Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-83 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-12/214-100
Karar Tarihi : 24.04.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Hatice YAVUZ, Mehmet GERÇEK, Ebrar KOCAMAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : İntron Sağlık Ürünleri İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti.
İsmet Kaptan Mah. Sezer Doğan Sok. No:20/1 Konak/İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Medsantek Laboratuar Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Mahmutbey Mah. Taşocağı Yolu Cad. Balance Plaza No:19/6
C Blok Kat:9 Daire:92 Bağcılar/İstanbul
- Genomed Sağlık Hizmetleri A.Ş.
Yeşilköy Mah. Atatürk Cad. No: 12/1 (EGS Business Park
Blokları B1 Blok) Kat:17 Ofis:473 Bakırköy/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: ThermoScientific firmasının DNA dizi analizi cihazlarının
Türkiye'deki yetkili distribütörleri olan Medsantek Laboratuar Malzemeleri San. ve
Tic. Ltd. Şti. ve Genomed Sağlık Hizmetleri A.Ş.'nin söz konusu tıbbi cihazların
satış, servis ve bakım pazarındaki hakim durumunu, cihazlarda kullanılan kit
pazarında kötüye kullandığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Thermo Fisher Scientific (THERMO) firmasının DNA dizi analizi cihazları1 pazarında
faaliyet gösterdiği, teşebbüsçe üretimi yapılan cihazların küresel pazarda %(…..)
pazar payı ile hakim durumda bulunduğu, teşebbüsün Türkiye pazar payının da
benzer seviyelerde olduğu,
- THERMO’nun Türkiye'de Medsantek Laboratuar Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
(MEDSANTEK) ve Genomed Sağlık Hizmetleri A.Ş. (GENOMED) unvanlı iki yetkili
distribütörü bulunduğu,
- İntron Sağlık Ürünleri İthalat İhracat Ltd. Şti.’nin (INTRON) 2009 yılından beri DNA
dizi analiz cihazlarında kullanılan kitlerin satışı faaliyetinde bulunduğu, söz konusu
kitlerin üniversite hastaneleri ve Sağlık Bakanlığı hastanelerine satışının
gerçekleştirilebilmesi için DNA dizi analizi cihazlarının bu hastanelere temin edilmesi
gerektiği,
- INTRON'un 2013 yılına kadar GENOMED firması ile çalıştığı, daha sonra ise diğer
distribütör olan MEDSANTEK firması ile çalışmaya başladığı, bu süreçte üç adet
cihazın ve çeşitli sarf malzemelerinin MEDSANTEK'ten temin edildiği,

1 DNA dizi analizi cihazları temel olarak, kalıtsal hastalıkların tanısında kullanılmaktadır.
18-12/214-100
2/9
- Devam eden süreçte INTRON'un faaliyet gösterdiği kit pazarında MEDSANTEK'in
de faaliyet göstermeye başladığı ve bu pazarlarda ortaya çıkan rekabet sonrasında
MEDSANTEK'in cihazlar için INTRON'a servis hizmetini ve ihaleler için gerekli olan
yetki belgesini 2017 yılından sonra temin etmediği, cihaza ilişkin bu yetki belgesi
olmaksızın ihalelere teklif verilemediği, başka bir ifadeyle yetki belgesi verilmeyen
cihazı almanın bir anlam ifade etmediği,
- INTRON'un yaşanan bu olaydan sonra üretici firma THERMO ile iletişime geçerek
servis hizmetini yurtdışından almak zorunda kaldığı, yurtdışından almış olduğu bu
hizmetin ücretinin yurtiçinde alabileceği servis hizmeti ücretinden oldukça fazla
olduğu ve bunun sürdürülebilir bir çözüm olmadığı, yetki belgesinin ise üretici
firmadan da Türkiye distribütörlerinden de temin edilemediği,
- Cihaza ilişkin yetki belgesi verilmemesinin nedeni olarak MEDSANTEK'in de aynı
ihaleye2 katılacak olmasının gösterildiği ancak INTRON'un söz konusu cihazları
satın alma sebebinin kamu ihalelerine katılmak olduğu, bu yetki belgesinin temin
