Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-316 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-12/226-76
Karar Tarihi : 03.03.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABAŞ, Burcu CAN, Zeynep ŞENGÖREN
C. BAŞVURAN : - Re’sen
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN :
- Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği
İstiklal Cad. Odakule İş Merkezi 5. Kat No:284/286 Beyoğlu/İstanbul
- Yüzyıl Işıl Eğitim Kurumları
Valide Sultan Cad. Alay Yolu Yüzyıl Işıl Sok. No:2 34473 Bahçeköy/
İstanbul
- Özel Kültür Koleji 20
Alkent 2000, 2. Faz yanı, Karaağaç Köyü Yolu Büyükçekmece/İstanbul
- Oğuzkaan Okulları
Aşağı Gureba Cad. Çapa, 34270, Fatih/İstanbul
- Doğan Özel Eğitim Tesisleri Limited Şirketi (Özel Doğan Koleji)
Bestekâr Selahattin Pınar Sok. No: 15 Salacak Üsküdar/İstanbul
- Gözaçan Kültür Hizmetleri Limited Şirketi (Özel Doğuş Okulları)
Altunizade, Kısıklı Cad. No:115, 34662, Üsküdar/İstanbul
- Özel Surp Haç Ermeni Lisesi
Ekmekçibaşı Sok. No:7 Üsküdar 34664 İstanbul
- Vehbi Koç Vakfı Koç Özel İlköğretim Okulu ve Lisesi İktisadi İşletmesi (Koç Eğitim 30
Kurumları)
Akfırat Beldesi, Tepeören Çayırlar Mevkii, Tuzla/İstanbul
- Tavyapsan Tavuklçuoğlu Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (Özel Atacan
Okulları)
Bayar Cad. Cemil Akdoğan Sok. No:3-5, 34742, Kozyatağı/İstanbul
- Asist Öğretim Kurumları Anonim Şirketi (Özel Doğa Kolejleri)
Cumhuriyet Cad. Rüzgarlı Bahçe Mah. Kavacık Kavşağı Energy Plaza Kat:1
Kavacık-Beykoz/İstanbul
- Eyüpoğlu Eğitim Kurumları Anonim Şirketi
Namık Kemal Mahallesi Dr. Rüstem Eyüboğlu Sokak No:8 34762 Ümraniye/ 40
İstanbul

11-12/226-76
2
- İstek İstanbul Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketi
İbrahimağa Mah. Köftüncü Sok. Acıbadem/İstanbul
- Özel Robert Koleji
İstanbul Amerikan Robert Lisesi Kuruçeşme Cad. No.87 34345 Arnavutköy/
İstanbul
- Özel İlk Akasya Eğitim ve Öğretim Kurumları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
Molla Gürani Cad. No:37 Fındıkzade/İstanbul
- Özel Balkanlar Eğitim Kurumları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 50
Mollagürani Mahallesi millet Cad. Sefaiefendi Sok. Turan Apt. No:5 Haseki
Fatih/İstanbul
- Fevziye Mektepleri Vakıf Işık Okulları İktisadi İşletmesi
Büyükdere Cad. No:106, Maslak/İstanbul
- Özel Yıldız Eğitim Kurumları Emine Nafia Kuzucu
Nispetiye Cad. No: 16 1. Levent 34330 İstanbul
- Bilim Eğitim ve Öğretim A.Ş.
