Bakanlık Adı	:	Dış Ticaret Müsteşarlığından:
Tebliğin Adı	:	İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
Tebliğ No	:	2005/18
R. Gazete Tarihi	:	20/08/2005
R. Gazete Sayısı	:	25912

İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

(Tebliğ No: 2005/18)

BİRİNCİ KISIM

Genel Bilgi ve İşlemler

Soruşturma

Madde 1 — Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Petlas) ve Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. (Pirelli) tarafından yapılan ve Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Brisa) tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli "otomobil, hafif ticari araç, ağır vasıta, zirai araç ve iş makineleri dış lastikleri" (kauçuktan yeni dış lastikler) için 20/8/2004 tarih ve 25559 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/18 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmüş ve tamamlanmıştır.

Halen, 10/3/2005 tarih ve 25751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2005/6 sayılı Tebliğ ile alınmış geçici önlem yürürlükte bulunmaktadır.

Kapsam

Madde 2 — Bu bildirim, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) ile 2/5/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonucunda alınan kesin karara esas teşkil eden bilgi ve bulguları içermektedir.

Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi

Madde 3 — Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticileri ile bilinen ithalatçıları ve ihracatçılarına soru formları gönderilmiştir.

Ayrıca, ilgili tüm ihracatçılara iletilmek üzere ÇHC Ankara Büyükelçiliği’ne de soru formu gönderilmiştir.

Başvuru sahibi ve başvuruyu destekleyen yerli üretici firmalar soru formuna usulüne uygun şekilde cevap vermişlerdir. Söz konusu firmalar ayrıca, soruşturma sırasında Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuşlar ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmişlerdir.

Adıgeçen firmaların soru formunun yanıtlanması konusunda kendilerine tanınan sürenin uzatılması yönündeki makul talepleri uygun görülerek soru formuna cevap süresi mümkün olduğu ölçüde uzatılmıştır.

Soruşturma kapsamında, doğrudan soru formu gönderilen ÇHC’de yerleşik firmalardan Triangle Tyre Co., Ltd. (Triangle) soru formunu cevaplamıştır. Ayrıca, ÇHC’de üretim yapan Aelous Tyre Co., Ltd. (Aelous), Hangzhou Zhongce Rubber Co., Ltd. (Zhongce) ve Quingdao Taifa Group Corporation (Taifa) firmalarından da soru formuna cevap alınmıştır.

Firmaların tümünün cevaplarının bazı önemli eksiklikler içermesi nedeniyle anılan eksikliklerin nedenini açıklama imkânı tanınmış, ancak, Taifa firması cevap vermemiştir.

Soruşturma sürecinde, ÇHC menşeli kauçuktan yeni dış lastikler ithal ettiği belirlenen 44 ithalatçı firmaya ithalatçı soru formu gönderilmiş olup, bu firmaların 27 adedinden yanıt alınmıştır.

Yerinde doğrulama soruşturmaları

Madde 4 — Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde şikayetçi firmalar Kırşehir’de yerleşik Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve İstanbul’da yerleşik Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. ile şikayeti destekleyen İzmit’te yerleşik Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. firması nezdinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi

Madde 5 — Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliği’ne ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni gönderilmiştir.

Ayrıca, ilgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri inceleme talebinde bulunan bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur.

Soruşturma sırasında ilgili taraflardan gelen dinleme toplantısı taleplerinin tamamı karşılanmış ve muhtelif tarihlerde kendilerine soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilgili belgeleri sunma imkânı verilerek, söz konusu görüşler ile belgeler değerlendirilmiştir.

Bu çerçevede, ithalatçı firmalar ile muhtelif zamanlarda toplantılar yapılmış, ayrıca, Aelous, Triangle ve Zhongce firmalarının talebi üzerine, 24/5/2005 tarihinde adıgeçen firmaların temsilcilerinin katılımı ile bir dinleme toplantısı düzenlenmiştir.

Geçici önlem alındıktan sonra ise soru formlarına usulüne uygun bir şekilde cevap veren ithalatçılara geçici önlem bildirimi ve nihai bildirim yapılmış, 12 firmadan geçici önlem bildirimine, 6 firmadan da nihai bildirime cevap alınmıştır.

Soru formuna, geçici önlem bildirimine ve nihai bildirime cevap veren firmalardan alınan nesnel görüşler değerlendirilmiştir. Bu görüşler çerçevesinde, ithalatçılar için yerli ürün ile ithal edilen ürün arasındaki en önemli tercih sebebinin fiyat farklılığı olduğu görülmüştür.

Soruşturma dönemi

Madde 6 — Damping belirlemesi için 1/1/2003 - 31/12/2003 tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlenmesinde ise, veri toplama ve analiz için 1/1/2001 - 31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün

Madde 7 — Soruşturma konusu ürün olan kauçuktan yeni dış lastikler, içerisinde doğal ve/veya sentetik kauçuklar, karbon siyahı, tekstil ve/veya çelik kordlar, pişirme amaçlı kimyasallar ve lastiğe UV ve ozon direnci kazandırmak için yine çeşitli kimyasallar içeren komposit bir üründür. Lastiğin temel işlevi, araç ve yer arasındaki güç iletişimini sağlaması, hareketi başlatması veya durdurması, yük taşıması, araçla zemin arasında süspansiyon oluşturarak konforlu bir sürüş sağlamasıdır.

Soruşturma konusu ürünler kullanıldıkları alanlar itibariyle, 4011.10.00.10.00, 4011.10.00.90.11, 4011.10.00.90.12, 4011.10.00.90.13, 4011.10.00.90.19 GTİP’te yer alan tekstil-çelik kuşaklı radyal ve konvansiyonel otomobil dış lastikleri ve diğerleri (otomobil dış lastikleri); 4011.10.00.90.14, 4011.10.00.90.15 GTİP’te yer alan minibüs, kamyonet ve hafif kamyon radyal dış lastikleri ve konvansiyonel dış lastikleri (hafif ticari araç dış lastikleri); 4011.20.10.00.11, 4011.20.10.00.12, 4011.20.10.00.19, 4011.20.90.00.11, 4011.20.90.00.12, 4011.20.90.00.19 GTİP’te yer alan otobüslerde ve kamyonlarda kullanılan dış lastikler (ağır vasıta dış lastikleri); 4011.61.00.00.00, 4011.92.00.00.00 GTİP’te yer alan tarım ve orman taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde dış lastikler (zirai araç dış lastikleri) ve 4011.62.00.00.00, 4011.63.00.00.00, 4011.69.00.00.00, 4011.93.00.00.00, 4011.94.00.00.00, 4011.99.00.00.00 GTİP’te yer alan yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde dış lastikler ve diğerleridir (iş makineleri dış lastikleri).

Yönetmelik’in 4 üncü maddesi çerçevesinde, yerli üreticiler tarafından üretilen kauçuktan dış lastikler ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilen kauçuktan dış lastikler arasında işlevsel özellikler, fiziksel özellikler, kullanım amaçları, dağıtım kanalları ve birbirini ikame edebilmeleri açısından bir fark bulunmadığı tespit edildiğinden, ÇHC’den ithal edilen soruşturma konusu madde ile yerli üretim dalı tarafından üretilen soruşturma konusu maddenin benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

Soruşturma sırasında bazı ilgili tarafların dış lastiklerin radyal ve konvansiyonel olarak ayrı ayrı ele alınması gerektiği yönündeki iddiaları da incelenmiştir. Soruşturma kapsamında gerek damping belirlemesinin gerek zarar incelemesinin söz konusu madde kullanım yerleri, ebatları ve üretim süreci (radyal-konvansiyonel) bakımından oldukça detaylı bir şekilde ele alınmış ve değerlendirmeler buna göre yapılmış olmakla birlikte soruşturma konusu ürünün tamamı için topluca (damping belirlemesi açısından üretici/ihracatçı firma, zarar incelemesi açısından yerli üretim dalı bazında) bir sonuca varılmıştır.

