Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-2-118 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-03/17-9
Karar Tarihi : 10.01.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖR : Esma TEMEL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Harun MELEKLİOĞLU
169. Sok No:7/A Bornova /İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.
Salih Tozan Sok. Karamancılar İş Merkezi No:18 Esentepe Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.'nin başvuru sahibi
internet kafeye hizmet temin etmeyi reddetmesi sonucunda, aynı bölgedeki rakip
kafeler arasında rekabet ortamının bozulduğu iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- İzmir ilinin Bornova ilçesinde internet kafe işlettikleri ve söz konusu bölgede
kendileri haricinde iki internet kafenin daha faaliyet gösterdiği,
- Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.'nin (Superonline) söz konusu bölgeye hizmet
sağlamaya başlamasından önce anılan bölgeye hizmet sunan iki internet servis
sağlayıcısının bulunduğu,
- Superonline'nın internet kafenin bulunduğu sokakta ve hatta yan binada internet
hizmeti sunmasına rağmen, söz konusu kafenin bulunduğu apartmana hizmet
vermediği,
- Aynı bölgede bulunan rakip internet kafelerin de Superonline'dan internet hizmeti
aldığı,
- Kendilerinin sunduğu internet bağlantı hızı 20 Mbps iken, 50 metre mesafede
bulunan rakip kafelerin 100 Mbps hızında internet hizmeti sunabildikleri,
- İnternet hizmeti taleplerinin Superonline tarafından reddedilmesi sonucunda, aynı
bölgedeki rakip kafeler arasında rekabet ortamının bozulduğu
iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.06.2012 tarih ve 4716 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine hazırlanan 29.08.2012 tarih ve 2012-2-118/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu 20.09.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-44/1369-M sayı ile
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme
üzerine hazırlanan 31.12.2012 tarih ve 2012-2-118/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
13-03/17-9
2/7
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuru konusu iddialar hakkında
soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler
(5) Dosya konusunu, başvuru sahibinin yüksek hızda internet erişim hizmeti alma
talebinin Superonline tarafından reddedilmesi sonucunda Superonline’dan bu hizmeti
almakta olan internet kafelerle rekabet etmede dezavantajlı duruma düştüğü iddiası
oluşturmaktadır.
(6) Başvuru sahibi tarafından talep edilen ve Superonline’nın sağlamayı reddettiği iddia
edilen hizmet, belli bir hızdaki genişbant internet erişim hizmetidir. Bu hizmet belli bir
zaman diliminde alınabilen ya da gönderilebilen verinin büyüklüğüne (bant genişliği)
göre farklılaşabilmektedir.
(7) Genişbant internet erişim pazarı açısından altyapı sahipliği önemli bir unsurdur. Bu
alanda perakende seviyede faaliyet gösteren teşebbüsler; kendi altyapılarına sahip
olan dikey bütünleşik teşebbüsler ve kısmen ya da tamamen diğer teşebbüslerin
altyapılarını kullanan teşebbüsler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Teşebbüsler, sahip
oldukları ya da toptan seviyede kullanım ücreti karşılığında faydalandıkları altyapı
aracılığıyla son kullanıcılara perakende seviyede internet erişim hizmeti sunmaktadır.
(8) Genişbant erişim için kullanılan teknolojileri ikiye ayırmak mümkündür. İlk genişbant
erişim türü “sabit genişbant” olup; bakır kablo ağı üzerinden sunulan hizmetler, kablo
TV şebekesi üzerinden sunulan hizmetler ile fiber erişim hizmetleri bu kapsamda yer
almaktadır. Genişbant erişimin diğer bir türü, mobil şebekeler üzerinden erişimdir. Bilgi
Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından mobil genişbant erişimi, “3G veya
daha üstündeki mobil standartları kullanan internet erişimi” olarak tanımlanmaktadır.
(9) Türkiye’de sabit genişbant internet erişim hizmetleri Türk Telekomünikasyon A.Ş.
(Türk Telekom) tarafından 2000’li yılların başından itibaren sağlanmaya başlamıştır.
2003 yılında sadece 18.604 abone genişbant internet hizmeti almaktayken, 2012 yılı
3. çeyreği itibarıyla bu sayı 19.287.075’ye ulaşmıştır1. Sabit genişbant internet
abonelerinin çoğunluğu Türk Telekom’un sahip olduğu bakır kablo ağı altyapısı
üzerinden (DSL teknolojisi ile) hizmet almaktadır. Türkiye’de 2012 yılı 3. çeyreğinde
sabit genişbant abonelerinin %85,5’i DSL teknolojisini kullanmaktadır.