Okul Öncesi-İlköğretim-Kolej Çiğdem Mahallesi 25. Cad. No.4 Balgat/Ankara
- Özel Arı Eğitim ve Öğretim Tesisleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Öğretmenler Cad. No:16/A 06530 100.Yıl/Ankara 60
- Başkent Üniversitesi Özel ilk ve Ortaöğretim Kurumları Tic. ve San. A.Ş (Ayşe
Abla Koleji)
Çiğdem Mah. 25. Cad. No:5 06520 Karakusunlar/Ankara
- Türk Eğitim Derneği Ankara Koleji Vakfı (TED Ankara Koleji)
Taşpınar Mah. 2800. Cadde No:5 İncek,Gölbaşı/Ankara
- Yüce Özel Eğitim ve Kültürel Hizmetler A.Ş. (Özel Yüce Okulları)
Zühtü Tigrel Cad. İsmet Eker Sok. No:5 Oran/Ankara
- Maya Özel Okulları
Hayri Çeçen Sokak No: 4 06450 Yeni Oran Çankaya/Ankara
- Büyük Kolej 70
Bağlar Cad. No:184 06700 Gaziosmanpaşa/Ankara
- Gürışık Eğitim Hizmetleri A.Ş. (Özel Aykan Koleji)
Turgut Özal Bulvarı No:18/1 İncek/Ankara
- Jale Tezer Koleji
Vedat Dalokay Caddesi No: 105 G.O.P. / Ankara
- Özel Sevgi Koleji
Turan Güneş Bulvarı No:146 Oran-Çankaya/Ankara
- Özel Fatoş Abla Koleji
Gezegen Sok. No: 13 Gaziosmanpaşa/Ankara
- Başkent Eğitim Yayın ve Ticaret A.Ş. (Samanyolu Eğitim Kurumları) 80
Serhat Mah. 1285. Sokak No:2 Yenimahalle/Ankara
- Meltem Eğitim ve Sağlık İşl. Gıda ve İhtiyaç Mad. San. Tic. A.Ş. (Özel Meltem
Koleji)
Süleymaniye Cad. Meltem Sk. No: 5 Keçiören/Ankara
11-12/226-76
3
- Ankara Hayat Eğitim Kurumları Tic. Ltd. Şti.
Yeni Etlik Caddesi Mustafa Üstündağ Sokak No:30 Etlik-Keçiören/Ankara
- Özel Yükselen Koleji Taşımacılık Eğitim Temizlik İnşaat Turizm San. Ltd. Şti.
(Yükselen Koleji)
Havalimanı - Çubuk Yolu 11. Km Ankara
E. DOSYA KONUSU: Ülkemizde faaliyet gösteren özel okulların ve bu okulların bir 90
araya gelerek oluşturdukları teşebbüs birliklerinin ücret ve personel politikası
konusunda anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararları yoluyla 4054 sayılı
Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Önaraştırma; özel okulların ve bu okulların bir araya gelerek
oluşturdukları teşebbüs birliklerinin ücret ve personel politikası konusunda anlaşma,
uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararları yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
edip etmediklerinin tespitine ilişkindir.
G. DOSYA EVRELERİ: Re’sen hazırlanan 10.12.2010 tarih ve 2010-4-316/İİ-10-365.BK
sayılı İlk İnceleme Raporu, 23.12.2010 tarih ve 10-80 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş
ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı 100
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma
yapılmasına 10-80/1658-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 24.02.2011 tarih ve 2010-4-316/ÖA-11-365.BK sayılı
Önaraştırma Raporu 01.03.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-110.02.02/67 sayılı Başkanlık
önergesi ile 11-12 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;
1. a. 2001 yılının Nisan ayı içerisinde İstanbul’da faaliyet gösteren vakıf okullarının
toplantılar düzenlemek suretiyle belirlenecek fiyatlara ilişkin görüşme ve bilgi paylaşımında
bulunmasının, 4054 ayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde ihlâl olarak
değerlendirilebileceği, 110
b. Bununla birlikte söz konusu ihlalin zamanaşımına uğraması nedeniyle herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı,
2. a. İlgili pazarda faaliyet gösteren özel okulların yetkililerinin Türkiye Özel Okullar Birliği
Derneği ve Ankara Özel Okullar Derneği bünyesinde yapılan toplantılarda fiyat
politikalarına yönelik olarak görüşme ve bilgi paylaşımında bulunmalarının, 4054 ayılı
Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde ihlâl olarak değerlendirilebileceği,
b. Ayrıca, Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği’nce benimsenmiş olan “Özel Okullar
İlkeleri”nin, “Çalışma Ortamı, Çalışanlar, Öğretmen Alımları” ile “Öğrenci Alımları”
bölümleri altındaki bazı hükümlerinin, 4054 ayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
rekabeti bozucu nitelikte bir teşebbüs birliği kararı olarak değerlendirilebileceği, 120
c. Anılan ihlallere ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek olmadığı, mezkûr Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
- Ankara’da faaliyet gösteren özel okullara iletilmek üzere Ankara İl Milli Eğitim
Müdürlüğüne,
- İstanbul’da faaliyet gösteren özel okullara iletilmek üzere İstanbul İl Milli Eğitim
Müdürlüğüne ve
- Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği’ne görüş bildirilmesinin yerinde olacağı
11-12/226-76
4
hususlarına yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar 130
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Önaraştırma kapsamında incelenen hususların, özel okulların ticarî politikalarına ilişkin
olması, ülkemizde özel öğretimin 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nda belirtilen
ilkeler çerçevesinde gerçekleştirilmesi ve bu hizmetin, herhangi başka bir hizmet ile ikame
edilememesi sebepleriyle, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı; “okul öncesi, ilköğretim ve
orta öğretime yönelik özel okul işletmeciliği hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye’deki 77 ilde ilköğretim ve 57 ilde lise eğitimi veren özel okullar bulunmaktadır.