edilememesi durumunda kit pazarında faaliyet göstermesinin de mümkün
olamayacağı,
hususları ifade edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.11.2017 tarihinde giren başvuru üzerine
hazırlanan 29.12.2017 tarih ve 2017-3-83/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 11.01.2018
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 18-02/15-M sayı ile önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 17.04.2018 tarih ve 2017-3-83/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- MEDSANTEK ve GENOMED’in sattıkları cihazlara ilişkin yetki belgesini alıcıya
vermemesi uygulamalarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
(4054 sayılı Kanun) 6. maddesi kapsamında kit pazarındaki rekabeti olumsuz yönde
etkiler nitelikte olduğu,
- Söz konusu teşebbüslere, sattıkları DNA dizi analizi cihazlarına cihazı satın alan
taraflara yetki belgesi vermesi gerektiği yönünde anılan Kanun’un 9. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesinin yerinde olacağı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.1. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Teşebbüs: MEDSANTEK
(5) Dosya mevcudu bilgilere göre MEDSANTEK, Türkiye’de laboratuvar sistemleri alanında
cihazların satışı ve satış sonrası hizmetlerin sunulması pazarında 2000 yılından beri
faaliyetlerini sürdürmektedir. DNA dizi analizi alanındaki faaliyetlerine 2011 yılında
başlayan MEDSANTEK’, bu alanda THERMO’nun sanger ve yeni nesil dizileme
cihazlarının satışını ve satış sonrası hizmetlerini gerçekleştirmektedir. Ayrıca bu
cihazlarda kullanılan sarf malzeme ve kitlerin satışına yönelik alanda da faaliyet
göstermektedir. MEDSANTEK ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan Bio Cem
Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. de aynı alanda benzer faaliyetlerde bulunmaktadır.

2 Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nin "3 Kısım 27 Kalem
TıbbiGenetik Laboratuvarı Tanı Kitleri Karşılığı Geçici Cihaz Temini" ihalesi.
18-12/214-100
3/9
I.1.2. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Taraf: GENOMED
(6) 1992 yılında kurulan GENOMED, Randox ve Digene firmalarının temsilciliğini yaptıktan
sonra 1998 yılında THERMO ürünlerinin o zamanki ismiyle Applied Biosystems’in
distribütörlüğünü almıştır. GENOMED’in faaliyet alanlarının genel olarak; moleküler tanı,
PCR tabanlı sistemler, sanger tabanlı ve yeni nesil DNA dizileme teknolojileri olduğu
belirtilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, GENOMED’in müşteri portföyünü; Sağlık
Bakanlığına bağlı tüm teşhis ve tedavi kurumları, üniversitelere bağlı tüm teşhis ve
tedavi kurumları, özel/vakıf hastaneleri, özel laboratuvarlar, kamu özel ortaklığı ile
yapılan şehir hastaneleri vb. tüm teşhis/tedavi kurumları oluşturmaktadır. GENOMED
ilgili kurumlara THERMO markasına sahip ilgili sistemlerin yine aynı markaya sahip kit
ve sarf malzemelerini satmakta ve satış sonrası servis hizmeti vermektedir. 2017 yılının
Ocak ayından itibaren kit karşılığı cihaz kurulumu ve tanı kitleri satışlarının THERMO
onaylı Biodpc Teşhis Sistemleri San. Tic. A.Ş.; sarf satışı ve cihaz bakım onarım
işlerinin ise THERMO onaylı EYS Medikal ve Laboratuvar Projeleri İns. Tic. Ltd. Sti.
tarafından yürütülmeye başlandığı, GENOMED’in ise bu firmalara ürün tedariki,
uygulama desteği, teknik destek gibi hizmetler verdiği dosyadaki bilgilerden
anlaşılmaktadır.