Bir ilgili taraf, soruşturma konusu maddenin yer aldığı 4011.99.00.00.00 GTİP’te bulunan iki adet ürünün (genellikle inşaat sektöründe kullanılan el arabalarına ve eşya taşımaya mahsus araçlara ait tekerleklerin dış lastikleri) Türkiye’de sadece Anlaş Anadolu Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Anlaş) tarafından üretildiğini ve bu iki grubun soruşturma harici bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Konu ile ilgili olarak yapılan incelemede, Anlaş firması dışında, bahsekonu dış lastikleri üreten ya da üretme kapasitesi olan Özka Özkanıklar Kauçuk ve Mamulleri İmalat ve San. Ltd. Şti. (Özka) isimli firma tespit edilmiştir.

Adıgeçen her iki firmanın da, ÇHC’den yapılan ithalat nedeniyle anılan dış lastikleri ya kapasitelerinin altında üretmekte olduğu ya da üretme kapasiteleri olmasına rağmen üretimi durdurdukları belirlenmiştir.

Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır.

İKİNCİ KISIM

Dampinge İlişkin Belirlemeler

Genel

Madde 8 — ÇHC’de yerleşik Triangle, Aelous, Zhongce ve Taifa firmalarının, soru formuna verdikleri cevaplarında damping belirlemesi için gerekli olan temel bilgiler açısından eksiklikler tespit edilmiş ve adıgeçen firmalara duruma ilişkin bilgi verilerek, açıklama yapma imkânı tanınmıştır.

Diğer taraftan, adıgeçen firmalara, soru formunun piyasa ekonomisi ile ilgili bölümüne verdikleri cevaplar hakkında ilave sorular gönderilmiş, anılan sorulara Triangle, Zhongce ve Aelous firmaları cevap iletirken, Taifa firmasından herhangi bir cevap alınamamıştır. Bu itibarla, Taifa firmasının piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet gösterdiğine dair iddiasına ilişkin bilgi ve belgeler edinilemediğinden, söz konusu firmanın piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediği sonucuna varılmıştır.

Triangle, Zhongce ve Aelous firmalarının piyasa ekonomisinde faaliyet gösterdiklerine yönelik iddiaları ise İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik Ek Madde 1 çerçevesinde incelenmiştir.

Bu çerçevede Zhongce firmasının;

a) SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde firmanın üretim ve satışlarına ilişkin kararlarını doğrudan etkileyecek tarzda, ihracat ve ithalatını yapabileceği ürün yelpazesinde sınırlama bulunduğu,

b) Firmanın ortaklık yapısında üçüncü büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü ve bu konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,

c) Üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına yönelik uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu belgelerin iletilmediği,

d) Konu ile ilgili olarak firmanın cevabının, halihazırda yürürlükte olduğu bilinen 1958 tarihli eski mevzuatın uzun zaman önce iptal edildiğini ifade etmesi nedeniyle tatmin edici bulunmadığı,

tespit edilmiştir.

Aelous firması için yapılan incelemede;

a) SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde, dış ticaret işlemi yapmaya yetkili olduğuna dair açıklama yapmakla yetindiği ve talep edilmesine rağmen bu konudaki yetki belgelerini iletmemesi nedeniyle bu yetkinin kapsamının anlaşılamadığı,

b) Firmanın ortaklık yapısında en büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü ve bu konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,

c) Üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına yönelik uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu belgelerin iletilmediği,

d) Konu ile ilgili olarak firmanın cevabının, halihazırda yürürlükte olduğu bilinen 1958 tarihli eski mevzuatın uzun zaman önce iptal edildiğini ifade etmesi nedeniyle tatmin edici bulunmadığı,

hususları belirlenmiştir.

Triangle firması için yapılan incelemede ise;

a) SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi çerçevesinde, dış ticaret işlemi yapmaya yetkili olduğuna dair açıklama yapmakla yetindiği ve talep edilmesine rağmen bu konudaki yetki belgelerini iletmemesi nedeniyle bu yetkinin kapsamının anlaşılamadığı,

b) Firmanın ortaklık yapısında en büyük ortağın "yerel hükümet firması" olarak görüldüğü ve bu konuda talep edilen açıklamaların yetersiz olduğu,

c) Üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek şekilde düzenlemeler bulunup bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde, firmadan, çalışanlarına yönelik uygulanan "İkamet Kayıt Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet Uygulaması" metinlerini göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu belgelerin iletilmediği,

d) Ayrıca, Triangle firmasına ait diğer kaynaklardan ulaşılan organizasyon şemasında adıgeçen firmanın devlet ile ilişkili olduğuna dair bilgilerin yer aldığı,

belirlenmiştir.

Bu tespitler ışığında Zhongce, Aelous ve Triangle firmalarının faaliyetlerinde önemli derecede devlet müdahalesinin bulunduğu ve bu nedenle adıgeçen firmaların piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediği sonucuna varılmıştır.

Normal değer

Madde 9 — Yönetmelik ek madde 1 deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğu ihracatçılarca ispat edilemediğinden normal değer, Yönetmelik’in 7 nci maddesi çerçevesinde, Türkiye’de benzer mal için fabrika çıkış aşamasında oluşan ticari maliyete makul kâr ilave edilmek suretiyle hesaplanan değer esas alınarak belirlenmiştir. Mezkur yöntem, Türkiye’nin genel ekonomik düzeyi ve üretim hacmi nedeniyle elverişli konumda bulunması nedeniyle tercih edilmiştir.

İhraç fiyatı

Madde 10 — İhraç fiyatı, üretici/ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarına ilişkin olarak gönderdikleri fatura örneklerinde yer alan miktar ve değerler esas alınarak, fabrika çıkış aşamasında hesaplanmıştır. Buna ilave olarak, ihracatçı firmaların temin etmediği, kendilerine ait başka faturalar da ithalatçı firmalardan elde edilmiş ve bu faturalar da hesaplamalara dahil edilmiştir.

Aelous firmasının beyan etmiş olduğu ihraç işlemi sayısının, firma tarafından gönderilen faturalarda tespit edilen işlem sayısının üstünde olduğu belirlenmiştir. Adıgeçen firmanın yollamış olduğu ilave faturaların da önceden gönderdiği faturaların bir kopyası olduğu anlaşılmıştır. Gönderilmeyen faturalardan sadece bir adedi diğer kanallardan edinilebilmiştir.

Benzer şekilde, Zhongce firmasının beyan ettiği faturalar ile bu faturaların üzerindeki işlem sayısı arasında da tutarsızlık belirlenmiş ve diğer kanallardan adıgeçen firmaya ait ilave faturalara ulaşılmıştır.

Triangle firmasının da ilettiği ihraç faturaları haricinde, adıgeçen firmaya ait ilave faturalara ulaşılmıştır.

Konu hakkında, adıgeçen üç firma tarafından herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Bu itibarla, Aelous, Zhongce ve Triangle firmalarının ihraç fiyatı hesaplamasında Yönetmelik’in 26 ncı maddesi çerçevesinde eldeki veriler uygulamasına başvurulmuştur.

İhraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında belirlenmesi amacıyla, banka masrafları, gümrük ve liman yükleme-boşaltma giderleri, sigorta, navlun vb. giderler için ayarlama yapılmıştır. Bu ayarlama sırasında, üretici/ihracatçı firmalardan alınan veriler ve üretici/ihracatçı firmalar tarafından elverişli veri sağlanmayan durumlarda ise eldeki veriler kullanılmıştır.

Diğer taraftan, ihraç fiyatının hesaplanması sırasında, ihraç faturası üzerindeki bilgilerden satış işleminin iç lastik ve kolon dahil olmak üzere yapıldığı belirlenen işlemlerde ithalatçı ve yerli üretim dalı firmalarından alınan bilgi doğrultusunda ayarlama yapılmıştır.

Fiyat karşılaştırması

Madde 11 — Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen normal değer ile ihraç fiyatı aynı aşamada (fabrika çıkış aşaması) karşılaştırılmıştır.