Büyük şehirlerdeki bazı özel okulların, sundukları burs vb. imkânlarla yatılı olarak farklı
şehirlerden de öğrenci kabul ettikleri bilinmektedir. Ancak özellikle Anadolu’daki özel 140
okulların öğrenci portföyü, il sınırları içerisindeki öğrencilerle sınırlı kalmaktadır. Bu
çerçevede, her bir ilin ayrı bir coğrafî pazar olarak belirlenmesi mümkün olmakla birlikte,
mevcut dosya açısından ilgili coğrafî pazar tespiti yapılmamıştır.
I.2. Yapılan Tespitler
I.2.1. Basın-Yayın Organları Aracılığıyla Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
İnternet üzerinden yapılan incelemeler sonucunda, özel okulların fiyat artışlarına ve
rekabete duyarlı alanlardaki faaliyetlerine ilişkin aşağıdaki bilgi ve belgelere ulaşılmıştır:
- 02.06.2003 tarihli Radikal Gazetesi’nin “Özel’e %30 zam” başlıklı haberinde, bir önceki yıl
%43 ile 58 arasında zam yapan özel okulların bu yılki zam oranının %30 olarak açıklandığı
belirtilmektedir. 150
- 14.05.2005 tarihli Sabah Gazetesi’nde yer alan “Kolej zammı kızdırdı” başlıklı haberde;
Özel Okullar Birliği'nin önümüzdeki yıl kolej ücretlerine yapılacak zam oranını yüzde 15
olarak açıklamasının velileri kızdırdığı belirtilerek şu ifadelere yer verilmektedir: “Bu yıl
beklenen enflasyon oranı 8 iken iki katına yaklaşan zam oranının hangi gerekçeyle
alındığını sorgulayan veliler, geçen yılki gibi enflasyon üzerinde zam yapılmasına tepki
gösterdi. Eğitim-Sen Başkanı Alaaddin Dinçer, bu zammın sadece eğitim ücretini
kapsadığını, yemek, servis ve aktivite giderleriyle velinin cebinden çok daha fazla para
çıkacağını söyledi. Özel Okullar Birliği Başkanı Rüstem Eyüboğlu, Birliğe bağlı özel
okulların önümüzdeki eğitim öğretim yılında yapacakları zam oranının yüzde 10 ile yüzde
13 arasında olacağını, bu oranın veliyi rahatsız etmeyeceğini ifade etti. Eyüboğlu, şu ana 160
kadar fiyatlarını açıklayan okullarda zam oranının yüzde 12-15 civarında olduğuna dikkat
çekti. Birlik olarak ücretler konusunda yaptıkları açıklamaların tavsiye niteliğinde olduğunu
ifade eden Eyüboğlu şunları söyledi: ‘Her okul bütçesini yapıp fiyatlarını açıklar.
Öğretmenlerin maaşlarına yapılacak zamlar, personel ve yatırım giderleri bu bütçe
içindedir. Devletin şu anda kendi öğretmenlerine yaptığı zam yüzde 15 civarında. Özel
okullar bütün bunları göz önüne alarak veliyi rahatsız etmeyecek zamlar yapacaklardır.
Zaten biz kaç yıldan beri çok düşük zamlar yapıyoruz.’”
