübesi, başarıları, görev safahatı, hizmet yılı, yetkinlikleri ve bağlı olduğu kurum veya birliği gibi özelliklerini görsel olarak ortaya koyarak, kendisi ifade etmeden personel hakkında fikir edinmektir.

(2) Personel üniformasında Ek-6 ila Ek-10 arasında belirtilen işaretleri üniforma seçeneklerine göre takar.

(3) Üniforma üzerine işaret takma konusunda aşırıya kaçılmaz. Amacı aynı olan birden fazla işaretin üniforma üzerinde yer almasına ve personele karşıdan bakıldığında anlaşılabilen özellikleri için ilave işaret oluşturulmasına izin verilmez.

Yetki ve sorumluluk

MADDE 9 – (1) Yönetmeliğin takip ve koordinesi ile personelde kıyafet disiplininin oluşturulması, öncelikle personel kaynağını oluşturan eğitim birimlerinin, sonrasında sırasıyla amirlerin ve personel birimlerinin sorumluluğundadır.

(2) Bu Yönetmelikte yer alan giysi, işaret ve aksesuar numunelerinin üretilmesi, istihkak listelerinin hazırlanması, tedariki ve dağıtımı görevleri lojistik birimleri tarafından yürütülür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üniforma Etiği

Kolluk imgesi

MADDE 10 – (1) Üniforma Türk Milletinin personele emanetidir. Personel meslek hayatı boyunca bu emaneti taşır, şereflendirir ve lekesiz olarak teslim eder.

(2) Üzerinde üniforma taşıyan personel, herhangi bir ortamda, kimliğini ve aidiyetini ortamdakilere açıklamış olduğu, devletini ve kurumunu temsil ettiği gerçeğinden hareketle; sözlerine ve tavırlarına dikkat eder, kolluk etik ilkelerine ve genel ahlak kurallarına uygun davranır.

(3) Üniforma her zaman; bedene uygun, temiz ve ütülü, işaretleri tam, ayakkabıları boyalı, parlak, bağcıkları bağlı, izin verilen durumlar hariç olmak üzere düğmeleri ilikli, fermuarları kapalı ve yakaları inik taşınır.

(4) Üniformalıyken, sakız çiğnenmez, poşet taşınmaz, izin verilen durumlar hariç şapka çıkarılmaz, kol kola girilmez, el ele tutuşulmaz, tesbih çekilmez, zincir sallanmaz ve eller cepte tutulmaz.

(5) Üniformalı yürürken; cep telefonu veya tablet gibi cihazlarla ilgilenilmez, yemek yenmez, sigara ve içecek içilmez.

(6) Hastalık ve tedavi süreçleri hariç, personel üniformayı çok iyi taşıyabilecek seviyede fiziki görünüşü yakalamak için fiziki yeterlilik değerlendirme kriterleri kapsamında gerekli egzersizleri yapar ve dengeli beslenir.

(7) Personel üniforma dışına taşacak şekilde dövme yaptıramaz.

Saçlar ve sakal

MADDE 11 – (1) Kadın personel saçlarını uzatabilir. Üniforma yakasının arkadaki alt çizgisini geçecek kadar uzamış saçlar; topuz, örgü, atkuyruğu veya omuz hizasını geçmeyecek şekilde yarım bağlanır. Bu şekilde bağlanan saçların simetrik olmasına ve eğer saçlar boyanıyorsa doğal saç rengi tonlarında olmasına, kullanılan tokaların denizcilik simgeleri hariç herhangi bir işaret içermemesine, koyu ve mat renklerde veya saç rengine yakın olmasına dikkat edilir.

(2) Erkek personelin saçları; tepe kısmı alt kısma oranla uzun ancak şapka takıldığında dışarı taşmayacak, şapka çıkarıldığında önde kaşlara ve yanda kulaklara değmeyecek şekilde, saçın tepe kısmı ile alt kısmı arasındaki geçiş doğal, ense doğal, çizgi oluşmayacak şekilde tıraş edilir. Ense her zaman temiz tutulur, favoriler saçın devamı olarak bırakılır ve kulak ortasını geçemez.

(3) Erkek personel sakal ve bıyık bırakamaz ve her gün sabah sakal tıraşı olur.

Tırnaklar ve makyaj

MADDE 12 – (1) Erkek personelin tırnakları her zaman temiz ve tırnak renginin değiştiği çizgiye kadar kısaltılmış olur.