Damping marjı

Madde 12 — Damping marjı, ihraç fiyatlarının farklı alıcı, bölge veya dönemler arasında farklılık göstermesi nedeniyle dampingin büyüklüğünün tam olarak belirlenebilmesi için ürün grupları bazında ayrı ayrı tespit edilen ağırlıklı ortalama oluşturulmuş normal değer ile işlem bazında ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında karşılaştırılması yöntemiyle hesaplanmıştır.

Bu çerçevede, hesaplanan damping marjı Aelous firması için CIF bedelin %141,36’sı, Zhongce firması için CIF bedelin %133,84’ü, Triangle firması için CIF bedelin %87,22’si ve Taifa firması için CIF bedelin %168,17’si olarak tespit edilmiştir.

Bir ilgili taraf, iş makinesi dış lastikleri grubunda yerli üretim dalının verileri kullanılarak hesaplanan normal değerin ebat bazında karşılaştırılması halinde damping tespit edilmeyeceğini ileri sürmüştür.

Bunun üzerine, iş makinesi dış lastik grubunda mümkün olduğunca ebat bazında yapılan inceleme sonucunda, anılan iddianın aksine, daha önce tespit edilen ve yukarıda belirtilen damping marjlarında az da olsa bir artış görülmüştür.

Bir ilgili taraf, yapılan damping marjı hesaplamasının, Türkiye’de ağırlıklı olarak üretimi yapılan radyal dış lastik grubuna ait veriler esas alınarak hesaplanan normal değer ile ÇHC’den ağırlıklı olarak ithal edilen konvansiyonel dış lastik grubuna ilişkin ihraç fiyatları kullanılarak yapılmasının söz konusu marjı yükselttiği iddiasında bulunmuştur.

İhraç fiyatı hesaplamasında faturaları esas alınan üretici/ihracatçı ÇHC firmalarının Türkiye’ye ihraç ettikleri oto dış lastiklerinin neredeyse tamamı ve Türkiye’de üretilen oto dış lastiklerinin çok büyük bir bölümü radyaldir. Ayrıca, zirai dış lastik grubunda da damping marjı hesaplaması, traktör ön, traktör arka ve römork lastikleri olmak üzere üç alt grup itibariyle yapılmış olup, hesaplamada, söz konusu alt gruplara ayrılabilen yerli üretim dalının konvansiyonel grubuna ilişkin verileri kullanılmıştır. İş makinesi dış lastik grubunda ise yukarıdaki açıklamada da belirtildiği üzere, mümkün olduğu ölçüde ebat bazında değerlendirme yapılmış ve bu değerlendirmede Türkiye’de üretimi yapılan konvansiyonel lastikler, ÇHC menşeli konvansiyonel lastik ithalatı ile karşılaştırılmıştır.

Hafif ticari ve ağır vasıta gruplarında ise, damping marjına yönelik, radyal/konvansiyonel dış lastik ayrımına göre ayrıca inceleme yapılmıştır.

Diğer taraftan, her bir grup için normal değer hesaplaması tüm ebatların yer aldığı ağırlıklı ortalama alınarak yapılmakla birlikte, tüm gruplarda mümkün olduğunca ebat bazında yapılan karşılaştırmada belirlenen normal değer rakamlarının, genel olarak, belirlenen ağırlıklı ortalama normal değer rakamından yüksek olduğu, dolayısı ile normal değer hesaplamasında benimsenen yöntemin, bazı ilgili tarafların görüşlerinin tersine damping marjını azaltıcı yönde etkide bulunduğu görülmüştür.

Söz konusu değerlendirmelere ilave olarak, damping marjı hesaplamasında kullanılan normal değerin belirlenmesinde, mümkün olduğunca yerli üretim dalının, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün de yer aldığı yenileme pazarına ilişkin verileri esas alınmış, böylece normal değerin piyasa farklılığından etkilenmesinin önüne geçilmiştir.

Normal değerin hesaplanması sırasında, ilgili tarafların iddiaları çerçevesinde tüm hususlar incelenmiş ve hesaplama mümkün olduğunca konunun bütün boyutları dikkate alınarak yapılmıştır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Zarara İlişkin Belirlemeler

BİRİNCİ BÖLÜM

Dampingli İthalat

Genel açıklama

Madde 13 — Soruşturma konusu ürünün zarar incelemesi, yerli üretim dalının durumunun ayrıntılı bir şekilde ortaya konulması amacıyla beş farklı grupta yapılmıştır.

Maddenin genel ithalatı

Madde 14 — Soruşturma konusu maddenin genel ithalatı ürün grupları itibariyle şu şekildedir:

a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu grupta, miktar bazında 2001 yılında 1.264.128 adet olan genel ithalat, 2002 yılında %41’lik artışla 1.782.991 adet, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre % 62,9’luk artış ile 2.905.524 adet olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu grupta genel ithalatın miktar bazında 2001-2003 dönemindeki artış oranı %129,8 olmuştur.

Otomobil dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise %113,8’dir.

b) Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 172.289 adettir. Bu rakam 2002 yılında %132,8’lik artış ile 401.231 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %103,6’lık artış ile 817.299 adede yükselmiştir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %374,4’tür.

Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı da %309,3’tür.

c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu grupta genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 284.711 adet iken bu rakam 2002’de %103,4’lük artışla 579.256 adet, 2003’te ise bir önceki yıla göre %56,9’luk artışla 909.057 adet seviyesine çıkmıştır. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %219,3’tür.

Ağır vasıta dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %163,4’tür.

d) Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai araç dış lastikleri genel ithalatı miktar bazında 2001 yılında 47.729 adet, 2002’de 93.019 adet ve 2003’te 254.335 adet olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, bir önceki yıllara göre 2002 yılında %94,8’lik, 2003 yılında ise %173,4’lük artışı göstermektedir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %432,9’dur.

Zirai araç dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı da %469,5 olmuştur.

e) İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu grupta genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 69.334 adet iken, bu rakam 2002 yılında %180,1’lik artışla 194.205 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %41,1’lik artışla 274.090 adede yükselmiştir. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %295,3’tür.

İş makineleri dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %37,1’dir.

Tüm gruplarda genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 1.838.191 adet iken, bu rakam 2002 yılında %65,9’luk bir artışla 3.050.702 adet ve 2003 yılında bir önceki yıla göre %69,1’lik bir artışla 5.160.305 adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda 2001-2003 miktar artışı ise %180,7’dir.

Tüm gruplarda genel ithalatın 2001-2003 dönemi değer bazlı artış oranı %149,7 olmuştur.

Maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatı

Madde 15 — Soruşturma konusu maddenin ÇHC’den ithalatı madde grupları itibariyle şu şekildedir:

a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu grupta ÇHC’den ithalat miktar bazında 2001 yılında 18.726 adet iken, 2002 yılında %133,3’lük artış ile 43.695 adet, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %578,5’lik artışla 296.480 adet seviyesine çıkmıştır. ÇHC’den ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %1.483,3’tür.

Otomobil dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %1.837,4’tür.

Bu grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %1,48 iken, bu pay 2002 yılında %2,45, 2003’te ise %10,2 olarak gerçekleşmiştir.

b) Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalat miktar bazında 2001 yılında 31.117 adet, 2002’de 97.290 adet ve 2003 yılında ise 460.751 adet olmuştur. 2002 yılında artış oranı bir önceki yıla göre %212,6 iken, 2003’teki artış oranı 2002’ye göre %373,5’tir. ÇHC’den ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %1.380,7’dir.

Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %1.311,1’dir.

Söz konusu grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %18,06 iken, bu pay 2002 yılında %24,25, 2003’te ise %56,37 olarak gerçekleşmiştir.

c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu grupta ÇHC’den ithalat miktar bazında 2001 yılında 70.224 adettir. Söz konusu ithalat 2002 yılında %167,6’lık artış ile 187,951 adet seviyesine yükselmiş, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %123,8’lik artış ile 420.642 adet seviyesine çıkmıştır. ÇHC’den ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %499’dur.

Ağır vasıta dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %512,9’dur.

