YERLİ SINAİ MAMULATIN İŞARETLENMESİ

HAKKINDA NİZAMNAME

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 15/1/1940 No : 2/12690

Dayandığı Kanunun Tarihi : 10/6/1930 No : 1705

Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi : 3/2/1940 No : 4424

Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3 Cildi : 21 Sayfa : 318

Madde 1 – İcra Vekilleri Heyetince tayin ve ilan edilecek yerli mamul ve yarı mamul sınai mevaddın, yerine göre, üzerine, zarf ve ambalajlarına veya etiketlerine, kolaylıkla görülebilecek ve silinmiyecek şekilde ve kararnamesinde gösterilecek şartlar altında, (Türk malı) (Şekil 1) ibaresini ve tatbik bakımından bunun mümkün olmadığı hallerde, Türk malı ibaresinin kısa şekli olan (T.M.) (Şekil 2) remzini ve lüzum görüldüğü takdirde bunlara ilaveten ayrıca bir de milli alameti (Şekil 3) koymak mecburidir.

(Ek: 10/8/1940 - 2/14166 K.) Kumaş kenarlarında dokuma veya işleme suretiyle konulacak olan (Türk malı) kelimeleri aynı büyüklükte harflerle ve (Şekil 1) de gösterilen çerçeve olmaksızın, yazılabilir.

Madde 2 – Yukarıdaki madde hükümleri dairesinde alınacak İcra Vekilleri Heyeti kararları ile karar mevzuuna giren maddelerin stok miktarının alakalılar tarafından bir beyanname ile mahallin en büyük idare memuruna bildirilmesi mecburiyeti de vazolunabilir.

Madde 3 – Üzerlerinde birinci maddeye göre ibare veya remiz ve milli alamet bulunmayan yerli sınai mevaddın memlekette satışı ve harice gönderilmesi memnudur.

Madde 4 – Yabancı memleketlere gönderilecek mevaddın, yerine göre, üzerine, zarf ve ambalajlarına ve etiketlerine, birinci madde mucibince konulacak ibare veya remiz ve milli alamete ilaveten ayrıca yabancı bir dilde Türkiye'de imal edildiklerini gösterir bir ibare de yazılabilir.

Madde 5 – İşbu Nizamname hükümleri dairesinde alınacak İcra Vekilleri Heyeti kararlarının yerine getirilip getirilmediği İktisat Vekaletinin salahiyetli memurları tarafından birinci madde mucibince tesbit ve ilan edilen maddelerin imal edildikleri, satıldıkları ve depo edildikleri yerlerde iş saatleri içinde normal mesaiyi ihlal etmiyecek şekilde mahallen tetkik ve murakabe edilir.

Madde 6 – Teftiş ve murakabe neticesinde Nizamname hükümlerine muhalif bir vaziyet görüldüğü takdirde salahiyetli memur tarafından bir zabıt varakası tanzim edilerek 1705 sayılı kanun mucibince takibat yapılmak üzere mahallin Cumhuriyet Müddeiumumiliğine tevdi kılınır. Mezkür zabıt varakasının bir sureti 48 saat zarfında müessese sahip veya mümessiline tebliğ edilir ve bir sureti İktisat Vekaletine gönderilir.

Madde 7 – İşbu Nizamname hükümleri dairesinde alınacak İcra Vekilleri Heyeti kararlarına muhalif harekette bulunanlar 1705 sayılı kanun hükümleri dairesinde cezalandırılırlar.

Madde 8 – Ticarette tağşişin men'i ve ihracatın murakabesi ve korunması hakkındaki 1705 sayılı kanuna dayanılarak tanzim ve Devlet Şürasınca tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri neşri tarihinden itibaren on beş gün sonra yürümeğe başlar.

Madde 9 – Bu Nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 5/2/1962 No : 6/180

Dayandığı Kanunun Tarihi : 10/6/1930 No : 1705

Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi : 15/2/1962 No : 11036

KARAR

Ticarette Tağşiş’in Men'i ve İhracatın Murakebesi ve Korunması hakkındaki 1705 sayılı Kanuna dayanılarak 15/1/1940 tarihli ve 2/12690 sayılı kararname ile yürürlüğe konulan "Yerli Sınai Mamulatın İşaretlenmesi hakkında Tüzük"ün birinci maddesi gereğince aşağıdaki hususlar kararlaştırılmıştır :

1 - Türkiye'de imal edilmekte ve bundan sonra edilecek olan bilümum sınai mamullerin veya yarı mamullerin cinsine göre en uygun yerlerine (Zarflarına, ambalajlarına ve etiketlerine veya bizzat eşyanın üzerine) 16/11/1956 tarihli ve 4/8262 sayılı kararname gereğince mecburi olarak tescil ettirilen markanın altına, kolaylıkla görülüp okunabilecek, hiç bir surette silinmiyecek ve Tüzükteki bir numaralı şekle uygun düşecek şekilde (Türk Malı) ibaresinin konulması mecburidir.

2 - Yabancı memleketlere ihraç olunacak mamullere ve yarı mamullere (Made in Turkey) ibaresinin konulması mecburidir.

3 - Yukarıda zikredilen şekilde işaretlenmesi mümkün olamayacak kadar küçük olan veya sıvı veya gaz halinde bulunan mamullerin ambalajlarının aynı tarzda işaretlenmesi veya bu gibi mamullerin ambalajlarının üzerine aynı ibareleri taşıyan etiketlerin yapıştırılması mecburidir.

Her türlü dokumada dokuya giren elyafın cinsinin nispeti, marka ve "Türk Malı" ibaresi ile birlikte olarak ve belirli bir şekilde topun başına ve sonuna işlenecektir.

Yünlü kumaşlarda ise ayrıca en aşağı iki metrede bir defa olmak üzere kolaylıkla görülecek renkte (Türk Malı) kelimeleri ile yün nispeti işlenecek, dokunacak veya silinmiyecek şekilde damgalanacaktır.

4 - Memleket içinde satılacak yerli mamul emtianın zarfında, ambalajında etiketinde veya bizzat üzerinde izah, reklam veya başka her hangi maksat ile yabancı dilde kelime veya ibare bulunamaz veya Türkçe kelime ve deyimler yabancı imla ile yazılamaz. Ancak, bu kelime ve deyimler Türkçe imla ile yazılabilir.

Yalnız ihraç gayesi ile hazırlanıp üzerine (madde in Turkey) damgası vurulan emtia bu hükümden müstesnadır.

5 - Dökme olarak veya büyük kablar içinde ithal edilen mamul veya yarı mamullerin memlekette küçük zarflara, kablara veya ambalajlara konularak satılması halinde malın menşei gösterilecektir. İthal olunan bu gibi emtiaya (Türk Malı) damgası vurulamaz. Bu şekilde satışa arzedilen emtia üzerine bu hizmeti yapanın markası konulabilir.

6 - 15/1/1940 tarihli ve 2/12690 sayılı kararname ile yürürlüğe konulan Tüzükteki 2 numaralı şekillerin kullanılması yeni bir karara kadar tehir edilmiştir.

7 - 30/6/1940 tarihli ve 2/13839 sayılı kararname yürürlükten kaldırılmış olup o kararnamede yazılı mamuller de bu kararname hukümlerine tabi kılınmıştır.

8 - Bu karar yayımlandığı tarihten bir yıl sonra yürürlüğe girer.

Full & Egal Universal Law Academy