YAPI MALZEMELERİ YÖNETMELİĞİ’NE (89/106/EEC) İLİŞKİN AÇIKLAYICI DOKÜMANLAR HAKKINDA TEBLİĞ¹

(TEBLİĞ NO: TAU/2004-008)

Genel Giriş

l. Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin² (89/106/EEC) 4., 5. ve 8/c (Direktif³ 3. ve 12.) maddelerinde sözü geçen Açıklayıcı Dokümanlar, Yönetmeliğin EK-I’inde belirtilen Temel Gerekler hakkındaki açıklamaları kapsar.

Açıklayıcı Dokümanlar, Yapı Daimi Komitesi’nin görüşü alındıktan sonra Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesinde yayımlanmıştır⁴.

Açıklayıcı Dokümanlar, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/EEC) Madde-5’de belirtildiği üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından da tebliğ olarak yayımlanmaktadır.

2. Açıklayıcı Dokümanların temel hedefi Komisyonun Avrupa standardizasyon mercilerine uyumlaştırılmış standartların belirlenmesi ve Avrupa Teknik Onay Kuruluşuna Avrupa Teknik Onayı Kılavuzlarının belirlenmesi için verdiği talimatlar ve Temel Gerekler arasında bağlantı kurmaktır. Bunun gerçekleştirilebilmesi için, aşağıdaki konuların göz önüne alınması gerekir:

- Terminolojinin ve temel teknik kavramların uyumlaştırılması (Uyumlu hale getirilmesi) veya bu tür bir uyumlaştırmaya ilişkin ihtiyacın tanımlanması,

- Her bir Temel Gerek için sınıfların veya düzeylerin gerekli ve mümkün olduğu ölçüde belirtilmesi,

- Sınıflar veya düzeyler ile teknik şartnameler arasındaki korelasyon yöntemlerinin belirtilmesi⁵,

- Uyumlaştırılmış standartların ve Avrupa Teknik Onayları ile ilgili ortak esasların oluşturulması amacıyla bir referans olarak kullanılması.

3. Yapı Malzemeleri Direktifinde (CPD) yapı işleri için geçerli olan Temel Gerekler kapsamlı bir şekilde belirtilse bile, bu durum Üye Ülkelerin bunları uygulamasını gerektirmez; diğer bir deyişle, Üye Ülkeler yapı işlerini bunlara göre düzenlemek veya düzenlememek konusunda serbesttir.

Bununla birlikte, yapı işlerini bunlara göre düzenlemeleri ve bu düzenlemelerin yapı malzemeleri üzerinde bir etkiye sahip olması halinde, Üye Ülkeler Direktif hükümlerine uymalı ve sonuç olarak da kendi ulusal yönetmeliklerini adapte etmelidir; bu nedenle Direktifte belirtilenlerin dışında başka Temel Gerekleri uygulayamazlar ve imalatçı tarafından yapı işlerinde kullanılması amaçlanan yapı malzemelerinin piyasasına bu malzemeleri sürmelerine, ancak bu malzemelerin kullanım için uygun olması halinde izin verebilirler.

Bir yapı malzemesi, kullanıldığı yapı işinin geçerli Temel Gerekleri karşılamasını sağladığında, amaçlanan kullanım için uygundur. Yapı malzemesinin amaçlanan kullanımı için uygun olduğu, CE işaretini taşıması halinde kabul edilir. Bu işaret yapı malzemesinin teknik şartnamelere ve düzenlemelere (Uyumlaştırılmış standartlara, Avrupa Teknik Onaylarına, Topluluk Prosedürlerine ve Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin 6-a, b, c, 7. maddelerine göre kabul görmüş ulusal teknik şartnamelere) uyumunu gösterir.

Yapı malzemeleri ile ilgili uyumlaştırılmış standartlar ve Avrupa Teknik Onayı ortak esasları standart kuruluşlarına ve EOTA'ya verilen talimatlar temelinde belirlenmiştir; bu talimatlar yapı malzemeleri ile ilgili olarak Temel Gereklerle bunlara ait bilgilerin bulunduğu Açıklayıcı Dokümanlara atıfta bulunularak belirlenir.

4. Uyumlaştırılmış bir standardın bulunmaması halinde, ulusal teknik şartnamenin kabul edilmesi için Temel Gerekleri sağlayan yapı malzemeleri ile ilgili belgeler, Avrupa Birliği Komisyonu’na iletilir.Komisyon yapı malzemelerinin Temel Gereklere uygun olduğunu kabul ettiğinde, yapı malzemesinin cinsi/tipi/sınıfı göz önünde bulundurularak, ulusal standart geçerli olacaktır.

5. Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin uygulanması çerçevesinde, Açıklayıcı Dokümanlar yapı malzemesinin aşağıdaki iki durumda değerlendirilmesi için referans oluşturur :

- Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin 6-c (Direktifin 4(4)) maddesi (Bir imalatçının mevcut teknik şartları uygulamamış olması veya yalnızca kısmen uygulamış olması halinde kullanıma uygunluğun onaylanmış bir laboratuar tarafından değerlendirilmesinin olmadığı durumlarda)

- Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin 8-d (Direktifin 9(2)) maddesi (Avrupa Teknik Onaylarına ilişkin ortak esasların olmadığı veya henüz oluşturulmadığı hallerde, EOTA içerisinde ortak hareket eden onay mercileri tarafından gerçekleştirilen, bir Avrupa Teknik Onayında verilmiş olan kullanıma uygunluk değerlendirmesinin bulunmadığı durumlarda.)

6. Açıklayıcı Dokümanlar değişkenlik gösteren bir yapıya sahiptir ve bu nedenle de daha fazla geliştirilmeye açıktır. Aslında, bunlar aşağıdakilerin bir kombinasyonuna dayanmaktadır:

- Yapı Malzemeleri Yönetmeliği EK-I’de (Direktifin I numaralı ekinde) belirtilen Temel Gerekler,

- Coğrafi veya iklimsel koşullardaki farklılıklar veya yaşam tarzındaki farklılıklar, gerek ve/ veya performans sınıflarının veya düzeylerinin belirlenmesini gerekli kılabilecek olan olası farklı koruma düzeyleri de göz önüne alınarak, Kamu ihaleleri alanı da dahil olmak üzere, yapı işleri için geçerli olan mevcut ulusal düzenlemelere ilişkin bilgiler,

- Açıklayıcı Dokümanların oluşturulma dönemindeki mevcut yapı malzemelerine ilişkin teknoloji düzeyi,

- Yapı malzemelerinin amaçlanan kullanımı.

Bu farklı unsurlar gelişme gösterebilir.

Temel Gerekler hedefler açısından ifade edildiğinden, belirli bir anda Açıklayıcı Dokümanlarda verilen anlayış temel olarak teknolojik gelişmeye bağlı olarak gelişebilir. Bu unsur, Açıklayıcı Dokümanların adaptasyonu için gerekli zemini yaratabilir ve Temel Gereklere ilişkin anlayışı etkileyebilir.

Bir Üye Ülke, Temel Gerekler kapsamında yer alan yapı işlerinin gerçekleştirilmesi için önerilen ek düzenleyici şartların da içeriğe dahil edilmesini sağlamak üzere, bir veya daha fazla sayıda Açıklayıcı Dokümanın revize edilmesini isteyebilir.

Bu tür istekler Komisyon ve Yapı Daimi Komitesi tarafından öncelikli konu olarak ve 83/189/EEC⁶ sayılı Direktif altındaki resmi bildirim süreci ihlal edilmeksizin değerlendirilecektir.

7. Bu Açıklayıcı Dokümanlarda performans sınıfları veya düzeyleri Temel Gerek 2 Açıklayıcı Dokümanında belirlenmiştir (Yangın Durumunda Emniyet).

Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nde, gerek ve/veya performans sınıflarının veya düzeylerinin, gerekli olması halinde, Açıklayıcı Dokümanlar kapsamı dışında da belirlenebileceği belirtilmektedir.

Yapı malzemelerindeki tehlikeli maddelerin varlığı söz konusu olduğunda, teknik şartnamelerin atıfta bulunacağı performans sınıfları ve/veya düzeyleri, işlerin amacı da göz önüne alınarak, işlerin garanti edilmesi için gerekli olan koruma düzeylerini mümkün kılacaktır.

8. Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin amacı mevcut yasal, düzenleyici veya idari hükümlerden gelen ticaret önündeki engellerin ortadan kaldırılması olduğundan, Yönetmeliğe göre hazırlanan teknik şartnameler Üye Ülkelerdeki makul teknik düzenlemeler ve şartnameleri tamamen göz önüne almalıdır. Bunun anlamı, teknik şartnamelerin, yapı işlerinin Temel Gereklere uygunluğunu sağlayan ve Üye Ülkelerde kullanılmakta olan yapı malzemelerinin kullanımını engellemeyecek veya zorlaştırmayacak olmasıdır.

Bu tebliğ ile; aşağıda başlıkları verilen Temel Gereklerle ilgili Açıklayıcı Dokümanlar yayımlanmaktadır.

Temel Gerek l: Mekanik Dayanım ve Stabilite

Temel Gerek 2: Yangın Durumunda Emniyet

Temel Gerek 3: Hijyen, Sağlık ve Çevre

Temel Gerek 4: Kullanım Emniyeti

Temel Gerek 5: Gürültüye Karşı Koruma

Temel Gerek 6: Enerjiden Tasarruf ve Isı Muhafazası

Yukarıda listelenen Temel Gereklerin metinlerini görüntülemek için tıklayınız

------------------------------

¹ Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesinde yayımlanan Açıklayıcı Dokümanların uyumlaştırılmış şekli.

² 08.09.2002 tarih ve 24870 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

³ Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesi No L 40, 11.02.1989, s.12

⁴ Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesi No C 62, 28.02.1994, s.1

⁵ CPD amaçları dahilinde “teknik şartnameler” standartlar ve teknik onaylar anlamına gelir.

⁶ Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesi No: I.109.26/04/1983, s,8

Full & Egal Universal Law Academy