Anılan grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %24,67 iken, bu pay 2002 yılında %32,45, 2003’te ise %46,27 olarak gerçekleşmiştir.

d) Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai araç dış lastiklerinin ÇHC’den ithalatı miktar bazında 2001 yılında 5.078 adet, 2002’de 29.372 adet ve 2003’te 150.326 adet olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, bir önceki yıllara göre 2002 yılında %478,4, 2003 yılında ise %411,8’lik artışı göstermektedir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %2.860,3’tür.

Zirai araç dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %1.393,6 olmuştur.

Bu grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %10,64 iken, bu pay 2002 yılında %31,58, 2003’te ise %59,11 olarak gerçekleşmiştir.

e) İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu grupta ÇHC menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 4.885 adet iken, bu rakam 2002 yılında %1.009,1’lik artışla 54.180 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %144,2’lik artışla 132.351 adede yükselmiştir. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %2.609,3’tür.

İş makineleri dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %776,4’tür.

Söz konusu grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %7,05 iken, bu pay 2002 yılında %27,9, 2003’te ise %48,29 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm gruplar itibariyle bakıldığında, ÇHC menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 130.030 adet iken, bu rakam 2002 yılında %217,2’lik bir artış ile 412.488 adet ve 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %254’lük bir artış ile 1.460.550 adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda ÇHC menşeli genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %1.023,2 olmuştur.

Tüm gruplarda ÇHC menşeli ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise %769,7’dir.

Tüm gruplarda ÇHC menşeli ithalatın toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %7,07 iken, bu pay 2002 yılında %13,52’ye, 2003 yılında ise %28,3’e çıkmıştır.

Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı

Madde 16 — Soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı ise madde grupları itibariyle şu şekildedir:

a) Otomobil Dış Lastikleri: Bu grupta üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında 2001 yılında 1.245.402 adet iken, 2002 yılında %39,6’lık artış ile 1.739.296 adet, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %50’lik artışla 2.609.044 adet seviyesine çıkmıştır. Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %109,5’tir.

Otomobil dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %102’dir.

Bu grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %98,52 iken, bu pay 2002 yılında %97,55, 2003’te ise %89,8 olarak gerçekleşmiştir.

b) Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında 2001 yılında 141.172 adet, 2002’de 303.941 adet ve 2003 yılında ise 356.548 adet olmuştur. 2002 yılında artış oranı bir önceki yıla göre %115,2 iken, 2003’teki artış oranı 2002’ye göre %17,3’tür. Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %152,6’dır.

Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %162,1’dir.

Söz konusu grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %81,94 iken, bu pay 2002 yılında %75,75, 2003’te ise %43,63 olarak gerçekleşmiştir.

c) Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu grupta üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında 2001 yılında 214.487 adettir. Söz konusu ithalat 2002 yılında %82,4’lük artış ile 391.305 adet seviyesine yükselmiş, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %24,8’lik artış ile 488.415 adet seviyesine çıkmıştır. Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %127,7’dir.

Ağır vasıta dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %125,5’tir.

Anılan grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %75,33 iken, bu pay 2002 yılında %67,55, 2003’te ise %53,73 olarak gerçekleşmiştir.

d) Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai araç dış lastiklerinin üçüncü ülkelerden ithalatı miktar bazında 2001 yılında 42.651 adet, 2002’de 63.647 adet ve 2003’te 104.009 adet olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, bir önceki yıla göre 2002 yılında %49,2, 2003 yılında ise %63,4’lük artışı göstermektedir. Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %143,9’dur.

Zirai araç dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %405 olmuştur.

Bu grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %89,36 iken, bu pay 2002 yılında %68,42, 2003’te ise %40,89 olarak gerçekleşmiştir.

e) İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu grupta üçüncü ülkeler menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 64.449 adet iken, bu rakam 2002 yılında %117,2’lik artışla 140.025 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %1,2’lik artışla 141.739 adede yükselmiştir. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %119,9’dur.

İş makineleri dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %10,8’dir.

Söz konusu grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %92,95 iken, bu pay 2002 yılında %72,1, 2003’te ise %51,71 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm gruplar itibariyle bakıldığında, üçüncü ülkeler menşeli ithalat miktar bazında 2001 yılında 1.708.161 adet iken, bu rakam 2002 yılında %54,4’lük bir artış ile 2.638.214 adet ve 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %40,2’lik bir artış ile 3.699.755 adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda üçüncü ülkeler menşeli genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %116,6 olmuştur.

Tüm gruplarda üçüncü ülkeler menşeli ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı ise %114,8’dir.

Tüm gruplarda üçüncü ülkeler menşeli ithalatın toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %92,93 iken, bu pay 2002 yılında %86,48’e, 2003 yılında ise %71,7’ye gerilemiştir.

Dampingli ithalatın pazar payındaki değişim

Madde 17 — Soruşturma konusu maddenin yurtiçi tüketimi, yerli üretim dalının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır.

Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim miktarı endeks olarak 2001 yılında 100 iken, madde grupları itibariyle, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastik grubunda 141 ve 182, hafif ticari araç dış lastik grubunda 150 ve 180, ağır vasıta dış lastik grubunda 157 ve 193, zirai araç dış lastik grubunda 121 ve 188 ve iş makineleri dış lastik grubunda ise 255 ve 349 olarak gerçekleşmiştir.

ÇHC’nin pazar payı ise 2001, 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile, otomobil dış lastik grubunda %0,58, %0,96 ve %5,04, hafif ticari araç dış lastik grubunda %3,71, %7,73 ve %30,54, ağır vasıta dış lastik grubunda %7,67, %13,11 ve %23,86, zirai araç dış lastik grubunda %1,50, %7,21 ve %23,69 ve iş makineleri dış lastik grubunda ise %5,92, %25,79 ve %45,95 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm gruplar esasında toplam tüketim miktarı 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002’de 146 ve 2003 yılında ise 186 olarak gerçekleşmiştir. Tüm gruplar esasında ÇHC’nin söz konusu tüketimden aldığı pay ise 2001 yılında %2,40, 2002 yılı için %5,24 ve 2003 yılı için de %14,49 olmaktadır.

Dampingli ithalatın fiyatlarının gelişimi

Madde 18 — Soruşturma konusu maddeye ilişkin her bir grupta ve tüm gruplar toplamı itibariyle 2001-2003 döneminde ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatlarının genel ithalatın fiyatlarının altında kaldığı tespit edilmiştir.

ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatı 2001 yılında 100 olarak alındığında, 2003 yılında otomobil dış lastikleri grubunda 122, hafif ticari araç dış lastikleri grubunda 95, ağır vasıta dış lastikleri grubunda 102, zirai araç dış lastikleri grubunda 50 ve iş makineleri dış lastikleri grubunda ise 32 olmuştur.

Tüm gruplar itibariyle, ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatı 2001 yılında 100 olarak alındığında, 2002 yılında 93 ve 2003 yılında 77 olmuştur.

Dampingli ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisi

Madde 19 — ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi ve ithal masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları yerli üretim dalının satış fiyatları ile mukayese edildiğinde, soruşturma dönemi olan 2003 yılında her bir grupta ve tüm gruplar toplamında dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı (fiyat kırılması) tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu fiyat kırılmaları 2003 yılında, otomobil dış lastik grubu için %37,8, hafif ticari araç dış lastikleri için %54,9, ağır vasıta dış lastikleri için %74, zirai araç dış lastikleri için %75,1 ve iş makineleri dış lastikleri için ise %91,9’dur. Tüm gruplar itibariyle 2003 yılı fiyat kırılması ise %56,2’dir.

Diğer taraftan, 2003 yılında, dampingli ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisi incelenirken, soru formuna cevap veren üretici/ithalatçı firmaların gönderdiği faturalar kullanılarak ayrıca hesaplama yapılmıştır.