I.1.2. İlgili Ürün Pazarı
(10) İlgili ürün pazarının tespitinde, abonelere sunulan alternatif teknolojilerin ne ölçüde
birbirini ikame ettiği hususu önem taşımaktadır2.
(11) Kullanıcıların internet ihtiyaçlarının farklı teknolojik altyapılar aracılığıyla karşılanması
mümkündür. TTNet’in temel faaliyet alanı olan DSL uzun zamandır piyasada bulunan
bir teknoloji olup, Türk Telekom bakır kablo altyapısı üzerinden veri akışı sağlama
prensibine dayanmaktadır. Kablo televizyon altyapısı üzerinden sağlanan internet
erişimi de benzer şekilde piyasadaki yerleşik sabit genişbant teknolojilerindendir.
1 Sabit, mobil, kablo, fiber vb. tüm genişbant internet erişim yöntemleri dâhil olup çevirmeli (dial up)
internet hariçtir.
2 Esasen genişbant kavramı DSL, kablo modem ve fiber optik erişimi haricinde, genişbant telsiz erişim
sistemleri veya uydu aracılığıyla yapılan internet erişimi, Wi-Fi, ATM, çerçeve röle ve metro ethernet
gibi teknolojileri de kapsamaktadır. Ancak söz konusu teknolojilerin genişbant erişimi içerisindeki
payının oldukça düşük olması sebebiyle bu bölümdeki değerlendirmeye dâhil edilmemişlerdir.
13-03/17-9
3/7
(12) Sabit genişbant açısından görece yeni bir teknoloji olan fiber internet, bakır yerine
fiber optik kablo altyapısına dayanmakta ve DSL ile kablo internete nazaran daha hızlı
veri akış imkânı sağlamaktadır.
(13) Başvuru sahibi tarafından, kendi sunduğu internet bağlantı hızı 20 Mbps iken, 50
metre mesafede bulunan diğer kafelerin 100 Mbps hızında internet hizmeti
sunabilmeleri nedeniyle rakip işletmecilerle rekabet etmede güçlük çekildiği
belirtilmekte, bu çerçevede aynı bölgedeki internet kafeler arasında müşterilere
sunulan internet hızındaki farktan dolayı rekabet ortamının bozulduğu ifade
edilmektedir.
(14) Superonline’dan elde edilen bilgilere göre, teşebbüsün DSL alt yapısı üzerinden
sunduğu internet hızı ile fiber alt yapısı üzerinden sunduğu internet hızı farklılık
taşımaktadır. Superonline’ın 2012 yılı 3. çeyrek itibarıyla bu iki altyapı üzerinden
sunduğu hızlar ve bu hızlar bazında abone sayısı aşağıda gösterilmiştir.
Tablo 1: Superonline’ın 2012 yılı 3. Çeyrek İtibarıyla DSL ve Fiber Alt Yapısı Üzerinden Sağladığı
İnternet Hızları ve Abone Sayısı
DSL Alt Yapısı Fiber Alt Yapı
İnternet Hızı Hıza Karşılık Gelen Abone
Sayısı
İnternet Hızı Hıza Karşılık Gelen Abone
Sayısı
1 Mbps (…..) (…..) (…..)
2 Mbps (…..) (…..) (…..)
4 Mbps (…..) (…..) (…..)
8 Mbps (…..) (…..) (…..)
8 Mbps’e kadar (…..) (…..) (…..)
16 Mbps’e kadar (…..) (…..) (…..)
- (…..) (…..) (…..)
- (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) Toplam (…..)
(15) Tablodaki hızlar dikkate alındığında, internet kafe işleticisi başvuru sahibinin
Superonline’dan 20 MB ve/veya üzeri (208=160 Mbps) internet hızı talep ettiği,
bunun da fiber erişim ile mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Bu bakımdan ilgili ürün
pazarının en dar şekilde “fiberden genişbant internet erişim hizmeti pazarı” olarak
belirlenmesi mümkündür. Bununla birlikte, sabit genişbant erişiminde fiber erişime
ikame olarak DSL ile kablo internetin de bulunduğu, bu bakımdan tek başına fiberden
ya da fiber, DSL, kablo internetten oluşan sabit g