- isimli internet sitesinde yer alan 24.05.2006 tarih ve “İşte özel okul
fiyatları” başlıklı haberde, Türkiye Özel Okullar Birliği Başkanı Rüstem Eyüboğlu’nun, özel
okul ücretlerinin Ücret Tespit ve Tahsis Yönetmenliği çerçevesinde belirlendiği, birlik olarak 170
kendilerinin özel eğitim kurumlarının fiyat belirleme politikalarına karışamadıkları; ancak bu
11-12/226-76
5
konuda geçen ay gerçekleştirilen toplantıda özel okul sahiplerine ''enflasyonun üzerinde
belirli bir oranda zam yapmalarını, araştırma-geliştirme için bütçe ayırmalarını ve eğitimde
kaliteden ödün vermemelerini tavsiye ettikleri” yönündeki açıklamaları yer almaktadır.
- 09.05.2008 tarihli Sabah Gazetesi’nin “Özel okullar zamlarıyla cep yakacak Merkez’i
kızdıracak” başlıklı haberinde, özel okulların 2007-2008 öğretim yılı için ücretlerini
açıklamaya başladıkları belirtilmekte ve enflasyon oranının %10’larda seyrettiği ortamda
%23’lere varan oranlarda zam yapan özel okulların, vatandaşın bütçesini zorlayacağına
dikkat çekilmektedir.
- 19.06.2010 tarihli Milliyet Gazetesi’nin “En pahalı özel okul Türkiye’de” başlıklı haberinde, 180
şu ifadeler yer almaktadır: “Demokrat Eğitimciler Sendikası (DES) Genel Başkan
Yardımcısı Lokman Erdoğan, özel okul ve kolejlerin pahalı olduğunu vurgulayarak,
sektörün yaptığı zamlar ile bindiği dalı kestiğini ileri sürdü... Erdoğan, "Türkiye’de özel okul
sektörünün gelişmesi için fiyatlarının düşürülmesi gerekmektedir" dedi… Erdoğan yaptığı
açıklamada, bu konuda sendikaya veli ve öğrencilerden yoğun şikâyetler geldiğini ve özel
okul ücretlerinin mevzuat gereği, okulun bulunduğu ildeki enflasyon rakamlarının dikkate
alınarak belirlenmesi gerekirken, yapılan zamların enflasyonun çok üstünde gerçekleştiğini
kaydetti… Erdoğan, zam sonrasında ortaya çıkan 2010-2011 eğitim yılı özel okul
ücretlerinin, eğitim kalitesi açısından Türkiye’den çok ilerde olan Avrupa ülkelerindeki özel
okul ücretlerinin bile üzerinde olduğunu bildirerek, Türkiye’de ortalama bir kolejde yıllık 190
eğitim ücreti ortalama 15 bin dolar iken, Amerika’da 6 bin dolar, İngiltere’de 12 bin dolar,
Kanada’da 6 bin dolar, Avustralya’da ise 10 bin dolar civarında seyrettiğine dikkat çekti.”
- 09.06.2010 tarihli Sabah Gazetesi’nde yer alan “Özel okullar zam yaptı” başlıklı haberde,
özel okullarının bazılarının ücretlerine yıllık enflasyon oranı düzeyinde zam yaparken
bazılarının enflasyonun üzerine çıktığı; ayrıca Ankara’da özel anaokulu ücretlerindeki
artışın %20-30 düzeyinde olduğu belirtilmektedir.