Bir ilgili tarafın, zirai dış lastik grubunda yapılan fiyat kırılması hesaplamasında traktör ön dış lastikleri ve traktör arka dış lastiklerinin bir arada değerlendirilmesi ve ÇHC’den yapılan ithalatın ağırlıklı olarak traktör ön dış lastikleri olması nedeniyle kırılmanın suni şekilde yüksek çıktığı yönündeki iddiası üzerine traktör ön dış lastikleri için ayrı hesaplama yapılmıştır. Söz konusu hesaplamada, 2003 yılı için, üretici/ihracatçı ÇHC firmalarının traktör ön dış lastiklerine ilişkin işlemleri, Petlas’ın traktör ön dış lastik satışları ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda traktör ön dış lastiklerinde %43,86 oranında fiyat kırılması tespit edilmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM

Yerli Üretim Dalının Durumu

Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisi

Madde 20 — Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde Petlas, Pirelli ve Brisa firmalarından elde edilen veriler temel alınmış, ekonomik göstergeler mümkün olduğunca ayrıntılı incelemeye olanak sağlamak üzere beş grup halinde değerlendirilmiş, ayrıca, toplu halde de değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Ekonomik göstergeler incelenirken, mümkün olduğunca yerli üretim dalının yenileme pazarına ilişkin verilerinden hareket edilmiş ve böylece zarar incelemesinin soruşturma konusu dampingli ithalatın yer aldığı piyasa esas alınarak yapılmasına olanak sağlanmıştır. Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla, TL bazındaki veriler yıllık ortalama TEFE kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler olarak hesaplanmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan üretim miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 117 ve 138, hafif ticari araç dış lastikleri için 123 ve 133, ağır vasıta dış lastikleri için 116 ve 139, zirai araç dış lastikleri için 130 ve 138, iş makineleri dış lastikleri için 129 ve 162 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen üretim miktar endeksi ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 118 ve 137 olmuştur.

b) İç piyasa satışları

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan iç piyasa satış miktarı endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 146 ve 150, hafif ticari araç dış lastikleri için 126 ve 104, ağır vasıta dış lastikleri için 131 ve 122, zirai araç dış lastikleri için 126 ve 124, iş makineleri dış lastikleri için 125 ve 116 olarak gerçekleşmiştir.

Yerli üretim dalının yurt içi satış hasılatı ise 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 138 ve 137, hafif ticari araç dış lastikleri için 120 ve 95, ağır vasıta dış lastikleri için 110 ve 98, zirai araç dış lastikleri için 128 ve 152, iş makineleri dış lastikleri için 119 ve 106 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen iç piyasa satışları miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 136 ve 130 olarak gerçekleşirken, yurt içi satış hasılatı endeksi ise aynı yıllarda sırası ile 118 ve 108 olmuştur.

c) İhracat

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan ihracat miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 102 ve 120, hafif ticari araç dış lastikleri için 117 ve 126, ağır vasıta dış lastikleri için 99 ve 127, zirai araç dış lastikleri için 125 ve 140, iş makineleri dış lastikleri için 109 ve 155 olarak gerçekleşmiştir.

Yerli üretim dalının ihracat hasılatı ise 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 82 ve 87, hafif ticari araç dış lastikleri için 96 ve 89, ağır vasıta dış lastikleri için 81 ve 94, zirai araç dış lastikleri için 107 ve 96, iş makineleri dış lastikleri için 89 ve 101 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen ihracat miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 105 ve 122 olarak gerçekleşirken, ihracat hasılatı endeksi ise aynı yıllarda sırası ile 86 ve 90 olmuştur.

d) Pazar payı

Yerli üretim dalının pazar payı 2001, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastiklerinde %60,92, %60,94 ve %50,65, hafif ticari araç dış lastiklerinde %79,48, %68,13 ve %45,83, ağır vasıta dış lastiklerinde %68,89, %59,48 ve %48,44, zirai araç dış lastiklerinde %85,88, %77,17 ve %59,91 ve iş makineleri dış lastiklerinde ise %15,96, %7,57 ve %4,84 olmuştur.

Tüm gruplar itibariyle yerli üretim dalının pazar payı ise 2001 yılında %66,02 iken, 2002 yılında %61,26 ve 2003 yılında ise %48,82 seviyesine gerilemiştir.

e) Stoklar

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan stok miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 128 ve 172, hafif ticari araç dış lastikleri için 104 ve 99, ağır vasıta dış lastikleri için 95 ve 97, zirai araç dış lastikleri için 123 ve 114, iş makineleri dış lastikleri için 100 ve 135 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen stok miktar endeksi ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 117 ve 139 olmuştur.

f) Kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan kapasite endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 104 ve 130, hafif ticari araç dış lastikleri için 97 ve 124, ağır vasıta dış lastikleri için 101 ve 111, zirai araç dış lastikleri için 107 ve 109, iş makineleri dış lastikleri için 113 ve 109 olarak gerçekleşmiştir.

KKO ise 2001 yılında otomobil dış lastikleri için %84, hafif ticari araç dış lastikleri için %63, ağır vasıta dış lastikleri için %62, zirai araç dış lastikleri için %41, iş makineleri dış lastikleri için %28 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu oran 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için %95 ve %90, hafif ticari araç dış lastikleri için %80 ve %67, ağır vasıta dış lastikleri için %71 ve %77, zirai araç dış lastikleri için %50 ve %52, iş makineleri dış lastikleri için %32 ve %41 olmuştur.

Tüm gruplar itibariyle 2001 yılında 100 olarak kabul edilen yerli üretim dalının kapasitesi, 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 102 ve 124’e yükselmiştir.

Tüm gruplarda KKO ise 2001 yılında %73 iken, 2002 yılında %85 ve 2003 yılında ise %81 seviyesinde gerçekleşmiştir.

g) İstihdam

Soruşturma konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının istihdam endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 98 ve 2003 yılında 101 olmuştur.

h) Ücretler

Soruşturma konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının ücret endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 92 ve 100 olmuştur.

i) Verimlilik

Soruşturma konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının verimlilik endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 121 ve 136 olmuştur.

j) Yurt içi fiyatlar

Yerli üretim dalının yurt içi fiyat endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 95 ve 91, hafif ticari araç dış lastikleri için 95 ve 92, ağır vasıta dış lastikleri için 84 ve 80, zirai araç dış lastikleri için 102 ve 122, iş makineleri dış lastikleri için 95 ve 92 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm gruplar itibariyle 2001 yılında 100 olarak kabul edilen yurt içi fiyatları ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 87 ve 83 olmuştur.

k) Maliyetler

Yerli üretim dalının birim ticari maliyet endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 83 ve 76, hafif ticari araç dış lastikleri için 85 ve 76, ağır vasıta dış lastikleri için 84 ve 74, zirai araç dış lastikleri için 83 ve 93, iş makineleri dış lastikleri için 69 ve 95 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm gruplar itibariyle 2001 yılında 100 olarak kabul edilen birim ticari maliyet ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 81 ve 74 olmuştur.

l) Kârlılık

2001 yılı için 100 olarak alınan yerli üretim dalının birim kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 132 ve 143, hafif ticari araç dış lastikleri için 145 ve 167, ağır vasıta dış lastikleri için ise 85 ve 98 olarak gerçekleşmiştir.

2001 yılı için –100 (zarar) olarak alınan yerli üretim dalının birim kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla zirai araç dış lastikleri için –59 (zarar) ve –53 (zarar), iş makineleri dış lastikleri için ise –28 (zarar) ve –99 (zarar) olmuştur.

Tüm gruplar itibariyle yerli üretim dalının birim kârlılığı ise 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 126 ve 137 olmuştur.

m) Nakit akışı

Yerli üretim dalının nakit akışı endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 127 ve 121, hafif ticari araç dış lastikleri için 136 ve 114, ağır vasıta dış lastikleri için 105 ve 99 olarak gerçekleşmiştir.

2001 yılında yerli üretim dalı nakit akışı endeksi –100 olan gruplardan zirai dış lastiklerde anılan endeks 2002 ve 2003 için –57 ve –50 olurken, iş makineleri dış lastiklerinde ise 4 ve –129 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen nakit akışı endeksi ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 123 ve 113 olmuştur.

n) Özkaynakların kârlılığı ve yatırım hasılatı

2001 yılı için 100 olarak alınan yerli üretim dalının özkaynak kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 129 ve 100, hafif ticari araç dış lastikleri için 122 ve 81, ağır vasıta dış lastikleri için ise 75 ve 55 olarak gerçekleşmiştir.

