"İçtihat Metni"
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ
UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE DAİR
I. BAŞVURU
Başvurucu Avukat dilekçesinde özetle;
... 41. Hukuk Dairesinin 30/12/2020 tarih, 2020/1665 E. 2020/1912 K. sy dosya içeriğine göre davacının, diğer davalı ile akdedilen 2. Bölge (... Avrupa Yakası) Dağıtım Hizmetlerine İlişkin Doğrudan Temin Sözleşmesi kapsamında dağıtıcı olarak çalıştığını, 30.10.2018 tarihli soruşturma raporuna göre davacının artık davalı şirkete ait bir işte çalıştırılmamasının diğer davalıdan istendiğini, diğer davalının ise davacıyı başka bir işte çalıştırabilecekken iş akdini feshettiğini, mahkemece davacının işvereni ile akdedilen dağıtım hizmetlerine ilişkin doğrudan temin sözleşmesinin muvazaalı kabul edilerek davacının müvekkil Şirketteki işe iade olduğunu ve iş bu karara karşı İstinaf başvurularının da kesin olarak reddedildiğini, bu durumun daha önce verilen aynı nitelikteki üst mahkeme kararlarına bire bir zıtlık teşkil etmekte olup uyuşmazlık hakkında Yargıtay'ın karar vermesi gerektiğini, davacının müvekkili nezdinde işe iadesine karar verilmesinin aşağıda listesini verdikleri müvekkilin yüklenici firmalarla yaptığı ayrım dağıtım işine ilişkin hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olmadığına dair kurulmuş üst mahkeme kararlarına aykırı olduğunu, bu kararların Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2016/30942, 2016/30946, 2016/13315, 2016/12940, 2016/971, 2018/4970 E sayılı kararları ile Yargıtay 9 Hukuk Dairesinin 2020/486, 2019/8139, 2010/36039, 2013/12836, 2018/9374, 2020/8229 E. sayılı kararları, ... Bölge Adliye Mahkemesi 25 Hukuk Dairesinin 2017/1271-1275, ... Bölge Adliye Mahkemesi 27 Hukuk Dairesinin 2018/2396 E., ... Bölge Adliye Mahkemesi 27 Hukuk Dairesinin 2020/2584 E. ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 2017/4227 E. sayılı kararları olduğunu, istinaf ilamının önceki içtihatlara aykırı olması ve bu aykırılığın giderilmesinin Yargıtaydan istenmesinin gerekli hale geldiğini beyan ederek uyuşmazlığın giderilmesini talep etmiştir.
II. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI
... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu 25.06.2021 tarih ve 2021/19 sayılı kararı ile;
“...... Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesi'nin 2020/1655 Esas, 2020/1912 Karar Sayılı ilamı ile davalı PTT ile yüklenici firma arasında akdedilen gönderi dağıtım işinin yaptırılmasına ilişkin sözleşmelerin muvazaalı olduğuna,
... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi 2017/1271-2019/785 E/K, 2017/1272-2019/898 E/K, 2017/1273-2019/786 E/K, 2017/1274-2019/899 E/K, 2017/1275-2019/830 E/K Sayılı ilamları ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 2018/2396 Esas, 2020/1859 Karar Sayılı ilamı ve 2020/2584 Esas, 2020/2519 Karar Sayılı ilamı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 2017/4227 Esas, 2017/2692 Karar Sayılı ilamları ile PTT ile yüklenici firma arasındaki sözleşmelerin muvazaalı olmadığına ilişkin verilen kesin kararlar nedeniyle muvazaanın bulunup bulunmadığına ilişkin kararlarda oluşan çelişkinin giderilmesi nedeniyle ... Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu'na başvurulduğu görülmüştür.
Dava 4857 Sayılı İş Kanunu uyarınca iş akdinin feshinden doğan işe iade davası olup, başvurunun konusu ise davalı PTT ile yüklenici arasındaki sözleşmelerin muvazaalı olup olmadığı, işe iade davası sonucunda işe iadesine karar verilen işçinin sözleşmenin muvazaalı olduğunun kabulü halinde PTT nezdinde işe iade edileceği, sözleşmenin muvazaalı olduğunun kabulü halinde ise alt işveren nezdinde işe iade edileceği hususuna ilişkindir....
6475 sayılı posta Hizmetleri Kanunun 25/3-e maddesinde yönetim kurulunun görev ve yetkileri arasında " Faaliyet ve iş alanlarına ilişkin olarak gerçek ve tüzel kişilerle sözleşme imzalanması veya ortaklıklar kurulmasına, postaların ayırım ve dağıtım işleri için iş satın alınmasına karar vermek " hüküm altına alınmış olduğundan, davalı işverenler arasında geçerli ve muvazaaya dayanmayan bir asıl işveren alt işverenlik sözleşmesi bulunduğu anlaşılmaktadır.
4734 sayılı İhale Kanunu uyarınca " Posta Alımlarına İlişkin Tip İdari Şartname ve sözleşme " imzalanmış olup, konusu, posta gönderilerinin işlenesi ayrımı, kaydı, taşınması ve dağıtılması işidir. Davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olup, kanuna uygundur ve muvazaaya dayanmadığı anlaşılmaktadır.