I.2.2. Yerinde İnceleme ve Görüşmelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
I.2.2.1. Yapılan Görüşmelerde Elde Edilen Bilgiler
Önaraştırma kapsamında ilgili teşebbüslerde yapılan yerinde inceleme ve görüşmeler
neticesinde elde edilen bilgiler özetle aşağıdaki şekildedir: 200
- Hâlihazırda yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre ilköğretim aşamasında öğrenci
alım yöntemi devlet okulları ile özel okullar için aynıdır. Ancak devlet okullarından farklı
olarak özel okullarda bölge kısıtlaması olmayıp, her özel okul mülâkat yapma gibi
kendisine özgü uygulamalar yapabilmektedir. Geçmişte özel okullara sınav ile alım
yapılmakta iken söz konusu alım usulü kaldırılmıştır. Geçen yıl itibarîyle başlayan sisteme
göre 8. sınıf Seviye Belirleme Sınavı (SBS) sonuçları dikkate alınarak ve diğer bazı
koşullar belirlenerek, öğrenciden başvuru ücreti alınmaksızın, gazetelere ilan yoluyla
öğrenci alım duyurusu yapılmakta, SBS puanları belli olduktan sonra öğrenci tarafından
başvuru yapılmaktadır. Özel okullar yönetmeliklerinde SBS puanıyla veya serbest olarak
öğrenci alacağını belirtmektedirler. 210
- Özel okul ücretleri Özel Okullar Ücret Tespit ve Tahsil Yönetmeliği’ne göre
belirlenmektedir. Mevzuata göre özel okullar birinci sınıf, dokuzuncu sınıf ve hazırlık sınıfı
için başlangıç fiyatını serbestçe belirleyebilmektedir. Ancak bir sonraki yıl, diğer bir ifadeyle
ara sınıf ücretlerinde, zam yapılacak ise TÜFE artışı dikkate alınmak suretiyle fiyat
belirlenmektedir. Dolayısıyla yapılacak zamlar, başlangıç fiyatı üzerinden ilgili şehirdeki
TÜFE oranını aşmamak üzere tespit edilen oranlarda yapılabilmektedir. Bununla birlikte
bahse konu okulun maliyetlerinde artış (ek yatırım vb) olması halinde TÜFE oranı üzerinde
11-12/226-76
6
artış yapılabilmektedir. Ancak herhangi bir yatırım olmaksızın TÜFE üzerinde zam
yapılması hallinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bahse konu ek ücretlerin öğrencilere
iadesi yaptırılmaktadır. Özel okullar tarafından belirlenen ücretler Milli Eğitim Bakanlığı’na 220
bildirilmekte ve gazeteler aracılığıyla kamuya ilan edilmektedir. Bahse konu hususlara ek
olarak özel okullar tarafından tespit edilen ücretler üzerinden indirimler yapılması
mümkündür.
- Özel okul ücretleri her yıl en geç 31 Mayıs’a kadar ilan edilmektedir. Her bir okul ayrı ilan
yapmaktadır, Dernek aracılığıyla ve sair suretle toplu ilan söz konusu değildir.
- Bazı özel okullar1 tarafından fiyatlar belirlenirken Dernek tarafından tavsiye edilen fiyat
artışlarının dikkate alındığı belirtilmiştir; ancak söz konusu tavsiyeler bağlayıcı nitelik
taşımamaktadır.
- Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği’nin diğer okullarda görev yapan öğretmenlerin belli
sayıda öğrenci ile transferi gibi etik olmayan davranışlara ilişkin kurallarına uyulmaktadır.2 230
- Özel okulların doluluk oranlarına ilişkin olarak, Türkiye çapında özel okulda okuyan
öğrenci sayısının yaklaşık 460.000 olduğu belirtilmiştir. Türkiye genelinde özel okullarda
okuyan öğrenci sayısının toplam öğrenci sayısına oranı ise %2,9’dur. Özel okulların
toplam kontenjan sayısı yaklaşık 900.000’dir. Ancak fiili olarak okulların %25-30’u boştur;
zira okullar koşullarını değiştirdiği için tespit edilen kontenjanlar filli durumda azalmıştır.
Bununla birlikte doluluk oranları bölgeye ve şehre göre değişiklik göstermektedir; büyük
şehirlerde doluluk oranları daha yüksektir. Sözü edilen hususa paralel olarak talebin
yüksek olduğu şehirlerde ve okullarda özel okul ücretleri daha yüksektir.
- Öğretmen alımları her yıl ilgili okulun belirlediği bir dönemde ilan verilmesi ve sınav,
sunum, mülakat vb yöntemler ile yapılmaktadır. İlgili mevzuat gereği öğretmen ücretlerinin 240
kamuda istihdam edilen öğretmen ücretlerinin altında olması mümkün değildir.
- Dernek sektördeki eğitim standartlarının yükseltilmesine yönelik çalışmalar yapmaktadır.