2001 yılı için –100 olarak alınan yerli üretim dalının özkaynak kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, zirai araç dış lastikleri için –49 ve –31, iş makineleri dış lastikleri için ise –23 ve –53 olmuştur.

2001 yılı için 100 olarak alınan yerli üretim dalının yatırım hasılatı 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 131 ve 114, hafif ticari araç dış lastikleri için 122 ve 81, ağır vasıta dış lastikleri için 76 ve 63 olarak gerçekleşmiştir.

2001 yılı için –100 olarak alınan yerli üretim dalının yatırım hasılatı ise, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, zirai araç dış lastikleri için –50 ve –35, iş makineleri dış lastikleri için ise –23 ve –61 olmuştur.

Tüm gruplar itibariyle yerli üretim dalının özkaynak kârlılığı ise 2001 yılında 100 iken 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 114 ve 84 olmuştur. Tüm gruplarda aynı yıllarda yatırım hasılatı endeksi ise 116 ve 96 olarak gerçekleşmiştir.

o) Büyüme

Soruşturma konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının aktif toplamı endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 98 ve 2003 yılında 100 olmuştur.

p) Sermaye artışı

Soruşturma konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının özsermaye endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 100 ve 2003 yılında 114 olmuştur.

r) Yatırımlardaki artış

Soruşturma konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının yatırımları toplamı (tevsi + yenileme) endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 74 ve 2003 yılında 66 olmuştur.

s) Damping marjının büyüklüğü

Damping marjı tüm gruplarda önemli oranlarda bulunmuştur.

Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi

Madde 21 — 2001-SD aralığında, yerli üretim dalının yurt içi satışlarının miktar bazında tüm gruplarda arttığı, buna karşılık, otomobil dış lastikleri grubu dışındaki dört grupta yurt içi satış miktarının 2003 yılında bir önceki yıla göre azaldığı görülmektedir. Diğer taraftan, 2001-SD aralığında, yurt içi fiyatlar zirai araç dış lastikleri dışındaki gruplarda önemli düşüş kaydetmiştir.

İlgili dönemde ağır vasıta dış lastikleri grubunda birim kârlılığın azaldığı, zirai araç ve iş makineleri dış lastikleri gruplarında ise negatif kârlılığın bulunduğu anlaşılmaktadır. Özellikle zirai araç dış lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri gruplarında, 2001-SD döneminde yurt içi satış miktarı artmış olmasına rağmen zarar devam etmiştir.

Stoklar ise miktar bazında otomobil dış lastikleri ve hafif ticari araç dış lastikleri gruplarında 2001-SD aralığında devamlı artış göstermiş, ağır vasıta dış lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri gruplarında 2003 yılında bir önceki yıla göre artış göstermiş ve zirai araç dış lastikleri grubunda ise 2002 ve 2003 yıllarında 2001’deki seviyesinin önemli oranda üzerinde gerçekleşmiştir.

Yerli üretim dalının ihracat miktar endeksi 2001-SD döneminde tüm gruplarda önemli bir artış kaydetmiştir. Bu artışın, zirai araç dış lastikleri grubu dışındaki dört grupta da 2002 yılından sonra ivme kazanması yerli üretim dalının dampingli ithalatın yurt içi piyasada yol açtığı olumsuzluklardan kaçınmak üzere iç piyasadan dış piyasaya daha büyük oranda yöneldiğine işaret etmektedir.

Dolayısı ile 2001-SD aralığında beş ürün grubunda yaşanan üretim artışının, iç piyasa satışlarından ziyade stok miktarındaki ve ihracattaki artışta etkili olduğu görülmektedir. Nitekim, incelemeye tabi tüm gruplarda yerli üretim dalının iç piyasadaki payının önemli ölçüde düşmesi bu durumu teyit eder niteliktedir.

KKO ise, zarar inceleme dönemindeki üretim artışına rağmen zirai araç dış lastikleri ve iş makinesi dış lastikleri gruplarında düşük seviyelerde seyretmektedir. Otomobil dış lastikleri ve hafif ticari araç dış lastikleri gruplarında ise KKO’nun 2002’den 2003 yılına geçişte gerilediği belirlenmiştir.

Bazı ilgili taraflar, yerli üretim dalının ihracat fiyatlarının düşük olmasına dikkat çekmişlerdir. Konu zarar incelemesi sırasında ele alınmış ve yerli üretim dalının genellikle yabancı ortaklı kuruluş yahut yabancı sermaye kuruluşu olması nedeniyle dış satışa ilişkin kararların ülke dışında alındığı ve böylece ihracata yönelik faaliyet giderlerinin (pazarlama, reklam, personel vb. giderleri) iç piyasaya oranla oldukça düşük olması nedeniyle dış piyasa fiyatlarının daha düşük seviyelerde gerçekleşebileceği anlaşılmıştır.

2001-SD aralığında, sektörün toplam yatırımlarında, otomobil dış lastikleri grubu dışındaki gruplarda özellikle 2003 yılında bir önceki yıla göre nakit akışında bozulma görülmektedir.

Diğer taraftan, yatırımların geri dönüşü ve yatırım hasılatı göstergelerinde, 2001-SD aralığında ağır vasıta grubunda devamlı bir bozulma tespit edilmiş, zirai araç dış lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri grubunda ise 2003 yılında bir önceki yıla göre bozulma gerçekleştiği görülmüştür. Söz konusu göstergeler, zirai araç dış lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri gruplarında zarar inceleme dönemi boyunca, kârlılıktaki olumsuzluk nedeniyle, negatif olarak gerçekleşmiş, iş makineleri dış lastikleri grubundaki bozulma, 2003 yılında bir önceki yıla göre artarak devam etmiştir.

Tüm gruplar toplu olarak değerlendirildiğinde de durum değişmemektedir. Zira, beş grup toplamı bazında 2001-SD aralığında üretim artmakta, iç piyasa satış miktarında 2003 yılında bir önceki döneme göre azalma meydana gelmekte, buna karşılık üretimdeki artış etkisini yurt dışı satış miktarındaki ve stok miktarındaki artış olarak göstermektedir.

Diğer taraftan, beş grup toplu olarak ele alındığında, KKO, nakit akışı, sermaye artırma yeteneği ve yatırım hasılatı göstergelerinde 2003 yılında bir önceki yıla göre gerileme olduğu belirlenmiştir. Dampingli ithalatın olumsuz etkileri kendini ağırlıklı olarak 2003 yılında göstermektedir.

Ayrıca, 2001-2003 döneminde tüm grupların toplam ithalatı %181 oranında artarken, aynı dönemde ÇHC menşeli ithalatın artış oranı %1.023 olmuştur. Söz konusu dönemde yerli üretim dalının pazar payı düşerken, ÇHC menşeli ithalatın pazar payı ise devamlı bir yükseliş göstermiştir.

Sonuç olarak, Türkiye’de otomotiv piyasasının canlılığı ve gelişimi ile büyüyen pazar nedeniyle yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin tamamında bozulma meydana gelmemiştir. Bununla birlikte, 2001 yılında ülkemizde yaşanan ekonomik krizin ardından 2002 yılında yeniden canlanan piyasada ekonomik göstergelerin bir önceki yıla göre düzelme gösterdiği, ancak, 2003 yılında dampingli ithalatın artan miktarı ve fiyat kırılması ile genel olarak yerli üretim dalının iç piyasa satışlarının büyüyen piyasadaki payının azaldığı tespit edilmiştir.

Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde 2003 yılında bir önceki yıla göre dikkat çekici bir bozulma yaşanması da bu durumu doğrulamaktadır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Dampingli İthalat ile Nedenselliğe İlişkin Belirlemeler

Dampingli ithalatın etkisi

Madde 22 — Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün tüm gruplardaki ithalatının ÇHC’den mutlak ve nispi olarak arttığı ve yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir.

Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Üçüncü ülkelerden ithalat

Madde 23 — Bazı ilgili taraflar, üçüncü ülkelerden yapılan ithalata ilişkin faturaları örnek göstermek suretiyle, üçüncü ülke ithalat fiyatları ile ÇHC menşeli ithalatın fiyatlarını kıyaslamışlar ve soruşturmanın diğer ülkeleri içerecek şekilde genişletilmesini talep etmişlerdir.

Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın miktar bazında 2001-SD aralığında nispi olarak otomobil dış lastiklerinde %109,5, hafif ticari araç dış lastiklerinde %152,6, ağır vasıta dış lastiklerinde %127,7, zirai araç dış lastiklerinde %143,9 ve iş makineleri dış lastiklerinde %119,9 oranlarında arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, zarar inceleme döneminde üçüncü ülkeler menşeli ithalatın birim fiyatlarının madde gruplarının her birinde ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatlarının üzerinde olduğu belirlenmiştir.

Beş grup itibariyle üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın miktar bazında 2001-SD aralığında %116,6 oranında arttığı, ayrıca birim fiyatlarının ÇHC menşeli ithalatın ağırlıklı ortalama birim fiyatlarının üstünde olduğu tespit edilmiştir.

Buna karşılık, üçüncü ülkelerin pazar payı 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile otomobil dış lastiklerinde 99 ve 115, hafif ticari araç dış lastiklerinde 144 ve 141, ağır vasıta dış lastiklerinde 116 ve 118, zirai araç dış lastiklerinde 124 ve 130 ve iş makineleri dış lastiklerinde ise 85 ve 63 olarak gerçekleşmiştir.

Tüm gruplar itibariyle üçüncü ülkelerin pazar payı ise 2001 yılında 100 kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 106 ve 116 olmuştur.

Sonuç olarak, diğer ülkeler kaynaklı soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta görülmemektedir.

Diğer unsurların etkisi

Madde 24 — Dampingli ithalatın, talep daralmasının görüldüğü 2001 yılı sonrası önemli oranlarda artış gösterdiği, pazar payını sürekli artırdığı ve yerli üretimin pazar payı aleyhine genişlediği görülmüştür. Üçüncü ülkeler menşeli ithalat 2001-2003 döneminde dört grupta pazar payını artırmaktadır, ancak, tek başına dampingli ithalatın pazar payındaki artışın gerisinde kalmaktadır.

Dampingli ithalatın fiyatlarının sürekli olarak ortalama ithal fiyatlarının önemli oranlarda altında kalması, ithalatın buna bağlı olarak sürekli artması ve pazar payının genişlemesi dikkate alındığında, dampingli ithalatın yerli üretim dalına zarar verdiği ve nedensellik bağının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Kaldı ki, önceki yılların ithalat gelişimi de aynı eğilimi göstermektedir.

Soruşturma ile ilgili diğer hususlar

Madde 25 — Soruşturma ile ilgili olarak ilgili taraflarca gündeme getirilen diğer hususlara ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.

a) Bazı ilgili taraflar, zarar inceleme döneminin 2001 yılı ile başlamasının, o yıl yaşanan ekonomik krizden dolayı ithalatta yaşanan gelişmelerin değerlendirilmesinde yanıltıcı olacağından bahisle, ithalat artışının incelenmesinin 2000 yılı ithalat verileri ele alınarak yapılması halinde daha önce varılan sonuçların aksine bir durumun ortaya çıkacağını iddia etmişlerdir.

Soruşturma konusu ürünün ÇHC menşeli ithalatının gelişimine 2000-2003 dönemi için bakıldığında, söz konusu ithalatın tüm gruplarda ve toplam olarak genel ithalat içindeki payını artırdığı tespit edilmiştir. Şöyle ki, tüm gruplar halinde ve toplam olarak, ÇHC’den yapılan ithalatın genel ithalat içindeki payı yaşanan ekonomik krizin etkisiyle 2001 yılında bir önceki yıla göre düşüş göstermekte, ancak 2002 ve 2003 yıllarında yeniden artışa geçmektedir. Burada önemli olan husus, ÇHC menşeli ithalatın genel ithalat içindeki payının 2003 yılında, 2000 yılındaki seviyesinin de üzerine çıkacak şekilde gelişme göstermesidir.

Diğer taraftan, damping soruşturması sırasında yapılan zarar incelemesinde ithalatın gelişimi ile birlikte pazar payının gelişimi de değerlendirilmektedir. Söz konusu değerlendirme sonucunda, zarar inceleme döneminde ÇHC’nin soruşturmaya tabi ürünün tüketimindeki payının, adıgeçen ürünün genel ithalatındaki artış oranının da üzerinde büyüdüğü tespit edilmiştir.

Dolayısı ile, zarar inceleme döneminin 2000 yılından başlatılmasının, ÇHC menşeli ithalatın seyri bakımından bir farklılık ortaya çıkarmadığı ve bu analizde sadece ithalatın gelişimi değil aynı zamanda soruşturmaya tabi ülkenin pazar payının gelişiminin de dikkate alınması gerektiği için iddianın geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

b) Bazı ilgili taraflar, şikayetçi Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. firmasının konvansiyonel lastik üretmediğinden ve bu lastikleri adıgeçen firma için şikayetçiler arasında yer almayan İzmit’te yerleşik Kocaeli Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (Kolsan A.Ş.) üretmekte olduğundan bahisle, Pirelli firmasının konvansiyonel dış lastikleri için şikayetçi olamayacağını iddia etmiştir.

Daha önce benzer ürün ile ilgili açıklamalarda da belirtildiği üzere, ÇHC menşeli dış lastikler ithalatına yönelik olarak açılmış olan damping soruşturması kapsamında konvansiyonel-radyal dış lastikler ayrı ayrı ele alınmamış ve her iki grup lastik de soruşturma kapsamında tutulmuştur.

Yapılan incelemeler sonucunda, Kolsan firmasının Pirelli firması ile yapmış olduğu anlaşma çerçevesinde, sadece Pirelli için ve Pirelli markalı konvansiyonel lastiklerin üretimini yaptığı ve tüm üretimini Pirelli’ye sattığı, buna ilave olarak, söz konusu ürünleri Pirelli haricinde herhangi bir üçüncü kişiye satma yetkilerinin bulunmadığı belirlenmiştir.

Diğer taraftan, soruşturma sırasında yapılan incelemelerde kullanılan, Pirelli firmasından alınan ve yerinde doğrulanan veriler içerisinde Kolsan firmasının Pirelli için yapmış olduğu üretime ilişkin detaylar da yer almaktadır. Bu itibarla, soruşturmanın açılışından bu yana Kolsan firmasının verileri değerlendirmelere dahil edilmiştir.

c) Bazı ilgili taraflar, yerli üreticilerden Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin, soruşturmaya konu maddenin Türkiye’deki en önemli ithalatçılarından bir tanesi tarafından devralınması nedeniyle anılan firmaların birbirleriyle ilişkili olduğu ve birbirlerini kontrol ettiklerini ifade etmiş ve dolayısı ile Petlas’ın şikayetçiler arasından çıkarılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Yukarıda, soruşturma dönemi ile ilgili maddede belirtildiği üzere, damping soruşturmasında zarar inceleme dönemi olarak 2001-2003 yılları, damping belirleme dönemi olarak ise 2003 yılı alınmıştır. Bu nedenle, 2005 yılında yapılan yukarıda bahsekonu devir işleminin soruşturmanın açılışını ve yürütülmesini engelleyici bir yönü bulunmamaktadır.

d) Bazı ilgili taraflar, Türkiye’nin soruşturma konusu üründeki genel ithalatının ÇHC menşeli olanın haricindeki bölümünün önemli oranda dünyanın muhtelif yerlerinde üretim tesisleri olan çok uluslu yerli üretim dalı tarafından yapıldığını ifade etmiş ve bu ithalatın şikayet konusu edilmemesi nedeniyle lastik piyasasında dünyada hakim olan oligopol yapının ülkemizde de oluştuğunu ileri sürmüşlerdir.

