Hukuk Genel Kurulu 2003/11-572 E., 2003/592 K.
1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 151 ] 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 288 ] 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 289 ] 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 290 ] 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 596 ] 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 713 ] 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 730 ] 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 737 ]"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki "istirdat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda (Zeytinburnu Asliye ikinci Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 28.2.2002 gün ve 2001/888-2002/151 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 17.10.2002 gün ve 2002/4766-9139 sayılı ilamı ile; (...Davacı vekili, keşidecisi A. Ltd. Şti. olan 20.9.2001 tarihli ve (5.600.000.000) meblağlı çekin müvekkil şirket adına yazılıp teslim edildiğini, müvekkil şirket yetkililerinin bu çeki dava dışı Rıza ve Yusuf'a verilmek üzere davalıya teslim ettiklerini, ancak davalının bugüne kadar çeki iade etmediğini ileri sürerek çekin istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı, dava konusu çekin, davacı şirketten olan alacağına karşılık olmak üzere kendisine ciro edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacı şirket yetkililerinin dava konusu çeki, dava dışı Rıza veya Yusuf'a verilmek üzere teslim ettikleri, davalının çeki ilgilisine vermediği ve çeki bulundurma nedeninin yasal ve haklı olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 20.9.2001 tarihli ve (5.600.000.000) TL. bedelli çekin istirdadına, çek bedelinin davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, çeki elinde bulunduran hamilin kötü niyetli olduğu iddiasıyla açılmış bulunan çek istirdadı istemine ilişkindir. Dava konusu çekin dosyada bulunan ve itiraz konusu olmayan fotokopisine göre, davalı, çeki ciroyla devralmıştır ve söz konusu ciro gözetildiğinde, davalı meşru hamildir. Davalının hakkının senetten kaynaklanması karşısında, davacının iddiasını, HUMK.nun 290. maddesi hükmü uyarınca, yazılı delille kanıtlaması gereklidir. Davalının, tanık dinlenmesine muvafakati olmadığına göre mahkemece tanık dinlenmesi doğru değildir. Davacı, davalının çek'i kötüniyetli iktisap ettiğini ispat edemediğine göre, mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden : Davalı vekili
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli olduğu iddiasıyla açılmış bulunan çek istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı şirket vekili, keşidecisi A. Konya Umumi Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. olan çekin, keşideci tarafından kendileri emrine düzenlendiğini, çekin lehtarı olan Ü. Ltd. Şti. yetkilisi tarafından, üçüncü şahsa götürmek üzere ciro edilip davalıya verildiğini ancak davalının çeki üçüncü şahsa götürmeyerek kendi lehine işlem yaptırdığını ileri sürerek çekin istirdadını talep etmiş, davalı ise savunmasında, çekin davacı şirketten olan alacağına karşılık şirket yetkilisi tarafından ciro edilerek kendisine verildiğini, çekin meşru hamili olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, çek hamili davalının meşru hamil olup olmadığı, davacının iddiasını kanıtlama yönteminin ne olması gerektiği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Genel olarak söylersek