I.1.3 Başvuru Sahibi: INTRON
(7) Dosyadaki bilgilere göre INTRON, moleküler biyoloji ve genetik alanında hizmet vermek
amacıyla 2009 yılında İzmir'de kurulmuştur. 2012 yılına kadar Türkiye içindeki tedarikçi
ve bayi konumundaki firmalardan DNA dizi analizi kitlerini alarak son kullanıcılara kit
karşılığı ihaleler ile satışını gerçekleştirdiği, ayrıca 2012 yılı itibarıyla yurtdışı firmaların
distribütörlüklerini almaya başladığı ifade edilmiştir. Bu çerçevede INTRON, 2012
yılından başlayarak günümüze kadar İsveç menşeli Cybergene, Singapur menşeili TNR
Diagnostic, ABD menşeli, Mclab ve Alman menşeli Centogene'in Türkiye
distribütörlüklerini yapmıştır. 2015 yılından itibaren ise Türkiye’de kamu ve özel
hastanelere ve özel laboratuvarlara yeni nesil cihazları kit karşılığı kurma işiyle iştigal
etmektedir.
I.2. Değerlendirme
(8) INTRON tarafından gönderilen şikayet dilekçesi ve ek bilgi ve belgelerde esas olarak,
DNA dizi analizi cihaz, kit ve sarf malzemesi üreticisi THERMO’nun Türkiye’deki yetkili
distribütörlerinden satın aldığı cihazlar ile kit karşılığı hizmet alım ihalelerine katılmaya
çalışan INTRON’un kamu hastaneleri tarafından ihale şartnamelerinde talep edilen
cihaz için üretici ve yetkili distribütörden alınması gereken yetki belgelerini GENOMED
ve MEDSANTEK’ten temin edememesi nedeniyle kit pazarında piyasadan dışlandığı
iddia edilmektedir. Bu bağlamda, söz konusu iddialar 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
kapsamında incelenebilecek niteliktedir.
(9) Dosya kapsamında incelenen başvurudan ve elde edilen bilgi ve belgelerden,
GENOMED ve MEDSANTEK’in kamu ihalelerinde yetki belgesi vermediği iddia edilen
ürünün, söz konusu yetkili distribütörlerin gerek doğrudan hastanelere, gerekse kit
pazarında faaliyet gösteren bayilere satışını yaptığı cihaza ilişkin olduğu
anlaşılmaktadır. Diğer yandan, söz konusu cihaza ilişkin yetki belgesinin alınamaması,
INTRON’un temel olarak Thermo Fisher marka sanger ve yeni nesil dizileme
pazarlarındaki kit satışı faaliyetlerine engel teşkil eder niteliktedir.
18-12/214-100
4/9
(10) İncelenen teşebbüsler THERMO’nun Türkiye’deki yetkili distribütörleri olarak faaliyet
göstermektedir. THERMO hem yeni nesil DNA dizi analizi cihazlarının hem de sanger
adı ile anılan DNA dizi analizi cihazlarının üretimini gerçekleştirmektedir. THERMO aynı
zamanda bu cihazlara uyumlu tanı kitlerinin üretimi işiyle de iştigal etmektedir.
MEDSANTEK ve GENOMED ise THERMO tarafından üretimi yapılan bu cihazların ve
tanı kitlerinin Türkiye’ye satışının yanında bu cihazlarda kullanılan sarf malzemesinin
satışı ve cihazların bakım/onarımı alanlarında faaliyet göstermektedir. Şikayetçi
INTRON ise bu cihazlara uyumlu tanı kitlerinin satışını gerçekleştirmektedir.
(11) Tanı kitlerinin satışı pazarında kamu alımları önemli bir yer tutmaktadır. Kamu alım
ihalelerinin ise önemli bir bölümü hizmet alım ihalesi şeklinde gerçekleşmektedir. Bu
yöntemde ihaleyi kazanan firmanın, cihazın kurulumundan sonucun verilmesi
aşamasına kadar tüm edimleri yerine getirmesinin beklenmesi sebebiyle ihaleye
katılacak olan firmaların kit pazarındaki rakipleri ile rekabet edebilmesi için bu kitlerin
kullanılacağı cihazları da hastaneye temin