Bununla birlikte birtakım üyeler tarafından bazı Dernek toplantılarında fiyatlara yönelik
uygulamaların ele alındığı belirtilmiştir. Bunlar genellikle yazılı olarak alınan Dernek
kararları olmayıp şifahi nitelikte ele alınan konulardır. Ancak bu kararların herhangi bir
bağlayıcılığının bulunmadığı ileri sürülmüştür.3
- Etik ilkeler 2001 yılında yapılan Dernek genel kurulunda alınmış bir karara
dayanmaktadır. Etik ilkelerin oluşturulma sebebi ise kamuoyunda özel okullara yönelik
mevcut olan olumsuz imajın değiştirilmesidir. Bahse konu olumsuz imajın sebepleri Dernek
tarafından araştırılmış, öğretmen transferi (beraberinde öğrenci getirmek koşuluyla yapılan 250
geçişler), okullar arasındaki olumsuz ilişkiler vb sorunlar düzeltilmek istenmiştir.
- Etik ilkeler öğretmenleri değil okulları bağlayıcı niteliktedir, bir nevi centilmenlik
anlaşmasıdır. Öğretmen transferine ilişkin ilkelerin pratikte öğretmen alımları sırasında
bahse konu öğretmenin geçmişte çalıştığı özel okuldan referans alınmasından ibarettir.
- Başka özel okullara kayıtlı öğrencilere diğer özel okullar tarafından teklif
götürülememesine ilişkin etik ilkeler ise, bir öğrenciye grup olarak transfer olmaları halinde
indirim uygulanması vb eylemlerin dernek üyesi özel okullar nazarında ticari açıdan
ahlaksızlık oluşturan bir husus olarak kabul edilmesi sebebiyle, söz konusu durumun
engellenmesi amacıyla öngörülmüştür.

1 Gürışık Eğitim Okulları (Özel Aykan Koleji).
2 Söz konusu bilgi Özel Aykan Koleji, Yükselen Koleji ve Akasya Koleji yetkilileri tarafından verilmiştir.
3 Söz konusu bilgi Özel Aykan Koleji yetkilileri tarafından verilmiştir.
11-12/226-76
7
- Bahse konu ilkelere aykırılığın yaptırımı Dernek üyeliğine son verilmesidir. 260
- İki yıl önce dernek başkanının vefatı sonucu faaliyetlerine son veren Ankara Özel Okullar
Derneği üyelerinin geçmişte yapmış oldukları Dernek toplantılarında sektör sorunlarının
yanı sıra fiyat politikalarına ilişkin görüşmeler de yapılmıştır.4
- Bazı Dernek üyelerinin ifadelerine göre öğretim yılı içerisinde diğer okullardan öğretmen
alımı veya öğrenci nakli yapılmamaktadır.5 Öte yandan bazı okullar diğer okullardan
öğretmen transfer etmenin önünde herhangi bir engel bulunmadığı ifade edilmiştir.6
I.2.2.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
Önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde yer alan
ifadeler aşağıda sunulmaktadır.
- 16.03.2009 tarihli Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği Tüzüğü’nün “Üyeliğin Askıya 270
Alınması ve Sona Ermesi” başlıklı 6. maddesinin (d) ve (e) bentlerinde;
“Derneğin tüzüğüne, Özel Okullar İlkeleri’ne … aykırı hareket edenler … Hakkında
Yönetim Kurulu, üyenin durumunu, incelemesi için nedenleriyle birlikte Haysiyet Divanı’na
gönderir. … Haysiyet Divanı üyenin çıkarılması ile ilgili görüş veya önerisini Yönetim
Kurulu’na bildirir. Üyenin çıkarılmasına Yönetim Kurulu karar verir ve ilgili üyeye tebliğ
eder.
Derneğin üyelerinden Yönetim Kurulu’nca saptanmış olan Tüzükte belirtilen nedenlerle
“özel Okul İlkeleri’ne” uymayanlar … Yönetim Kurulu kararı ile dernek üyeliğinden
çıkarılırlar.” ifadeleri yer almaktadır.
- Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği tarafından hazırlanan “Özel Okullar İlkeleri’nde yer 280
verilen ifadeler şu şekildedir7:
“…
C. ÇALIŞMA ORTAMI, ÇALIŞANLAR, ÖĞRETMEN ALIMLARI
…
2. [ Özel Okullar] Bir Başka özel okulun öğretmenini öğrencileriyle birlikte almazlar.
3. Özel ilköğretim okullarında sınıf öğretmeni olarak çalışan bir öğretmeni işe alacak
kurumlar (aynı ilde), bu öğretmene eski okulunda tamamladığı sınıfın devamı olan sınıfta
görev vermezler.
4. Bir başka özel okulun öğretmeni veya çalışanı ile yeni öğretim yılı için sözleşme
yapacak kurumlar, kişinin çalıştığı kurumdan yazılı referans isterler. Bir hafta içinde 290
referans gelmezse durum Türkiye Özel Okullar Birliği’ne bildirilerek, sözleşme yapılır.
Kişinin çalıştığı kuruma bir hafta içinde sözleşme yapıldığı yazılı olarak bildirilir.
5. Kurumlar bir başka özel okulun öğretmeni ya da çalışanına doğrudan transfer teklifi
yapamazlar. Ders kesim tarihinden önce özel okullar bir başka özel okulun öğretmeni veya
çalışanı ile sözleşme yapamazlar, kendi öğretmenleri ya da çalışanları ile sözleşme
yenilemezler. (Yabancı öğretmenler için süre kısıtlaması yoktur.)

4 Söz konusu bilgi Büyük Kolej ve Jale Tezer Koleji yetkilileri tarafından verilmiştir.
5 Söz konusu bilgi Maya Özel Okulları, TED Ankara Koleji ve Özel Aykan Koleji yetkilileri tarafından
verilmiştir.
6 Doğan Koleji, Ankara Hayat Koleji, Robert Koleji, Koç Eğitim Kurumları.
7 Sözü edilen ilkeler Dernek’in internet adresinde de yer
almaktadır.
11-12/226-76
8
6. Aynı öğretim yılı içerisinde iki kurumla birden yasal sözleşme yapan çalışanlar iki
kurumca da çalıştırılmazlar.
…
D.ÖĞRENCİ ALIMLARI 300
1. Okullar ilan ettikleri ücretler üzerinden öğrenci alırlar. Haklı gerekçelere dayanmayan ve
önceden beyan edilmeyen indirimler yapamazlar. Ücretlerini pazarlık konusu haline
getirmezler. Bir başka özel okuldan grup halinde gelecek öğrencilere özel imkânlar
tanımazlar. Belli bir okuldan gelenlere özel indirimler uygulamazlar.
3. Kurumlar akademik başarı veya özel yetenekler ya da spor bursu ile bir başka özel
okulun öğrencisini almazlar.
…
E. İLAN, REKLAM, TANITIM
…
3. Özel okullar reklam, ilan, afiş ve duyurularını yaparken bir diğer kurumu rahatsız 310
etmemeye ve centilmenlik sınırlarını aşmamaya dikkat ederler. Kurumlar bir başka
kurumun ilan, reklam ya da duyurusunu engelleyecek ya da bu tanıtıma zarar verecek
davranışlarda bulunmazlar.
…”
- Koç Eğitim Kurumları’nda elde edilen “V.K.V. Koç Özel İlköğretim Okulu ve Lisesi
Yönetim Kurulu Toplantısı Tutanağı” başlıklı ve 19.04.2001 tarihli belgede şu ifadelere yer
verilmiştir:
“…
18 Nisan’da yapılan ve İstanbul’dan belirli Vakıf okullarının katıldığı toplantıda, okul
ücretleri, burslar, ödeme tarihleri ve maaşlar gibi konular açıkça ele alındı. 30 Nisan’da 320
ikinci bir toplantı yapılacak.
Her okulun aynı tavır içinde olması ve benzer politikalar uygulaması gerekir.
…
Diğer okullarla, özellikle de Vakıf Okullarıyla uyumlu şekilde hareket etmeliyiz.
…”
- Koç Eğitim Kurumları’nda elde edilen “V.K.V. Koç Özel İlköğretim Okulu ve Lisesi