SONUÇ; Belirtilen kanuni düzenlemeler ve değerlendirmeler kapsamında ... Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu tarafından yapılan görüşme ve oylama sonucunda;
Davalı PTT ile dava dışı şirketler arasında 4734 Sayılı İhale Kanunu uyarınca, Posta Hizmet Alımlarına İlişkin Pazarlık Usulü Tip İdari Sözleşme imzalandığı, işin konusunun posta gönderilerinin işlenmesi ve taşınıp dağıtılması olduğu, davacının da alt işverenler işçisi olarak bu sözleşmeler kapsamında posta dağıtım elemanı olarak davalı asıl işveren PTT nezdinde çalıştığı, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 02/03/2020 tarih, 2020/486 Esas, 2020/3364 Karar Sayılı ilamına göre 5584 Sayılı Posta Kanunu'nun 10. Maddesine 2009 yılında eklenen fıkra ile ''PTT idaresinin postalarının ayırım ve dağıtım işlerinin ihale yoluyla 3. Şahıslara gördürülebileceği'' bu nedenle alt işverenlik sözleşmelerinin muvazaalı olmadığı kabul edilmiştir. Yine kapatılan Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 28/05/2019 tarih, 2016/13315 Esas. 2019/11884 Karar Sayılı ilamı da aynı yöndedir. Tüm içtihatlar doğrultusunda davalı asıl işveren PTT ile ihbar olunan şirketler arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığı ve davacının da alt işveren şirketler işçisi olduğu görüşü ile muvazaanın varlığı konusunda oluşan görüş farkının giderilmesi açısından dosyanın 5235 Sayılı Yasa'nın 35/III maddesi gereğince Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,” Oy çokluğu ile karar verilmiştir.
III. BAŞVURU KONUSU UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARAR
... Bölge Adliye Mahkemesi 41. Hukuk Dairesinin tarih ve 2020/1655 E, 2020/1912 K. Sayılı Dosyası
A)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti
... 32. İş Mahkemesinin 05/02/2020 T, 2018/1110 Esas-2020/130 Karar sayılı kararında;
“...Davalı şirketler arasındaki muvazaa iddiasının değerlendirilmesi; Davalılar arasındaki ilişkinin niteliği yönünden; 4857/2 madde ile işyerinde üretilen mal ya da hizmet üretimine ilişkin işler asıl iş ve yardımcı iş olmak üzere ikiye ayrılmış olup, yardımcı işlerin altişverene verilmesi ve altişveren işçileri tarafından ifa edilmesinde herhangi bir sınırlama bulunmazken, asıl işin tamamının ya da bir bölümünün bölünerek altişverene verilebilmesi hususu; işyeri ya da işletme gerekleri ile teknolojik nedenlerle özel uzmanlık gerektiren bir halin varlığı halinde mümkün kılınmıştır. Somut olayda PTT A.Ş: işyerinde ifa edilen ve altişveren sıfatıyla diğer davalı şirkete verilen ve davacının da çalıştığı işin” idarece belirlenen gönderilerin adresten kabulü, ambalajlanması, ölçme, tartım ve kayıt işlemleri, dağıtılacak tüm kayıtlı/kayıtsız gönderilerin grup ayrımı, kayıt işlemleri, dağıtım araçlarına yükleme ve boşaltma işlemleri, gönderilerin teslimi, tahsilatlı gönderilerin ücretlerinin tahsili, tahsil edilen ücretlerin idareye teslimi, teslim edilen gönderilerin düşüm işlerinin yapılması” işleri olduğu görülmekte olup, sözkonusu işlerin asıl işveren olan PTT A.Ş. nin asıl işleri olduğu görülmektedir. Asıl işverenin asıl işin bir bölümünü altişverene verebilmesi için sözkonusu işleri kendi işçi ve ekipmanları ile yapamıyor durumda olması, bu işlerin teknolojik nedenlerle özel uzmanlık gerektirecek mahiyette olması gerekmektedir ki sözkonusu işlerin bu nitelikte olmadığı görülmektedir. Öte yandan koşulların oluşması halinde asıl işin bölünerek altişverene verilmesi halinde, artık bu bölümde asıl işverenin kontrol ve koordinasyonu sağlayan işçilerin dışında işçi çalıştırmaması gerekmektedir, somut olayda her iki davalı işverenlik işçilerinin asıl işte birlikte çarklar, görülmektedir. Bir başka husus ise asıl işveren / altişveren ilişkisinin kabulü için iki işveren olması ve altışverenın kendi işçileri ile asıl işverene ait işyerinde koşulların bulunmak halinde asıl iş ya da yardımcı işte işçi çalıştırması gereğidir. Burada iki işverenden kasıt- altişverenin kendi işçileri ile ilgili olarak işe alma, sevk ve idare ile iş sözleşmesinin sona erdirilmesi noktasında tam yetkili olmasıdır. Somut olayda davacının değişen altişverenler nezdinde olmak üzere dava konusu dönemde asıl işverene ait işyerinde çalışması, iş ile İlgili emir ve talimatları asıl işveren yetkililerinden alması, iş sözleşmesinin sona erdirilmesi noktasında da asıl işverenin söz sahibi olması nedenleri ile davalılar arasındaki ilişkinin iki ayn işverenden ziyade işçi teminine yönelik bir ilişki olduğu sonucuna varılmış olup, belirtilen gerekçeler sonucu davalılar arasındaki altişveren ilişkisinin muvazaalı olduğu ve bunun sonucu olarak da davacının dava konusu dönemde başlangıçtan itibaren asıl işveren olan PTT A.Ş. nin işçisi sayılması gerekmektedir. Bu sebeple davalılar arasındaki muvazaa ilişkisi kabul edildiğinden davacı işçinin asıl işveren PTT A.Ş’ye iadesine, feshin mali sonuçlarından davalıların müştereken müteselsilen sorumlu tutulmalarına” dair hüküm kurulmuştur.
B)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
“ ...somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamından, davacının yaptığı işin niteliğine, davalı PTT'nin faaliyet alanına göre davalılar arasındaki asıl-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun anlaşıldığı, davacının savunmasında