(2) Kadın personelin tırnakları her zaman temiz olur. Tırnaklar renginin değiştiği çizgiden sonra en fazla üç milimetre uzatılabilir ve tırnağın doğal rengini bozmadan parlatıcı kullanılabilir.

(3) Kadın personel, abartıya kaçmamak şartıyla makyaj yapabilir.

Takı, kol düğmeleri ve kravat iğneleri

MADDE 13 – (1) Kadın personel kolluk ve eğitim üniforması hariç olmak üzere diğer üniformalarla sade ve abartısız boyda küpe takabilir.

(2) Mezuniyet, söz, nişan ve nikah yüzükleri haricinde yüzük takılmaz.

(3) Üniformalıyken sade ve mat renklerde saatler kullanılır.

(4) Vücudun hiçbir yerine, metal veya başka malzemeden bu maddede belirtilenler haricinde takı takılmaz.

(5) Altın veya gümüş renginde düz desenli veya denizcilik ve Sahil Güvenlik simgeleri taşıyan kol düğmeleri ile kravat iğneleri kullanılabilir.

Aksesuarların kullanımı

MADDE 14 – (1) Şapka, bere ve keplerin dış mekanlarda takılması zorunludur, araç içinde, personel arasında birliğin sağlanması koşulu ile çıkarılabilirler. Dış mekanı bulunan çalışma ortamlarında veya birlik içinde emirle şapka, bere ve kepler takılmayabilir. Dışarıdan içeriye girişte şapka sol koltuk altına, bere ve kepler sol elde en uygun sabit pozisyona alınır ve içeride uygun bir yere bırakılana kadar bu şekilde taşınır.

(2) Kaşkol sadece mont, pardösü ve kaput ile kullanılabilir. Kaşkol bu giysilerin yaka kısmından iki parmak kalınlığından fazla taşmayacak ve kravatın görünmesine engel olmayacak şekilde kullanılır.

Taşınan ihtiyaçlar

MADDE 15 – (1) Üniformayla çanta taşırken, çanta deseni düz, rengi koyu ve mat seçilir. Üzerinde bu sadeliği bozacak herhangi bir obje bulunmaz. Kadın çantaları sol kola asılır, diğer çantalar selam vermeyi engellemeyecek şekilde sol elde taşınır ve asılmaz.

(2) Kalemler, kalemliği olan üniformalarda ilgili bölümde taşınabilir. Diğer üniformalarda gizli olarak taşınır.

(3) Teçhizat olarak kullanılanlar ve yolcu olunan durumlar hariç; üniforma ile kulaklık takılmaz, tablet ve benzeri elektronik cihazlar gizli taşınır.

Tıbbi zorunluluklar

MADDE 16 – (1) Personelin sağlığı için gerekli olan tüm protez, tıbbi cihaz, alçı, sargı, diş teli ve benzeri üniforma ile kullanılabilir. Ancak üniforma bu malzemelerin taşınmasını zorlaştırıyorsa üniformada gerekli kolaylıklar amirin izniyle sağlanır. Durumun devam etmesi halinde sivil kıyafet giyilir.

Gözlükler

MADDE 17 – (1) Göz bozukluğu ve tıbbi zorunluluk nedeniyle takılan gözlükler üniformalıyken kullanılabilir.

(2) Güneş gözlükleri dış mekanlarla sınırlı olmak üzere, günlük kullanımda, mesaide ve görevde kullanılabilir. Ancak tören denetleme gibi birliğin tek tip görüntüyü sergilemesi gereken faaliyetlerde kullanılmaz.

İç çamaşırı ve çoraplar

MADDE 18 – (1) Personel iç çamaşırlarını üniformanın altından belli olmayacak şekilde seçer ve giyer.

(2) Çorap desen ve rengi her zaman düz ve ayakkabının renginde seçilir. Oturulduğunda bacağın görünmesine sebep olacak şekilde kısa çorap giyilmez. Kadın personel etek giydiğinde parlak olmayan ten rengi çorap giyer.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Disiplin ve yasaklar

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini takip etmek ve uygulamaktan, her kademedeki amir ve personel sorumludur. Yönetmeliğe aykırı davranışlar tespit edildiğinde, amirler tarafından disiplin işlemi başlatılır.

(2) Bu Yönetmeliğin kapsamı dışındaki kişilerin bu Yönetmelikte tanımlanan kıyafetleri giymesi 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 264 üncü maddesi hükümlerine göre yasaktır.

Yürürlük

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	28/3/2020	31082
	Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	24/4/2020	31108
2.	30/5/2025	32915

Full & Egal Universal Law Academy