Soruşturma sırasında yapılan inceleme sırasında, 2001-2003 döneminde şikayetçi firmaların tüm gruplarda yıllık satışlarının içerisinde ithal ürünlerin payının oldukça düşük düzeylerde kaldığı tespit edilmiştir.

e) Bir ilgili taraf, zarar incelemesi sırasında ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın oransal olarak çok önemli miktarlarda arttığının gösterilerek, bunun önlem alınmasına dayanak olarak sunulması hususuna değinmiş ve otomobil dış lastikleri grubunu ele alarak, bu grupta ÇHC’den yapılan ithalatın diğer ülkelerden yapılan ithalatın onda biri seviyesinde olması nedeniyle oransal verilerden hareket edilemeyeceğini iddia etmiştir.

Damping soruşturmaları kapsamında yapılan zarar incelemesinde, ele alınan değerlerin inceleme dönemindeki eğilimlerinin ortaya konulması amaçlandığından mutlak verilerin yanısıra oransal verilerin de incelenmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, adıgeçen grupta 2001-SD aralığında üçüncü ülkelerden yapılan ithalat miktar bazında %109,5 oranında artarken, anılan dönemde ÇHC’den yapılan ithalatın miktar bazında %1.483 oranında artmış olması yapılan değerlendirme bakımından önem taşımaktadır.

Ayrıca, 2003 yılında ÇHC’den yapılan otomobil dış lastik ithalatı genel otomobil dış lastik ithalatı içinde %11,3’lük bir yer tutmakla birlikte, tek bir ülkeden yapılan ithalatın, anılan dönemde ithalat yapılan birçok ülkeden yapılan toplam ithalat ile karşılaştırıldığı da unutulmamalıdır.

Buna ilave olarak, soruşturma konusu ürün "dış lastikler" maddesidir. Dolayısı ile, incelemeyi kolaylaştırmak amacıyla yapılan gruplandırma içerisinde bir tek grubu alarak soruşturma konusu maddeye ilişkin genelleme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

f) Bazı ilgili taraflar, yerli üretim dalını oluşturan şikayetçi firmaların ekonomik durumlarını ayrı ayrı ele alarak dampingli ithalat ve zarar arasında nedensellik bağının oluşmadığını ileri sürmüştür.

Bu çerçevede, bahsekonu ilgili taraflar, Petlas firmasının 1990 yılından bu yana zarar etmekte olan bir kuruluş olduğundan bahisle, bu zararın ÇHC’den gerçekleştirilen ithalata bağlanmasının gerekçesinin bulunmadığını ifade etmiştir.

Damping soruşturması çerçevesinde yapılan zarar incelemesi tek boyutlu olmayıp, dampingli ithalatın hacmi, bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları ile yerli üretim dalı üzerindeki etkilerinin nesnel olarak değerlendirilmesini gerektirmektedir.

Bu itibarla, söz konusu zarar incelemesinde sadece yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri dikkate alınmadığı gibi yerli üretim dalını oluşturan firmalardan sadece bir tanesinin ekonomik göstergeleri de belirleyici olmamaktadır. Dolayısı ile zarar incelemesini, detayları Üçüncü Kısımda açıklanmış olan bir bütün olarak görmek gerekir.

Diğer taraftan, adıgeçen kuruluşun daha önceki yıllarda karşı karşıya kaldığı belirtilen zararın dampingli ithalat ile zarar arasındaki nedenselliği kesici bir yönü bulunmamaktadır.

Aynı şekilde, yukarıdaki açıklamalar ışığında, Pirelli firmasının İstanbul Sanayi Odası’nın her yıl yaptığı Türkiye’de ilk beş yüz sanayi kuruluşu sıralamasındaki yeri ya da Brisa firmasının mali tablolarından elde edilen göstergelerin damping ile zarar arasındaki nedensellik bağını koparıcı niteliği bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

g) Bir ilgili taraf, fiyat kırılmasının zarar için bir kriter olamayacağını, zira, fiyat kırılmasının çeşitli nedenlerden dolayı gerçekleşebileceğini ileri sürmüş, ayrıca, geçici önleme ilişkin 2005/6 sayılı Tebliğ’de, yerli üretim dalında yaşanan olumsuz gelişmelerin neler olduğunun belirtilmediğini iddia etmiştir.

Söz konusu damping soruşturması sırasında gerek geçici önlem aşamasında gerek kesin önlem aşamasında yapılan zarar incelemesinde fiyat kırılması İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat çerçevesinde yapılmıştır.

Diğer taraftan, 2005/6 sayılı Tebliğ’de, yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi açık bir şekilde yapılmış olduğundan söz konusu iddia geçerli bulunmamıştır.

h) Bir ithalatçı firma, salt Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) verileri ile hesaplama yapılmasının gerçeği ortaya koyamayacağını belirtmiş ve ağır vasıta dış lastikleri grubundan örnek rakamlar vererek, bu grupta iki ithalatçı firmanın toplam ithalat içindeki payının %75 olduğu varsayımı ile soruşturmada kullanılan verilerin gerçeği yansıtmadığını iddia etmiştir.

Söz konusu iddia, soruşturma sırasında kullanılan verilerin kaynağı olan DİE’nin, Türkiye’de veri toplama ve istatistik yayımlama konusundaki tek resmi yetkili organ olması, ayrıca, iddia içerisindeki hesaplamanın dayandığı varsayımın ve rakamların kaynağının da anlaşılamaması nedeniyle geçerli bulunmamıştır.

BEŞİNCİ KISIM

Sonuç

Madde 26 — Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşei verilen maddelerin Türkiye’ye ithalatında karşılarında belirtilen oranda dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.

Menşe Ülke	GTİP	Eşyanın Tanımı	Dampinge Karşı Vergi Oranı (CIF %)
Çin Halk Cum.	4011.10.00.10.00	Turizm amaçlı otomobillerde kullanılan türden olanlar	60
	4011.10.00.90.11	Tekstil kuşaklı radyal binek oto dış lastikleri	60
	4011.10.00.90.12	Çelik kuşaklı radyal binek oto dış lastikleri	60
	4011.10.00.90.13	Konvansiyonel (crossply) binek oto dış lastikleri	60
	4011.10.00.90.19	Diğerleri	60
	4011.10.00.90.14	Minibüs, kamyonet ve hafif kamyon radyal dış lastikleri (kolonlar dahil)	60
	4011.10.00.90.15	Minibüs, kamyonet ve hafif kamyon konvansiyonel (crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)	87
	4011.20.10.00.11	Kamyon ve otobüs radyal dış lastikleri (kolonlar dahil)	60
	4011.20.10.00.12	Kamyon ve otobüs konvansiyonel (crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)	87
	4011.20.10.00.19	Diğerleri	87
	4011.20.90.00.11	Kamyon ve otobüs radyal dış lastikleri (kolonlar dahil)	60
	4011.20.90.00.12	Kamyon ve otobüs konvansiyonel (crossply) dış lastikleri (kolonlar dahil)	87
	4011.20.90.00.19	Diğerleri	87
	4011.61.00.00.00	Tarım ve orman taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar	87
	4011.92.00.00.00	Tarım ve orman taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar	87
	4011.62.00.00.00	Jant ölçüsü 61 cm.yi geçmeyen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar	87
	4011.63.00.00.00	Jant ölçüsü 61 cm.yi geçen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar	87
	4011.69.00.00.00	Diğerleri	87
	4011.93.00.00.00	Jant ölçüsü 61 cm.yi geçmeyen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar	87
	4011.94.00.00.00	Jant ölçüsü 61 cm.yi geçen, yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar	87
	4011.99.00.00.00	Diğerleri	87

Geçici önlemlerin kesin olarak tahsili

Madde 27 — Bu Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihe kadar 2005/6 sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden alınmış olan teminat şeklindeki geçici önlem kesin önleme dönüştürülmüş olup, kesinleşen dampinge karşı vergi Kanun’un 14 ve 15 inci maddeleri çerçevesinde tahsil edilir. Kesinleşen dampinge karşı verginin daha önce alınan geçici önlemden yüksek olduğu haller için fark tahsil edilmez, düşük olduğu haller için ise fark geri ödenir.

Uygulama

Madde 28 — Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları, tanımları ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen tutarlarda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.

Yürürlük

Madde 29 — Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 30 — Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

Full & Egal Universal Law Academy