"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Değer Artış Payı ve Katılma Alacağı
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacı ... vekili, boşanma davasında karşı dava olarak ileri sürdüğü dava dilekçesinde, işyerinin açılmasına maddi katkı olarak, takılarının banka kasasından alınıp bozdurulmasına rıza göstermesi gözönüne alınarak mal rejimine ilişkin malların paylaşımını talep etmiş, tefrik sonrası dosyaya sunduğu 28.07.2010 havale tarihli açıklama dilekçesiyle, davaya konu ... isimli işyerinin açılmasına ortak birikim ve 7000 TL değerinde, banka kasasında muhafaza altına alınmış ziynet eşyaları ve birikimi ile yaptığı katkı sebebiyle, bu işyeri üzerinde değer artış payı ve rayiç değerinin yarısı üzerinden belirlenecek alacağın yasal faiziyle birlikte davalı taraftan alınmasına karar verilmesini istemiş, bozma sonrası 15.02.2018 tarihinde davasını, 44.000 TL ziynetle katkıdan dolayı alacak talebi olduğunu, 18.571.50 TL katılma alacağı talebi olduğunu beyan ederek ıslah etmiştir.
Davalı ... vekili, davaya konu işyerinin davalının babasına ait olduğunu, işyerini davalının babasının bedel ödeyerek devraldığını, davalının ise bu işyerinde işçi olarak çalıştığını, davacının Garanti Bankasında 14.12.2004 tarihinde kasa kiraladığını, ziynetlerin işyerine sermaye olarak konulmadığını, şubeyi davalının babasının açtığını, açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizin 2012/7281 Esas 2013/4198 Karar sayılı ilamı ile HUMK'un 75 ve 76. maddeleri (6100 sayılı HMK mad. 31 ve 33.) hükmüne göre, davanın esası olan maddi olayların ileri sürülmesinin taraflara, bunların nitelendirilmesinin ve uygulanacak Kanun maddesini belirlemenin hakime ait olduğu, Hâkimin tarafların yargılama oturumlarında ve dilekçelerinde kullandıkları sözcükler ve nitelendirme ile bağlı olmadığı, davacı vekilinin, aşamalardaki dilekçe ve beyanlarında vekil edeninin Garanti Bankası kasasındaki ziynet eşyalarını bozdurmak suretiyle işyerinin açılmasına katkıda bulunduğunu, kiralama bedelinin bu parayla karşılandığını, davalının muvazaalı olarak işyerini babasına devrettiğini ileri sürdüğü, dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, davacı ...’nın 14.12.2004 tarihinde banka kasası kiraladığı, 14.01.2005 tarihinde kasadaki ziynet eşyalarını alarak kasayı kapattığı, davalı ...’in 12.01.2005 tarihinde vergi dairesine işyeri açma bildiriminde bulunduğu, 14.01.2005 tarihinde ailevi nedenlerle işyerini kapattığını açıklayan dilekçe verdiği ve 15.01.2006 tarihinde işyerini terk ettiğinin anlaşıldığı, söz konusu Zümrüt Büfenin, 01.02.2005 tarihinde davalının babası ... tarafından kiralandığı, 15.01.2005 tarihinde banka havalesiyle kiralayana 36.500 TL gönderildiği, yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarının; davacının 8-10 civarında bileziği, 2 adet takı seti, tek taş yüzüğü ve kına gecesinde takılan diğer ziynet eşyalarının bulunduğunu söyledikleri, o halde; Garanti Bankasındaki davacıya ait kiralık kasanın kapatıldığı tarih, davalının işyerini açtığı tarih, işyeri kapatma bildirimi, işyerini terk tarihi ve davalının babası ...’ın işyeri kiralama sözleşmesini yaptığı tarih ile kiralayana yapılan havale tarihlerinin, yakın ve birbirlerini takip eden zamanlarda olması dikkate alındığında davacının kişisel malı niteliğindeki ziynet eşyalarını bozdurmak suretiyle işyerinin açılmasına katkıda bulunduğunun kabulü gerektiği,toplanan deliller, dosya kapsamı ve dava dilekçesindeki açıklamalara göre davacı vekilinin talebinin işyeri üzerindeki değer artış payı ve katılma alacağı isteğine ilişkin olduğu, Mahkemece, TMK'nin 227. maddesi uyarınca değer artış payından kaynaklanan alacak ve katılma alacağı isteğine ilişkin usulüne uygun olarak araştırma ve inceleme yapılmadığı, Mahkemece, değer artış payı alacağının hesabı için öncelikle ziynet eşyalarının cins ve miktarı, verildiği tarihteki değeri ile işyerinin bu tarihteki aylık kiralama sürüm değerinin ayrı ayrı saptanması, davacının katkı yaptığı tarihteki kiralama sürüm değeri ile katkıda bulunduğu miktarın (altın parası) toplamı gözetilerek davacı kadının yaptığı katkının, sözü edilen toplam değer içindeki oranının bulunması, bu oranın tasfiye tarihindeki kiralama sürüm değeri ile çarpılarak çıkacak miktarın değer artış payı alacağı olarak karar altına alınması (TMK mad. 227). TMK'nin 232 ve 235/1. maddelerine göre taşınmazın tasfiye anındaki sürüm değeri, Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarına göre tasfiye tarihi olarak eldeki davanın karar tarihine en yakın tarih olarak kabul edilmesi, değer artış payı hesaplanıp taşınmazın tasfiye anında belirlenecek değerinden düşürüldükten sonra kalan bakımından TMK'nin 231 ve 236/1. madde ve fıkrası uyarınca davacının katılma alacağının saptanması, dava dilekçesinde yemin deliline de dayanılmış olduğunda
